bidixays

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku bilbilid oo ku qoyn. Biifayskii baa ka badisay ka jooji biyaha.

biifays -ka: (magac, lab, keli) wax qurxin.

-ka: (magac, lab, keli) biimo ku samayn: halis ku ridid. Biimayska markii horeba adaa i geliyey ee iga saar.

(Bidixeyn-ta)

Xagga bidixda xigid; bidix ka dhigid.

m.f.dh eeg bidixee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidix wax ku samayn. Qofka gurran bidixeynta iyo midigayntu waa iskugu mid. Dh: bidixayn.

bidixeyn -ta: (magac, dhedig, keli) neef la lisayo bidixda ka joogsasho. Geela badhbaa bidixayn oo keliya lagu lisaa. Dh: bidixays. Li: midigayn.

-ka: (magac, lab, keli) labada naas ee dhanka bidix lissid. Dh: haaneedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg midigayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg milixayn. milixaysan: (tilmaame) milix lagu daray ah; milix leh. Dh: cusbaysan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiidimayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

(Bidix-da)

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

f. n. left (hand ~ side)

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

de: left (hand or side) Opp: midig

lx: bidix

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: gur

key: bidix

يُسْرَى، يَسْرَة، مَيْسَرَةً، شِمَال

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

m.l 1. Shaah aan caano lahayn; rinji. 2. la-mid: bigayn.

m.l 1. Shaah aan caano lahayn; rinji. 2. la-mid: bigayn.

-ka: (magac, lab, keli) bigaynta shaaha. Bigays shah beri horaa iigu danbaysay.

bigays -ka: (magac, lab, keli) shaah aan caano lahayn. Laba koob oo bigaysaan cabbay: Dh: rinji, madow. Li: caddays.

(fal) biyo ku dar, ku bilbil, ku qoy. Horey u tun hadhuudhka waan kuu biifaye. Dh: biifee.

biifay: (fal) wax qurux badan ka dhig. Waan biifay marmarka guriga gudo iyo dibad. Dh: qurxi.

(fal) wax halis geli. Baabuur lalaayoo, haad baalle mooddoo, fananaaya buur dheer, isma odhan ka boodoo, nafta sow ma biimayn. Dh: biimee.

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah birayn. Birays ha la seegin wanka. Dh: xalaalays.

-ka: (magac, lab, keli) maryaha lagu labbisto ama la xidho ee ay qaataan askarta iyo ciyaalka dugsiyada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg midayn.

f.g/mg2 (-xeeyay, -xeysay) 1. (f.g) Wax si hagar leh u sameyn. 2. (f.mg) Ka b.: wax dhanka bidix ka marid.

f.g/mg2 (-xeeyay, -xeysay) 1. (f.g) Wax si hagar leh u sameyn. 2. (f.mg) Ka b.: wax dhanka bidix ka marid. m.f.dh, bidixayn.

v. put on the left; be on the left side

(fal) neef aad lisayso xagga bidixda ka joogso. Hasha bidixee.

bidixee: (fal) gacanta bidixda wax ku qabo. Kolkaad helle'meyso bidixee. Li: midigee.

de: put on the left; be on the left side

lx: bidixee

pd: (bidixeeyey)

ps: v2b=

key: bidixee

left-footed

-ha: (magac, lab, keli) qof gacanta bidix adeegsada. Aadan waa bidixle. Dh: gurrane.

(Biifayn-ta)

1. Biif ka dhigid.

2. Qurxin; caddayn.

m.f.dh eeg biifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid: biyo ku bilbilid oo ku qoyn.

biifayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin. Dh: caddayn.

(Biimayn-ta)

Biimo ka dhigid; meel cabsi ah gelin.

m.f.dh eeg biimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halis gelin. Bimaynta naftaada ka daayoo bannaanka mari.

m.l la-mid: biqlayn.

-ka: (magac, lab, keli) biqlo samayn oo boodboodid.

m.l la-mid: bislayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax bislayn. Bislays dheriga oo ku dhow buu dabku ka bakhtiyey.

