bidixay

(Bidixeyn-ta)

Xagga bidixda xigid; bidix ka dhigid.

m.f.dh eeg bidixee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidix wax ku samayn. Qofka gurran bidixeynta iyo midigayntu waa iskugu mid. Dh: bidixayn.

bidixeyn -ta: (magac, dhedig, keli) neef la lisayo bidixda ka joogsasho. Geela badhbaa bidixayn oo keliya lagu lisaa. Dh: bidixays. Li: midigayn.

-ka: (magac, lab, keli) maraq ku maridda hasha irmaan xagteeda bidix. Maraqa soo diir oo hasha bidixmarka ka daa.

(Bidix-da)

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

f. n. left (hand ~ side)

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

de: left (hand or side) Opp: midig

lx: bidix

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: gur

key: bidix

يُسْرَى، يَسْرَة، مَيْسَرَةً، شِمَال

(fal) biyo ku dar, ku bilbil, ku qoy. Horey u tun hadhuudhka waan kuu biifaye. Dh: biifee.

biifay: (fal) wax qurux badan ka dhig. Waan biifay marmarka guriga gudo iyo dibad. Dh: qurxi.

(fal) wax halis geli. Baabuur lalaayoo, haad baalle mooddoo, fananaaya buur dheer, isma odhan ka boodoo, nafta sow ma biimayn. Dh: biimee.

f.g/mg2 (-xeeyay, -xeysay) 1. (f.g) Wax si hagar leh u sameyn. 2. (f.mg) Ka b.: wax dhanka bidix ka marid.

f.g/mg2 (-xeeyay, -xeysay) 1. (f.g) Wax si hagar leh u sameyn. 2. (f.mg) Ka b.: wax dhanka bidix ka marid. m.f.dh, bidixayn.

v. put on the left; be on the left side

(fal) neef aad lisayso xagga bidixda ka joogso. Hasha bidixee.

bidixee: (fal) gacanta bidixda wax ku qabo. Kolkaad helle'meyso bidixee. Li: midigee.

de: put on the left; be on the left side

lx: bidixee

pd: (bidixeeyey)

ps: v2b=

key: bidixee

left-footed

-ha: (magac, lab, keli) qof gacanta bidix adeegsada. Aadan waa bidixle. Dh: gurrane.

(fal) xagga midigta ka bilaw; neef aad lisayso gaar ahaan geela dhanka midig ee haaneedka ah ka joogso. Dh: midigee, haaneed. Li: bidixay.

midigay: (fal) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u sii. L: bidixee.

midigay: (fal) meherad lagugu aaminay wax ka xadxad.

(fal) milix ku dar ama dusha ka mari. Kalluunka intaanad shiilin milixay. Dh: milixee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

-ka: (magac, lab, keli) labada naas ee dhanka bidix lissid. Dh: haaneedid.

(Bilisayn-ta)

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

2. Gudid (gabdho).

m.f.dh eeg bilisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumar ka dhigid. Bilisaynta dumarkoo kaluu ka dhigay raganimadi doobeede. Dh: naagayn.

bilisayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabar da' yar gudid; xalaalaynta gabadh yar. Dh: gabdhaggudid.

(fal) cidhib u yeel.

(fal) xeraad cun; cashay.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanka midig ka bilaabid; xagga midig joogsasho gaar ahaan kolka geela la lisayo. Geela midigayn ayaa lagu lisaa. Dh: midigays.

midigayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax ka qaadasho aan la ogayn oo wax laga qaato xoolo la isku aaminay.

midigayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u siin. Dh: gacanmidigayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg midigayn.

m.dh la-mid: milxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cusbo ku darid ama dush ka marin. Dh: cusbayn, milixays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg milixayn. milixaysan: (tilmaame) milix lagu daray ah; milix leh. Dh: cusbaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) hal dhinaca bidix maran. Bidixmaridda hashu candho barar bay ka qaaddaye ka fur maraqa.

-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.

(Bidid-da)

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

-da: (n) pizza (piitsa)

Beta

(Biixi-da)

Lafaha dheerdheer oo ad'adag oo nafleyda middood.

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

m. n. long animal bone

nickname-m the one with the long shin-bone

magac loo baxsho wiil u dhashay lafweyni iyo awranaan.

