bidid — Macnaha & Turjumaada

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Biid-ka)

2

Waxyar; in yar, xoogaa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m. n. bit, morsel, a little

waa la naqliyay ✓

ka: (n) fashion (faashin) moodo, casri. Syn: style, mode, vogue

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof xarraga badan.

2

biid: -ka: (magac, lab, keli) qof wax tar yar leh. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne.

waa la naqliyay ✓

1

de: bit, morsel, a little

2

lx: biid

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: biid

waa la naqliyay ✓

1

(Badid-da)

2

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg bad². la-mid: bidid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax magatiisa laguu haysto wax dhiggiisa ah bixin. Bedid ninkii iga hayaw balo ku soo raacday. Dh: magid.

2

bedid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalin. Bediddii la sugayey hadday keeneen ciyaartooygu.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi'id-da)

2

1. Ba' ku dhicid; hoogid.

3

2. Tirmid; baabbi'id.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ba'². la-mid: ba'id.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ka tirid meeshuu ku yallay, ka baaba'a meeshii uu ku dhignaa. Bi'idda magacayga belo kama taagnee ka bogorka lagu ba'ay. Dh: baabi'id, tirtirid, masaxid.

2

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumo. Dh: baabi'id.

3

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo si aan fiicnayn noqosho. Beerta bi'idda roob la'aan ayaa ugu wacan. Dh: bi'is.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

2

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

3

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidix-da)

2

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. left (hand ~ side)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

waa la naqliyay ✓

1

de: left (hand or side) Opp: midig

2

lx: bidix

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

syn: gur

6

key: bidix

waa la naqliyay ✓

يُسْرَى، يَسْرَة، مَيْسَرَةً، شِمَال

waa la naqliyay ✓

1

(Bilid-da)

2

1. Kor u qaadid.

3

2. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

2

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

1

(Biqid-da)

2

Baqdini gelid; cabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baq². la-mid: baq¹ (2), baqid, biqitin.

waa la naqliyay ✓

1

(Birid-da)

2

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bir³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sparkling

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: sparkling

2

lx: birid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: birid

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bax.

waa la naqliyay ✓

to trip

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. going, departing; act of withdrawing; exit

2

bixid vl. n. rising; shoots (of grain); shooting up out of the ground (plants)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) the act of leaving; departure (di baarjar) ~ bixitaan

2

bixid -da: (n) the act of growing [for example, a plant] ~ baxid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel guda ah ama aad ku dhex jirtey ka tegiddeed. Dh: bixis.

2

bixid-da: (magac, dhedig, keli) samaysanka iyo ururitaanka subagga ciir la lulayo. Dh: bixis.

waa la naqliyay ✓

مُغَادَرَة، ذَهَابِ، خُرُوجٍ

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg did. la-mid: dųdid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed la ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidid-da)

2

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

2

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Iidid-da)

2

Maalmaha Iidda ah ka qaybgelid; (ama ciidid).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ciidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farxadda iidda ka qaybgelid oo muujin. Dh: dabbaaldegid, damaashaadid, ciidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mid³.

waa la naqliyay ✓

1

(Ridid-da)

2

1. Dhulka ku sii deyn.

3

2. Kufin.

4

3. Tuurid; ganid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabbad ganid oo tuurid. Rididda rasaasta ha ku degdegin.

2

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dawlad ama masuul xilka ka qaadid oo xoog ku casilid. Dh: casilid.

3

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ama tuug wax uu qaatay ka reebid

4

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo sharci la'aan lagu haysto badbaadin.

5

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal shalwid oo meesha uu yaal hoos uga dhaadhicin.

6

ridid-da: (magac, dhedig, keli) raaricin oo wax laalaada ka dhigid.

7

ridid-da: (magac, dhedig, keli) shidid oo dab ka dhalin. Rididda madagtu waxay u baahan tahay xirfad.

8

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax gacanta lagu hayo dhulka ku si dayn.

9

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan oo qotoma riixid oo dhulka ku tuurid.

10

ridid-da: (magac, dhedig, keli) ilig jebin oo meeshiisa ka faaruqin.

11

ridid -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Sidid-da)

2

Wax kor loo hayo meel ku hayn ama meel u wadid, u qaadid; xanbaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sid³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushaada ku saaran ama aad gacanta ku hayso qaadiddiisa, sii wadid illaa aad halkii la dhigi lahaa geynayso. Dh: qaadid, xanbaarid, sidis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Haadid-da)

2

Duulid; lalid; bidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Lalid-da)

2

Hawada dhexdeeda marid; duulid; bidid; heehaabid; buubid.

waa la naqliyay ✓

1

haaw¹: m.dh Firo, biddo.

2

haaw²: f.mg1 (-way, -wday) Ciid bidid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo ..., m.l) (kiimika) Hab xareedayn ah oo la sameeyo iyada oo la isticmaalayo dhuun fidsan oo ku qotonta dhalada xareedaynta. Habkani wuxu suurogelinayaa in hoorarka loo kala sooco qaybo heerka bididdoodu kala duwantahay laguna ururiyo herkullo kala geddisan.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo ..., m.l) (kiim.) Hab xareedayn ah oo la sameeyo iyada oo la isticmaalayo dhuun fidsan oo ku qotonta dhalada xareedaynta. Habkani wuxu suurogelinayaa in hoorarka loo kala sooco qaybo heerka bididdoodu kala duwantahay laguna ururiyo herkullo kala geddisan.

waa la naqliyay ✓

/booldhing/ (adj) bidaar galid (timo-bidid).

waa la naqliyay ✓

/bloow/blew, blown; (v) 1. afuufid (hawo siin). e.g. He blew on his tea to make it cool. 2. dabayl-qaadid (biibid); bidid. e.g. He blew the horn loudly.(infl) 3. khasirid (gubid). e.g. He blew $200 playing cards last night.

waa la naqliyay ✓

/predh lekshan/ (n) 1. jamasho (jacayl badan u qabid) 2. faddilid (door-bidid).

waa la naqliyay ✓

/prifer/ (v) ka door-bidid (ka faddilid).

waa la naqliyay ✓

/raathar/ (adv) 1. ugu dhawaan (ilaa xad, ilaa heer) 2. door-bidid (ka door-bidid) 3. sida saxda ah (sida runta u dhow).

waa la naqliyay ✓

/rikoors/ (n) kaalmaysasho (miciin ama gargaar bidid).

waa la naqliyay ✓

1

/risoort/ (n) 1. meel dalxiis (goob dadku u dalxiis tago) 2. miciinsi (miciin ama gar-gaar bidid).

2

as a last resort/ in the last resort ~ taladii ugu dambeysay (kama dambaystii).

waa la naqliyay ✓

/risoort-tu/ (v) miciinsad (miciin bidid).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

2

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

3

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaalmo iyo taageero ka doonid; xoog iyo ciidan bidid. Dh: cawaansasho, cawaansi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, dhedig, keli) taageero iyo kaalmo ka doonid; xoog iyo ciidan bidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad rabtid, kuwo kale ka bidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bayid.

waa la naqliyay ✓

1

(Akidid-da)

2

(talo, arrin, ...) cid ku raacid, adkayn, xoojin, tiirin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg akid. la-mid: akidis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg akidaad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ayid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taageeris dhan waliba noqon karta. Dh: ayidaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadid-da)

2

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baad².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bąad².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

2

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bilaabista wax aan hore u jirin ama hore loo aqoon.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bedrid-da)

2

Sida kolka la tartama hayo oo kale uga orodsiin; bedertan gelin; kicin.

waa la naqliyay ✓