Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Bidhaan-ta)

2

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

waa la naqliyay ✓

1

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

2

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

waa la naqliyay ✓

1

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

2

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

2

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

2

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

2

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheedda ka muuqo. Dh: bidhaan.

2

bildhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sheedda ka muuqda. Dh: bidhaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la bidhay. Dhiishu way bidhsantahaye rarka u dhammaystir.

waa la naqliyay ✓

(expression) this month ~ bishan

waa la naqliyay ✓

1

(Jidhaan-ta)

2

Meel yar oo biyo galaan: balli; (ama dhijaan).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) Biyo fariisin yar. la-mid: dhiijaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. pond, pool

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gal ay biyo joogsadaan oo inta badan meelaha doocyada laga helo. Dh: dhijaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sp: jidhdhaan {N}

2

de: pond, pool

3

lx: jidhaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

syn: balli

7

key: jidhaan

waa la naqliyay ✓

1

(Bidhaamid-da)

2

Bidhaan muuqata yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilig-ta)

2

Iftiin ama dhalaal yar oo muuqashadiisa iyo qarsoomiddiisu isu dhow yihiin; big; bidhaan; walac.

waa la naqliyay ✓

1

(Birbir-ka)

2

If yar oo degdeg hadba u daarma haya oo u demaya; dhaldhalaal; bidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaal-ka)

2

Muuqaal ifa haya; bidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(If-ka)

2

Waxa u sal ah aragga; aan la'aantiis wax muuqan karin; iftiin; ilays; bidhaan; kaah.

waa la naqliyay ✓

1

(Iftiin-ka)

2

Waxa u salka ah aragga oo aan la'aanti wax la arki karin; if; ilays; bidhaan; kaah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bidhaansasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bidhaanso. la-mid: bidhaansad, bidhaansi.

waa la naqliyay ✓

1

ifbax¹: m.l Muuqasho.

2

ifbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Soo i.: wax bidhaantooda muuqasho. 2. Soo i.: wax caan ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

1

miriq¹: m.dh.sh.r Muuqaal mar la arko ka dibna qarsooma.

2

miriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) 1. Bidhaan fogaatay muuqaalkeeda qarsoomid. 2. Muuqaal deg u qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qaq, m.l) Bidhaanta ishu aragto. la-mid: muug.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Soo i.: wax bidhaantooda muuqasho. 2. Soo i.: wax caan ah noqosho. m.f.dh, ifbixid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bdhay/-bray, -birtay; -bdhi) 1. Indho ka qarsoomid. 2. Ku l.: bidhaan hawd, jeex iyo wixi lamida ku qarsoomid. m.f.dh, libdhid.

waa la naqliyay ✓

1

miriq¹: m.dh.sh.r Muuqaal mar la arko ka dibna qarsooma.

2

miriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) 1. Bidhaan fogaatay muuqaalkeeda qarsoomid. 2. Muuqaal deg u qarsoomid. m.f.dh, mirqid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: big, bilig, iftiin, walac

2

de: blinking light; [fig.] appearance, object seen in the distance

3

hm: 1

4

lx: bidhaan

5

pd: (-ta Pl: bidhaamo (/ha))

6

ps: n1-f

7

key: bidhaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: blink (of a light), twinkle; appear in the distance

2

hm: 2

3

lx: bidhaan

4

pd: (bidhaamay)

5

ps: v1=intr

6

key: bidhaan_2

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bidhaansasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) bidhaansasho iyo dabasocod. Dh: bildhaansi.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Wax bidhaantooda eegasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Wax bidhaantooda eegasho. m.f.dh, bidhaansasho.

waa la naqliyay ✓

v. move ~ proceed towards (something seen ~ a light in the distance)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kuu muuqda muuqaalkiisa eego. Geed baaxad weynoo, la yidhaahdo Baaroo, bilig dheer hirkiisii, ma bidhaansanaynoo. Dh: bildhaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: move ~ proceed towards (s.t. seen ~ a light in the distance)

2

lx: bidhaanso

3

pd: (bidhannsaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: bidhaanso

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) iftiimid ama nuurid. Dh: biritaan.

2

bidhitaan-ka: (magac, lab, keli) sare u dallicitaan. Bidhitaan buu ku saaray haanta awrka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

2

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

3

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

waa la naqliyay ✓

Birta isku dhaabta daabka iyo dhiliska maaraanka, soofaha iwm.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fidhan ahaan; timo la fidhay oo la qurxiyay ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal aan kala caddayn oo meel dheer ka muuqata. Dh: bildhaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

2

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaan-ka)

2

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. get better, improve; be better (than)

2

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

3

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy

waa la naqliyay ✓

(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: seasoning, condiment, gravy

3

lx: idaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-mass

6

syn: goosaar ~ koosaar

7

key: idaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) halka banka iyo dhirtu iskaga darsmaan. Reerkayagu idhanka ayuu yaallaa. Dh: afmeer.