-ka: (magac, lab, keli) ul gaaban madax buuran leh oo xooggan la dhicid. Dh: budays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cidlayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ciidayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg midhayn.

(fal) xagga midigta ka bilaw; neef aad lisayso gaar ahaan geela dhanka midig ee haaneedka ah ka joogso. Dh: midigee, haaneed. Li: bidixay.

midigay: (fal) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u sii. L: bidixee.

midigay: (fal) meherad lagugu aaminay wax ka xadxad.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg miinayn.

(fal) milix ku dar ama dusha ka mari. Kalluunka intaanad shiilin milixay. Dh: milixee.

vl. n. evaluation, appraisal

-ka: (n) appraisal (ap-reeysal) ~ see also [eeg] qiimayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qiimayn.

de: evaluation, appraisal

lx: qiimays

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: qiimays

-ka: (magac, lab, keli) wax si xoog badan u tuurid

-ka: (magac, lab, keli) siddayn.

-ka: (magac, lab, keli) siigayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wiidayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xiddayn.

-ka: (magac, lab, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

-ka: (magac, lab, keli) maraq ku maridda hasha irmaan xagteeda bidix. Maraqa soo diir oo hasha bidixmarka ka daa.

m.l Guuguun. la-mid: biitaysasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Biito ciyaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof dumara oo la guursadey oo yabyabato ah.

(Bilisayn-ta)

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

2. Gudid (gabdho).

m.f.dh eeg bilisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumar ka dhigid. Bilisaynta dumarkoo kaluu ka dhigay raganimadi doobeede. Dh: naagayn.

bilisayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabar da' yar gudid; xalaalaynta gabadh yar. Dh: gabdhaggudid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, khatalid oo luggoyn. Dh: hadimayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madaxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg midabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanka midig ka bilaabid; xagga midig joogsasho gaar ahaan kolka geela la lisayo. Geela midigayn ayaa lagu lisaa. Dh: midigays.

midigayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax ka qaadasho aan la ogayn oo wax laga qaato xoolo la isku aaminay.

midigayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u siin. Dh: gacanmidigayn.

m.dh la-mid: milxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cusbo ku darid ama dush ka marin. Dh: cusbayn, milixays.

/saydh weys/ (adv) dhinac-dhinac ~ gees. e.g. a sideways jump.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xidhmayn.

-da: (magac, dhedig, keli) hal dhinaca bidix maran. Bidixmaridda hashu candho barar bay ka qaaddaye ka fur maraqa.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: milxaysan.

(fal) meel ku raag oo gacal iyo gayaan ku yeelo. Haddeed waad degtaye xididdayso.

xididdayso: (fal) xidid yeelo. Geed yahaw xididayso.

(Baadiyayn-ta)

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

m.f.dh eeg baadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

m.l la-mid: bacrimayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bacrimayn.

-ka: (magac, lab, keli) turub haadka socda haad aan ahayn, bartirayn.

m.l la-mid: bidhaansasho.

-ga: (magac, lab, keli) bidhaansasho iyo dabasocod. Dh: bildhaansi.

f.mg3 (-saday, -satay) Wax bidhaantooda eegasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Wax bidhaantooda eegasho. m.f.dh, bidhaansasho.

v. move ~ proceed towards (something seen ~ a light in the distance)

(fal) wax kuu muuqda muuqaalkiisa eego. Geed baaxad weynoo, la yidhaahdo Baaroo, bilig dheer hirkiisii, ma bidhaansanaynoo. Dh: bildhaan.

de: move ~ proceed towards (s.t. seen ~ a light in the distance)

lx: bidhaanso

pd: (bidhannsaday)

ps: v3a=intr

key: bidhaanso

-ka: (magac, lab, keli) iftiimid ama nuurid. Dh: biritaan.

bidhitaan-ka: (magac, lab, keli) sare u dallicitaan. Bidhitaan buu ku saaray haanta awrka.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudradda suugada laga sameeyo gaar ahaan ta kalluunka lagu darsado. Bidingaal sooska nooga samee. Dh: bidingaan.