bidde — Macnaha & Turjumaada

1

(Bidda-ha)

2

Nin xornimadii laga qaaday, oo sida xoolaha oo kale, qof kale gacanti ku jira; addoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) Nin la leeyahay, aan xor ahayn oo sidii la doono loogu shaqeysto; addoon; cabiid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) Nin la leeyahay, aan xor ahayn oo sidii la doono loogu shaqeysto; addoon; cabiid.

waa la naqliyay ✓

m. n. male slave

waa la naqliyay ✓

nickname-m servant or slave. Lit: faithful, obedient

waa la naqliyay ✓

-biddaha: (n) [Pl. biddood-ka] male chattel; male slave ~ addoon

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof rag ah oo la addoonsado. Dh: addoon, bita, biti.

2

bidde: magaca wiil looga jeedo adeeg badane ama daacad badane.

waa la naqliyay ✓

1

de: male slave

2

lx: bidde

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: bidde

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidda-ha)

2

Duco gaar ah oo dadka dhintay loo baxsho.

waa la naqliyay ✓

m.l Werdi loo akhriyo dadka dhinta. la-mid: fiddow, fidyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Werdi loo akhriyo dadka dhinta. la-mid: fiddow, fidyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] funeral prayers

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) duco iyo quraan dadka dhintay loo baxsho.

2

fidde-ha: (magac, lab, keli) cunto sadaqad iyo duco loo niyoodo oo qof dhintay loo bixiyo. Dh: axan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: axan

2

de: funeral prayers

3

lx: fidde

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: fidde

waa la naqliyay ✓

1

(Hidda-ha)

2

1. Dhaqan fil weyn oo waa uu abuurmay iyo cid laga dhaxlay la illaawey oo aan taariikhdu sheegi karin (xeer, caado, sheeko, maahmaah, kd.) oo qolo ama tol u gaar ah, oo facba faca ka danbeeya gaarsiiyo oo u dawiyo.

3

2. Dhur; sinji; dir.

waa la naqliyay ✓

m.l Soo yaal fil weyn oo la iska dhexlo oo ummad gaar ahi leedahay. la-mid: hiddo.

waa la naqliyay ✓

m.l Soo yaal fil weyn oo la iska dhexlo oo ummad gaar ahi leedahay. la-mid: hiddo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] (adj.): custom, culture, tradition, heritage; traditional

waa la naqliyay ✓

-hiddaha: (n) culture (katjer); custom (kastem) ~ dhaqan, hiddo

waa la naqliyay ✓

1

Tradizione

2

Tradition

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhaqan fil weyn oo facyawgii hore laga dhaxlay, sida xeerka, caadada, sheekoxariirta, maahmaahda, iyo wixii la mid ah oo qolo ama tol u gaar ah, oo facba facca ka danbeeya gaadhsiiyo oo u soo gudbiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: custom, culture, tradition, heritage; [atr.] traditional

2

lx: hidde

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-col

5

key: hidde

waa la naqliyay ✓

تراث

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: siddo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel alaabada iyo weelasha loo yeelo oo loogu talaggalay in gacanta lagu qabto oo lagu qaado ama lagu sido. Dh dhag, sido.

waa la naqliyay ✓

1

(Addoon-ka, Addoon-ta)

2

Qof la lee yahay; bidde, biddad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabiidsad-ka)

2

Bidde ka dhigad; addoonsad; beelaysad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabash-ka)

2

1. Addoon; bidde.

3

2. Doog; naq; xamash.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoryeel-ka)

2

Nin bidde ahaan jirey oo xor laga dhigay; xor laga yeelay; la xoreeyey.

waa la naqliyay ✓

1

addoon¹: m.l (-oommo, m.dh) Nin aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; cabiid; bidde.