-da: (magac, dhedig, keli) laf ka mid ah lafaha ad'adag ee dhuuxa leh. Haddaad haatan biixida wadheen, bagiyo haankiinna.

biixi-ga: (magac, lab, keli) geed engegey oo aad u adag, sida galool gallalay. Ma bakhtiyo sidii bixi la shiday, jacaylkaad igu beertay. Dh: miici.

de: long animal bone

lx: biixi

pd: (-da)

ps: n2-m

key: biixi

-da: (magac, dhedig, keli) haan ka samaysan bir oo lagu shubto biyaha. Biray biyo kulayl baa loogu dhiman. Dh: birey.

(Dixad-ka)

Dixasho.

m.l la-mid: dixasho.

-ka: (magac, lab, keli) dareere, si aayar ah meel ugu duxid. Dh: dixasho.

(fal) cid geeriyootay sadaqo u bixi oo ajarkeega u hibee.

(fal) wax qiyaasnaa ama tirsanaa, ama meel yaalla dhammay oo eber ka dhig. Li: hanbee.

(fal) wax kala firidhsan isu keen oo mid ka dhig. Dalka midee. Li: firdhi.

conj., vl. pron. the way she; how she ...

(adv) as she or as they. Ex: siday tiri; as she did or said.-sidee: as you...siduu: as he..

de: the way she; how she ...

initial: s

lx: siday

pd: (sidey)

ps: conj + vpro

xe: How is your sister?

xv: sey

key: siday

(Sidix-a)

Ilmo dhashay oo murjuc ah.

m.l (sidixyo, m.dh) 1. Harag aan dhogor lahayn. 2. S. ah: ilmo yaroo markaas dhashay.

m. n. newborn child

(tilmaame) ilmo dhawaan dhashay oo muje ah. Waxay gabadhu sidatay ilmo sidix ah. Dh: murjuq, mojo, biyo, mujo. Wa: sidixyo.

sidix-a: (magac, lab, keli) ilmo dhashay oo murjuc ah.

de: newborn child

initial: s

lx: sidix

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: sidix

(Bidaal-ka)

Dareensi ama male aan hubaal ku dhisnayn; tuhun.

m.l Male aan hubaal ku dhisnayn.

v. guess

bidaal vl. n. guess, guessing, assumption

-ka: (magac, lab, keli) male iyo arrin moodid oo doorbidid.

(Bidaar-ta)

Gelgelin yar oo wareegsan oo timuhu ka dhacaan oo raggu dhalada ku yeesho kolkuu da' gaaro.

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

f. n. baldness, bald patch, bald head

bidaar m. n. bald person

nickname-m bolded. Cf: Hiiraale

-ta: (n) bald head; baldness (booldi nes); hairlessness; alopecia (a-la-piisha)

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha oo madaxa ragga qaarkiis ka go'a ama ka daata. Bidaari sibiq bay kugu gashaa.

أَصْلَع

(Biddad-da)

Naag sida biddaha loo addoonsado.

m.dh (-do, m.l) Haweeney la leeyahay aan xor ahayn oo sidii la doono loogu shaqeysto.

f. n. female slave

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo la addoonsado. Biddad ama buulka ku hayso ama bud la agtaagnoow. Dh: addoon.

de: female slave

lx: biddad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: biddad

m.dh la-mid: bey'ad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bey'ad.

(Biinan-ka)

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m. n., pl. paranoia (mental illness)

-ka: (n) (paara nooy); a psychotic disorder, paranoia ~ cuqdad nafsi

-ka: (magac, lab, keli) in qofku wax aan waxba ahayn ka dido ama ka naxo oo ka boodo, sidii wax bayr qaba. Nin biinaan qaba ayaa ii dirtay taliye. Dh: baydad, bayr.

de: paranoia (mental illness)

lx: biinan

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: biinan

-da: (magac, dhedig, keli) kolka intii hore laga tiro yarado ee lakala biiqbiiqo. Kala biiqad ayaa ku dhacay ciidankii. Dh: tafaraaruq. Li: midaw.

inch. v. be increased

de: be increased

lx: biiran

pd: (biirmay)

ps: v1=inch

key: biiran