bidho — Macnaha & Turjumaada

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kor u qaad. Bidh boorsada oo baabuurka ila saar. Dh: dallac.

2

bidh!: ereycodeed lagu tusmeeyo iftiin yar oo hal mar ka baxay meel. Bari buu hillaac bidh ka yidhi. Dh: biliq, bilig, big.

3

bidh!: (tilmaame) lagu tusmeeyo orod xawaare ah oo mar qudha sida iftiinka loo booddacararo. Tuuggii halmar buu orod bidh yidhi. Dh: bilig.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) labada dareeme ee aragga. Dh: indho.

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidca-da)

2

Wax cusub oo aan hor loo arki jirin oo diinta lug ku leh (hab cusub, dhaqan, ...) oo sunnaha ka leexsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Dhaqan diimeed cusub oo aan diinta Islaanka ka mid ahayn oo lagu soo daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Dhaqan diimeed cusub oo aan diinta Islaanka ka mid ahayn oo lagu soo daro.

waa la naqliyay ✓

f. n. heresy; new religion

waa la naqliyay ✓

-bidcada: (n) [Pl. bidcooyin -ka] heresy (heresi); a doctrine which is in conflict with established religious beliefs

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax diinta lagu soo daro Nebiga ka dib oo aan sharcigu oggolayn. Bidco kastaa waa baadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: heresy; new religion

2

lx: bidco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: bidco

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

waa la naqliyay ✓

-fidhtay / firatay: (v) 1. comb (koom) ~ feero, shanlayso. 2. dust) (dhast) ~ firo, boor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha shanlayso. Dh: feedho.

2

fidho: (fal) gaarufo oo geesaha dhulka ku faq. Soo gaarufo oo fidho sida dibida.

3

fidho-da: (magac, dhedig, keli) xashiish ama saxar aad u yaryar; wax aad iyo aad u yaryaraaday oo habaasoobay oo dabayshu qaaddo. Fidhoda ka dabool biyaha. Dh: saxar, siigo.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. seeds; fruit; grain crops

waa la naqliyay ✓

-midhada: (n) [plural of mir] fruit (furuut); seeds (siidhis); crops (karoopis) ~ miro

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) firida ubaxa geedku dhalo oo inta badan la cuno oo iniinyaha la beeraa ay ku jiraan. Midho daray duuduub baa lagu liqaa. Dh: iniinyo, miro, mudho..

2

midho-ha: (magac, lab, keli) ereyo maanso ay ka kooban tahay oo qaafiyad iyo habdhac ba leh.. Heestu hadday midho qurux badan muusig dabacsan iyo cod hallaasiya hesho waa laga daba dhacaa. Dh: mudho, midho, miro.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds; [col] fruit; grain crops

2

lx: midho

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

see: mir ~ miro {N}

6

key: midho

waa la naqliyay ✓

v. dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-xidhtay / xidhatay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xiro. Ex: waxay xidhatay canbuur khafiifah; she wore a light blouse. 2. tie (taay); lash up; lace up. Ex: kabaha xidho; tie up your shoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig meel ku gunto. Joonyadda afka ka xidho. Dh: xiro, gunto, Li: furo.

2

xidho: (fal) jeelka geyso; xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tuugga xidho hadii uu wax kaa kaday Dh: xabbis, xiro. Li: fur.

3

xidho: (fal) biyo ama nakhas socda miftaaxa ku rogo oo joojiso. Biyaha xidho. Dh: joojiso, xiro.

4

xidho: (fal) albaab banaan awdo. Aqalka bisadaha ka xidho.

5

xidho: (fal) dhar ku labiso. Surwaal xidho. Dh: gasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xiro {N}

2

de: dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

3

initial: x

4

lx: xidho

5

pd: (xidhay ~ xidhdhay / xidhatay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xidho

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel saddex kaalmood ah oo qofba qofka kale u soo bidho weelka biyaha. Dh: Seddexshub.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel dheer oo sagaal kaalmood ah oo la isaga bidho okholaha. Ceel sagaashub ah ayay beeshu ka cabtaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Saaridda (ciyaar turub).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.

2

baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) (dii) Qof bidcinnimo ku sifoobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) (dii) Qof bidcinnimo ku sifoobay noqosho. m.f.dh, bidcoobid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become a heretic

waa la naqliyay ✓

-bay / bidcowday: (v) become heresy

waa la naqliyay ✓

(fal) wax bidco ah noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: become a heretic

2

lx: bidcow

3

pd: (bidcoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: bidcow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

2

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

3

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

2

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sunbudhlaha ama buuriga la qiijiyo ee la cabbo. Biidhi cabbe dooni maayo. Dh: sigaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhi-ga)

2

1. Cad yar oo xabag ah ama dhagaxa qaaliga ah.

3

2. Iniin kastoo badanaa dhalaalaysa.

4

3. Midab dhibco ama baro leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Macdan qaali ah. 2. Cad yar oo xabag ah. 3. la-mid: birdhic.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Macdan qaali ah. 2. Cad yar oo xabag ah. 3. la-mid: birdhic.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] precious stone, gem; sparkling object; spotted ~ speckled pattern

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) midab leh dhibco madmadow ah oo gaar ahaan iduhu leeyihiin. Lax birdhi leh oo baadiya wax sheegi ma leedihiin?