2

addoon²: m.dh (-oomo, m.dh) Naag aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; biddad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bidde ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) Addoon; bidde.

waa la naqliyay ✓

m.l (-oommo, m.dh) Nin aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; cabiid; bidde.

waa la naqliyay ✓

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) Addoon; bidde.

waa la naqliyay ✓

/sleyv/ (n) 1. addoon (bidde, qof la leeyahay) (v) 2. addoonimo (addoon ahaan).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [an offensive word] slave {isleeyv); chattel (jaatal) ~ bidde

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) auction (ook-shin); sell to the highest bidder ~ naado

2

xaraash -ay / tay: (v) sell by an auction

waa la naqliyay ✓

s.m. - addoon, bidde.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof la addoonsado noqosho; bidde noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof lab oo xorriyaddii laga qaaday oo cid kale xoog ku haysato si uu ugu shaqaysto oo uu baahidiisa oo dhan ugu fushado qof la leeyahay. Dh: bidde. Li: xor.

2

addoon -ka: (magac, lab, keli) sumad ka mid ah sumadaha xoolaha lagu dhigo. Addoonka ku yaal baad ku gararn in uu sacaygii yahay. Dh: sumad.

3

addoon -ta: (magac, lab, keli) qof dumar ah oo xorriyaddii laga qaaday oo cid kale xoog ku haysato si uu ugu shqaysto oo uu baahidiisa oo dhan ugu fushado. Bilan waa addoon bay ahayd. Dh: biddad. Li: xor.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) addoon ahaan; cid la leeyahay ahaan. Dh: biddenimo.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) nin la addoonsado. Dh: bidde.

2

biti-ga: (magac, lab, keli) qof wuxuu farta saaraaba u hagaago oo ku guulaysta noloshiisa. Dh: nasiib, ayaan, hoodo, doobir.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) adoonsasho ama bidde ka dhigasho. Dh: cabiidsasho, beelaysasho, biddeysasho, adoonsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Beddel-ka)

2

Wax wax kale meeshi la geliyo ama loo qaato ama lagu dooriyo; qof qof kale meeshi la joojiyo; lacag lacag kale lagu doorsho; (ama baddal).

waa la naqliyay ✓

1

beddel¹: m.l 1. la-mid: beddelid. Dhaafsashada wax wax kale la dhaafsado. 2. la-mid: beddelid. Wareejinta qof meel uu hawl ka hayey laga wareejiyo iyadoo meel kale la geynayo. 3. B. ah: qof meel uu hawl ka hayey laga wareejiyo iyadoo meel kale la geynayo si uu hawshii halka uga si wato.

2

beddel²: f.g1 (-elay, -eshay) Wax la beddelay ka dhigid; wax wax kale ku doorin. la-mid: baddal².

waa la naqliyay ✓

1

beddel¹: m.l 1. la-mid: beddelid. Dhaafsashada wax wax kale la dhaafsado. 2. la-mid: beddelid. Wareejinta qof meel uu hawl ka hayey laga wareejiyo iyadoo meel kale la geynayo. 3. B. ah: qof meel uu hawl ka hayey laga wareejiyo iyadoo meel kale la geynayo si uu hawshii halka uga si wato.

2

beddel²: f.g1 (-elay, -eshay) Wax la beddelay ka dhigid; wax wax kale ku doorin. m.f.dh, beddelid. la-mid: baddal.

waa la naqliyay ✓

1

v. change, alter, exchange; convert; do instead of

2

beddel vl. n. exchange, substitution, substitute, alternative, replacement; on behalf of; instead of

waa la naqliyay ✓

nickname-m exchange, substitution, substitute, alternative, replacement; on behalf of; instead of. Cf: Cawil

waa la naqliyay ✓

1

-ay shay: (v) replace (ripaleeys); substitute (sabistatuut); change (janji); convert (kon veert); transfer

2

beddel: -ka: (n) one who is transferred from one place to another

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof, lacag, shey iyo wixii la mid ah, wax kale oo u dhigma ku doori. Faranka Doollar iigu beddel. Dh: geddi.

2

beddel: magaca wiil dhashay isaga oo uu wiilkii ka horreeyay dhintay ama shafeecay.

3

beddel -ka: (magac, lab, keli) shey meeshiisii wax kale la geliyo. Beddelka luungaha macawis xidho.

