bidhiidh

(tilmaame) deegaan barwaaqo ah. Buurta Dhay waa baldhiidh. Dh: cosob. Li: abaar.

baldhiidh: (tilmaame) wax aad u badan oo si fudud lagu heli karo. Caanihii way jabeen oo waa baldhiidh. Dh: ceeryoon, ceegaag. Li: naadir.

(fal) wax qarsoonaa bildhaantiisa soo saar oo soo muuji. Borkii na abuurayoow baadidii noo bidhbidhi.

m. n. narrow area, crowded place; tight; bustling

-ah: (adj) narrow (naarow) ~ cariiri. Ex-, jid cidhiidhi ah; a narrow street

(fal) qof kale, meel uu fadhiyo ama aqal uu ku jiro oo aan ku fillayn, la fadhiiso ama la gal; cidhiidhi geli.

cidhiidhi: (fal) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku rid.

cidhiidhi -ga: (magac, lab, keli) meel, aqal iyo wax la mid ah oo muggiisu ka yar yahay waxa ku jira; meel aan faalal ahayn. Dh: ciriiri.

cidhiidhi: (tilmaame) mid mug yar; mid aan faalal ahayn.

de: narrow area, crowded place; tight; bustling

lx: cidhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2-m

see: ciriiri {N}

key: cidhiidhi

-a: (magac, dhedig, keli) ur qudhmuun. Dh: siniin. Li: udgoon.

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

-a: (magac, lab, keli) qolofta badarka qaarkii, wixii qush ama suqul ah ee badarka ku jira. Bidhiiqa ka gur bariiska. Dh: bariiq.

-ka: (magac, lab, keli) hubka qarxa ama wax la mid ah, duulduulka uu sameeyo.

fidhidh -ka: (magac, lab, keli) duulduulka qaraxu sameeyo. Dh: firir, firidh.

(fal) qashinka iyo suqasha ama bidhiiqa ka gur hadhuudh iyo wax la mid ah. Dh: biriigi. bidhiiqin -ta: (magac, dhedig, keli) badar nadiifin; suqusha ka gurid.

-ka: (magac, lab, keli) buurbuur yaryar o subag ah oo caanaha la lulaayo yeeshaan.

fidhfidh -ka: (magac, lab, keli) farac tiro badnaa o dabar go'ay wixii ka soo hadhay.

(ereydhawaaq) tusmeeya hadal aan macne ku fadhiyin.

-a: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka midxinka aan loogu ridqin oo yara buurbuur leeyahay. Dh: jimidh. Li: budo.

-ka: (magac, lab, keli) marka la sheegayo wax u eg dub qof.

jidhjidh -ka: (magac, lab, keli) muruqyada tunka ninka doobka ama awrka turuqyadiisa xooggan. Dh: margaag.

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

(ereycodeed) tusmeeya iftiin yar oo aad u fog oo meel ka bildhaamay oo indhaha kaaga dhacaya sida muraayada cawirkeeda. Waxbaa buurta agteeda ka widhwidh leh. Dh: biligbilig.

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar inta dhabarka loo jiifsado oo cunug labada lugood la dul saaro, hoos iyo sare loogu qaado iyadoo lagu heesayo 'tukoow futada ka dhuuqeey' ama 'bidhibidhi bankii ololay, faayoy fundhaallo cadcad'. Dh: goroyoquuqo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

(fal) eeg biciriirso.

m.f.dh eeg birdhig². la-mid: birdhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax kugu soo aaday u birdhigis. Birdhigidda cadowga iyo baajinta colaadeed.

(fal) caanaha lul oo subag kaga keen. Dh: cagaari.

-ga: (magac, lab, keli) aad u dhooqoobid.

-ka: (magac, lab, keli) wax ku dul foorarsasho. Dh: gawriir.

-da: (magac, dhedig, keli) wax tilmaan ama calaamad u noqda wax kaa lumay oo aad raadinayso. Dh: birbiriso.

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku ridid. Dh: ciriiryid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolka wax naxdi leh la arko furuuruc yar oo jidhka korkiisa kasoo yaaca oo markiiba baaba'a.

relations, rapports.

-ka: (magac, lab, keli) goynta claquad laba dhinac u dhexeeya; xidhiidh horay u jiray laga baxo. Dh: xiriirfur, heshiisjebin, ballanfur.

Commutator

(tilmaame) isku aaddan oo is wada daba jooga. Dh: xiriirsan.

