bidhiiq

(fal) eeg biciriirso.

-ka: (magac, lab, keli) qof timo bidhiidh ah leh. Cali waa bidhiidh.

bidhiidh -ka: (magac, lab, keli) salaanta wejiga: wejiga badhtankiisa. Ninka tukada bidhiidhka ayaa madoobaada. Dh: biriir.

-ka: (magac, lab, keli) bidhitaan wax ku qaad.

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

(Dhiiq-da)

Xoolaha la lisa hayo, inta kol naaska ka soo baxda kolka sacabku xamatuuriyo; toog.

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho.

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho. m.f.dh, dhiiqid.

f. n., [collective] amount of milk given at one milking

dhiiq: v. trickle (of milk); give some milk (of udder)

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo hal mar ah naaska laga dhiijiyo.

dhiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dhuuban oo meel cidhiidhi ah ka soo baxa, sida ka dhuusada.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

m. n. husk (of rice), grain

a: bariiq

de: husk (of rice), grain

lx: biriiq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: biriiq

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

-da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabatey oo hadana qarsoontay. Dh: bilig.

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu midkii reerka ku soo kordhiyay iftiin iyo faraxad; wiilkii u dhashay reer hore gabdho uun u lahaa. Dh: biriye.

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

m.l la-mid: bashiic.

m.f.dh eeg birdhig². la-mid: birdhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax kugu soo aaday u birdhigis. Birdhigidda cadowga iyo baajinta colaadeed.

magac loo baxsho wiilka dhashay isaga oo ay timihiisa ama yixdiisu yartahay. Dh: bidhiidh.

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo si dhakhso badan marna daarmaya marna demaya. Garabildhaanka bidhbidha hayaa ilaa waaga berigiisa. Dh: biligbilig, birbir, bigbig.

-da: (magac, dhedig) eeg biibii.

-ay/birbiriqday: (v) reflect light; glint or glisten; shine (shaayn)

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: bashiici.

m.dh la-mid: bishkilid.

-da: (magac, dhedig, keli) jikir ku adkayn oo dhan walba ka shilid. Dh: jikirid.

-ka: (magac, lab, kei) fadhi dabada dhulka la dhigo lugahana la fidiyo oo la isduldhigo.

m.dh Dhasha ariga mid ka mid ah oo dhicis ah ee aan weyn noqonin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhni.

(ereydhawaaq) tusmeeya hadal aan macne ku fadhiyin.

-da: (magac, dhedig, keli) waqti aad u yar, inta ili isku qabsanto. Ilbidhiq baa waqtiga ugu yar. Dh: ilbidhiqsi, ilgibidhsi.

-ka: (magac, lab, keli) qof aad diiddan tahay la fadhiisigiisa ama inuu hadal idin dhex maro.

-a: (magac, lab, keli) badarka intiisa la yaryareeyo.

-a: (magac, dhedig, keli) gabaabsi aan ku fillayn baahida. Carrafada xooluhu waa widhiid. widhiidhi -da: (magac, dhedig, keli) cabsi kala garasho la'aan ah.

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

m.f.dh eeg biyadhac². la-mid: biyadhac¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) wax biyuhu ka badan yihiin oo biyabiyo ah noqosho. Shaaha rasiin ka dhig oo biyadhicidda ka daa.

m.f.dh eeg biyadhig².

-da: (magac, dhedig, keli) roob biyo badan di'id. Shuuc biyadhigid maleh.

-ta: (magac, dhedig, keli) roob weyn di'id oo dhulka biyo yeelasho.

(fal) kor u qaad. Bidh boorsada oo baabuurka ila saar. Dh: dallac.

bidh!: ereycodeed lagu tusmeeyo iftiin yar oo hal mar ka baxay meel. Bari buu hillaac bidh ka yidhi. Dh: biliq, bilig, big.

bidh!: (tilmaame) lagu tusmeeyo orod xawaare ah oo mar qudha sida iftiinka loo booddacararo. Tuuggii halmar buu orod bidh yidhi. Dh: bilig.

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

cf: sagaaro

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

lx: biiq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: biiq

(Diiq-a)

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

v. give charity, give a gift

diiq m. n. cock, rooster

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

(I) Gallo;

(E) Cock

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

v., sg., simple past tense: I said

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

de: I said

lx: idhi

ps: v4a-1sg-past

see: iri {N}

key: idhi

a: =-tii after feminine nouns ending in dh

de: the [FEMININE KNOWN SUBJECT]

lx: -dhii

ps: det-f-suf

key: -dhii

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

f. n. buttocks; tail of sheep

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

a: bari

de: buttocks; tail of sheep

lx: badhi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: badhi

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

m. n. heretic

-ga: (n) heretic (heri tik)

-ga: (magac, lab, keli) qof la yimaad cibaado sharciga khilaafsan. Bidcigu waa been'abuurte.

bw: Arabic

de: heretic

lx: bidci

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: bidci

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

(Bidid-da)

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

(Bidix-da)

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

f. n. left (hand ~ side)

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

de: left (hand or side) Opp: midig

lx: bidix

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: gur

key: bidix