2

birdhi -ga: (magac, lab, keli) wax yar oo xabag ah; in yar oo xabag ah. Birdhi xabaga iyo baqbaq baan cunay.

3

birdhi -ga: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo aalaa dhalaala. Birdhi iniin ah oo dhalaalaysa, bartan waa iyadii taallaye yaa haddana boobay.

waa la naqliyay ✓

1

a: birdhic [n2-f]

2

de: precious stone, gem; sparkling object; spotted or speckled pattern

3

lx: birdhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m-col

6

key: birdhi

waa la naqliyay ✓

/bishap/ (n) wadaad kiristaan ah oo u madax ah gobol dhan.

waa la naqliyay ✓

/bishop/ (n) withaad derji wiing ky leh diinty kirishtaangky.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha geela dhiigga ah lagu kala qaato ee lagu oodo. Geelu kolkuu boodhada ku oodanyahayee wada ololaayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg buq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo fallaad cadho keento.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xashiishka dabaysh qaaddo sida buulallada, iyo buushiga.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-dhaday, -dhatay) Wax qarxaday ama col jabay, wax ka kala yaacid, ka soo go'id.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-dhaday, -dhatay) Wax qarxaday ama col jabay, wax ka kala yaacid, ka soo go'id. m.f.dh, firdhasho.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, break away from a group, disperse

waa la naqliyay ✓

(fal) kala yaac oo kala firidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: scatter, break away from a group, disperse

2

lx: firdho

3

pd: (firdhaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: firdho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed udgoon oo la ursado waxna lagu shiisho. Dh: hibaaq, reexaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) is ku dhufashada fardhexada iyo suulka oo sameeya shanqadh lagu tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux marka la joogo meel hadalku aanu suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Libdha-da)

2

Qorrax; cadceed; gabbal; qundhac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qorrax, cadceed.

waa la naqliyay ✓

f. n. sun

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddigta weyn ee dunida maalintii ifisa. Waa xiddigta ay meerayaashu ku wada wareegaan. Dh: qorrax, cadceed, gabbal, qundhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: sun

2

lx: libdho

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f

5

syn: cadceed, libdho, qorrax, qundhac {N}

6

key: libdho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inta aad doonayso naqayso. Midhe khudradda aad doonayso. Dh: sooco, madho.

2

miidho-da: (magac, dhedig, keli) gardarro awood ama itaal wadata; xadgudub taag la iskaga celiyo aan la lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daymoo oo isha la hel mar qudh ah. Baldaaqadda ka mildho wiilkii yaraa. Dh: milicso.

2

mildho -da: (magac, dhedig, keli) aragti kedis ah oon laga bogan. Mildho keliya markhaati laguma galo. Dh: milicsi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cantuugo hal marah; af muggi. Dh: rudhmo, hudhmo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nagaadh yar oo udgoon oo subagga lagu dhex shiilo xoolaha cunaana ay caano macaanaadaan. Dh: reexaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef aan loog iyo sadago midna loogu talaggeline, ay cidi sideeda isaga qalato. Dh: shiro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg saxaro. sindhoo: (fal) xaar ama saalo dhig.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) in isku xidhan. Xidhmo buugaag ah ayaa diyaaradda iila socota. Dh: guntin, cutub, seere, xirmo.

2

xidhmo -da: (magac, dhedig, keli) meel loo seereeyey in kol dambe la daago. Xidhmo doogle ayaan irmaanka u xidhay: Dh: seere, xirmo.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be blown away, carried away by the wind

2

bid v. desire, prefer

waa la naqliyay ✓

/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)

2

bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?

waa la naqliyay ✓

/bid/ (v) gorgortymow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.

2

bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.

3

bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»

4

bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.

waa la naqliyay ✓

v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep; flock of sheep

waa la naqliyay ✓

-idaha: (n) [Plural of lax] sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora, generico Razza a testa nera e coda grassa;

2

(E) Sheep, generic, black-headed, fat-tailed stock

3

(S) Ido (S. g.: Idò, Edò)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magacwadareed) adhiga qaybta aan riyaha ahayn. Ido goosan ah buu waraabe halkan ku cunay xalay.

2

ido -ha: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: galgaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep; flock of sheep

2

lx: ido

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-col

5

xe: sheeps milk', laba idayow 'two sheep

6

xv: lax, wan

7

key: ido

waa la naqliyay ✓

صَانٍ، شَاةَ، خَرُوفَ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