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

(Bidid-da)

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

(Biciid-ka)

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m. n. oryx (African antelope)

-ka: (n) male oryx (oorikis); buck (bak)

-ka: (magacwadareed) ugaadh weyn ee Afrika ku nool nooc ka mid ah. Waxay leedahay geeso dhaadhdheer oo toostoosan oo dib u jeeda oo ay dumarku murjinka dhigaha iyo udbaha qodinka loogu qodo daab uga dhigtaa.

biciid -ka: (magac, lab, keli) dhedigga ugaadha guud ahaan loo yaqaan biciid.

de: oryx (African antelope)

lx: biciid

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: biciid

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

midiid¹: m.l Catireynta weel la culayo aad loo catiriyo. la-mid: madiid¹.

midiid²: f.g1 (-day, -dday) Weel la culayo aad u catirid. la-mid: madiid².

(fal) gacanta aad ugu adkee wax aad xuruudayso. Aad ugu midiid dhoobada gidaarka Dh: madiid.

midiid -ka: (magac, lab, keli) culay xoog: hogayn aad loo hogeeyo gorfaha iyo qadaadayaasha Dh: catirid.

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

-a: (magac, lab, keli) dalagga midhaha ah, gaar ahaan bariiska qubka ama galka dusha kaga dahaadhan. Badhiiqa ka huf bariiska. Dh: bariiq.

-da: (magac, dhedig, keli) murgidda iyo carshacarshoobidda hawl lahayay; qasmitaanka wax si wanaagsan u socday. Badhqidda ka ilaaliya ciyaarta. Dh: dhabqid, qasid, walaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda biyo iyo caano. Caanaha lo'du badhxidda kuma fiicna. Dh: barxid, xariirid.

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) fadhxidda labo midab iyo wax ka badan la isku daro. Dh: fadhxid.

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka baraarka oo hurdo kaga hadha maqasha kale. Dh: barxid.

-ka: (magac, lab, keli) xilliyadaa badda hirarkeedu kacsan yihiin ee aan la mari karin, Qaaliyawga maciishada badxidhkaa sabab u ah. Dh: badxir. Li: badfur.

name-foryx (African antelope)

magac ama naanays loo baxsho gabadh laga filayo karti iyo bootin dheer sida biciidka.

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu midkii reerka ku soo kordhiyay iftiin iyo faraxad; wiilkii u dhashay reer hore gabdho uun u lahaa. Dh: biriye.

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

m.l la-mid: bashiic.

m.dh Duurjoogta (ugaarta) inta hilibkooda la cuno.

m.dh Duurjoogta (ugaarta) inta hilibkooda la cuno.

(Dhiidhi-ga)

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

dhiidhi¹: m.l 1. Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq. 2. la-mid: dhiidhiyid.

dhiidhi²: m.l Ciid biyo qooyeen; dhiiqo.

dhiidhi³: m.dh Dhoobo aad u qoyan.

dhiidhi⁴: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin.

dhiidhi¹: m.l Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq.

dhiidhi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin. m.f.dh, dhiidhiyid.

m. n. annoyance

dhiidhi v. be angry, get annoyed, lose one's temper

dhiidhi m. n., (mass n.): mud, muddy soil

nickname; name-m annoyance

-yey. / say: (v) [with preposition ka] 1. fight back, resist ~ ka dhiidhi. 2. dhiidhi -ga: (n) mud (madh) ~ dhiiqo

(fal) dareen yeelo iyo ficil. Dh: gadood.

dhiidhi -ga: (magac, lab, keli) dareen iyo ficil yeelad. Dh: gadood.

(Fadhiid-ka)

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m. n. underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

-ka: (n) growth retardation

-ka: (magac, lab, keli) ilmo nafaqodarro ama cudur awgeed u lafjabay oo aan socodka horey u baran; ilmo xilligii socodka ama gurguurdka ka gadaal maray ama da'diisii ka dib dhacay.

de: underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

lx: fadhiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: fadhiid

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka badan hal tobanna ka yar. Midhadh kabriid ah isii. Dh: halal, dhawr, xabbado, mirar.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ama rasaas dhan walba u aan'id.

widhfid-da: (magac, dhedig, keli) wax xoog u lulmaha ahaansho. Ubadku widhfidda way ku beerfadhaqoobaa. Dh: lulmid, wadhfid

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

v. be happy, prosper

-ay / tay: (v) prosper (paroos per); flourish (faloorish); do well; be fortunate or successful

(fal) wax nafta farxad iyo raynrayn geliya hel; raaxo iyo barwaaqo guud iyo tu hoose ba ku jir. Dh: baraar, liibaan, barwaaqow.