2

idhan -ka: (magac, lab, keli) inta curdinka ah ee ka soo hadha laanta marka maydhaxda laga diiro; liilan yar oo maydhax ah.

3

idhan -ka: (magac, lab, keli) daliigga meeriska ah ee weelasha la tolo, sida gorfaha, masafaha iyo dabaqyada, ay ka kooban yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m. n. button

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

2

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

2

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

3

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

waa la naqliyay ✓

1

de: button

2

lx: badhan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

6

key: badhan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad mid ah gaadiidka badda, doontana ka yar huudhigana ka weyn oo lagu kalluumaysto. Dh: beden.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidaal-ka)

2

Dareensi ama male aan hubaal ku dhisnayn; tuhun.

waa la naqliyay ✓

m.l Male aan hubaal ku dhisnayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. guess

2

bidaal vl. n. guess, guessing, assumption

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) male iyo arrin moodid oo doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidaar-ta)

2

Gelgelin yar oo wareegsan oo timuhu ka dhacaan oo raggu dhalada ku yeesho kolkuu da' gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

2

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

waa la naqliyay ✓

1

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

2

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. baldness, bald patch, bald head

2

bidaar m. n. bald person

waa la naqliyay ✓

nickname-m bolded. Cf: Hiiraale

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bald head; baldness (booldi nes); hairlessness; alopecia (a-la-piisha)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha oo madaxa ragga qaarkiis ka go'a ama ka daata. Bidaari sibiq bay kugu gashaa.

waa la naqliyay ✓

أَصْلَع

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

waa la naqliyay ✓

n. phr., time: this month

waa la naqliyay ✓

1

de: this month = bil + tan

2

lx: bishan

3

ps: np-time

4

key: bishan

waa la naqliyay ✓

1

bitaan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

2

bitaan²: f.mg4 (-naa,-nayd) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

waa la naqliyay ✓

1

bitaan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciid khafiif ah hawo ku baahid. m.f.dh, bitaamid.

2

bitaan²: f.mg4 (-naa,-nayd) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey habaar ahaan loogu yiraahdo qof. Dh: dhimo, firan.

2

fidhan: (tilmaame) timo ama wax la mid ah oo shanlaysan ama feedhan. Wuxu lahaa timo si fiican u fidhan. Dh: feedhan, firan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg idil. la-mid: idlaansho, idlaasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaad ama madhasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Iidaan-ka)

2

Waxa cunnada korsaar looga dhigo ama yaabisnimada looga bi'iyo (caano, subag, fuud, ...).

waa la naqliyay ✓

1

iidaan¹: m.l Subag, caano, maraq iyo wixi lamida oo cuntada yaabisnimada looga ba'sho.

2

iidaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Subag, caano, maraq iyo wixi lamida cunno yaabis ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anything poured over food (sauce, milk, ghee, etc.)

2

iidaan: v. pour (sauce) over food

waa la naqliyay ✓

name-m dressing, seasoned, spiced

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) dressing, especially with ghee or oil.

2

iidaan -iidaamay / iidaantay: (v) add dressing, especially one with ghee or oil

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil gabdho badan ka daba dhashay oo loola jeedo kii carruurta dhadhanka u yeelayay sida iidaanku cunnada u macaaneeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) subag, caano iyo wixii la mid ah, ku dar cunto. Garaw si fiican loo iidaamay baan ku casheeyay xalay.

2

iidaan -ka: (magac, lab, keli) subag, caano ama wax caraf udgoon leh oo cunnada lagu daro.

waa la naqliyay ✓

1

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

2

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

2

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho. m.f.dh, ilhaamid.

waa la naqliyay ✓

name-f inspiration, intuition

waa la naqliyay ✓

1

(sida + tan)

2

sida tan (ama sidan).

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: si.

waa la naqliyay ✓

1

n. phr. or [adverb] thus, like this

2

sidaan n. phr., deictic: thus, like this, this way

3

sidaan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...

waa la naqliyay ✓

(adv) this way; like this; in this way sidan. Ex: sidaan miyaad rabtaa? do you like it this way?

waa la naqliyay ✓