4

beddel -ka: (magac, lab, keli) lacag, lacag kale ku doorin oo ku sarrifid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ceeyay, -ceysay) Qof bidci ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ceeyay, -ceysay) Qof bidci ka dhigid. m.f.dh, bidcayn.

waa la naqliyay ✓

v. lead someone into heresy

waa la naqliyay ✓

(fal) bidco ka dhig; wax sharciga khilaafsan ka dhig. Dh: bidcay.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead s.o. into heresy

2

lx: bidcee

3

pd: (bidceeyey)

4

ps: v2b=

5

key: bidcee

waa la naqliyay ✓

1

(Biddad-da)

2

Naag sida biddaha loo addoonsado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Haweeney la leeyahay aan xor ahayn oo sidii la doono loogu shaqeysto.

waa la naqliyay ✓

f. n. female slave

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo la addoonsado. Biddad ama buulka ku hayso ama bud la agtaagnoow. Dh: addoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: female slave

2

lx: biddad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: biddad

waa la naqliyay ✓

s.m. - teneg; dhagar.

waa la naqliyay ✓

/baayndhar/ (n) gal (galka weyn oo biraha leh oo warqadaha la geliyo)

waa la naqliyay ✓

bipède, adj. - Nafleyda labada Lugood ku socota sida dadka, shimbiraha iwm.

waa la naqliyay ✓

Kaabad

waa la naqliyay ✓

Kaabad

waa la naqliyay ✓

/biriij/ (n) 1.buundo; biriij(n) 2. | shirka laga wado markabka (meesha laga hago)

waa la naqliyay ✓

/briij/ (n) 1. buundy. 2. shukaanty markabky. (v) 3. buundy dhisow.

waa la naqliyay ✓

n., (of the nose) sanqaroor, -ki; (of the sole) rays magado, -adi,

waa la naqliyay ✓

/baraaydhal/ (n) 1. xakamaha faraska (dacayga faraska)(v) 2. biriir iska kicin (waji kuduudid, oo xanaaq iyo kibir tusisa).

waa la naqliyay ✓

/braaydal/ (n) hakamy.

waa la naqliyay ✓

m., xakame or xakama, -ihi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) U f.: qof dhintay werdi u akhriyid.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof geeriyooday, axan iyo sadaqad raaci.

waa la naqliyay ✓

/fidhel/ (n) 1. kaman (aalad muusig) (v) 2. kaman garaacid (v) 3. dheel-dheelid, wax ku-ciyaarid ulajeeddo la'aan (v) 4. been-samayn khayaano, sida lacag khiyaano lugu helo

waa la naqliyay ✓

a., qarsoon.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) su'aaleed labo midkee; tee. Labada saacadood middee ayaan gaataa. Dh: midkee.

waa la naqliyay ✓

/midh al/ (n) dhexda, dhexe (bartanka).

waa la naqliyay ✓

midst, n., dhex, -di; go in the middle, u dhexee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax intaad si xoog ah u qabsato inta taagtaa ah tuur. Riddee waranka oo colka gaadhi Dh: gan.

waa la naqliyay ✓

1

/ridal/ (n) 1. hal-xiraale. e.g. Can you guess the answer to this riddle?; The answer to the riddle What flies for ever, and never rests? is The wind 2. shaq-shaq, miire.

2

riddle: /ridal/ (v) dal-daloolin (shabaq ka dhigid, daldaloolo dartood).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax siddo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Dhar iyo wixi lamida xiddo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. fringe, weave a decorative border on a cloth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharraxaad iyo shaash qurxoon u samee. Dh: xidday, saanifaday.

2

xiddee: (fal) dun midabya leh faraqa guntiga ama go'a salkiisa hoose si gaar ah ugu tol. Gundhataha il xiddee. Dh: xidday, aaradee.

waa la naqliyay ✓

1

de: fringe, weave a decorative border on a cloth

2

initial: x

3

lx: xiddee

4

pd: (xiddeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xiddee

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be blown away, carried away by the wind

2

bid v. desire, prefer

waa la naqliyay ✓

/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)

2

bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?

waa la naqliyay ✓

/bid/ (v) gorgortymow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.

2

bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.

3

bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»

4

bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.

waa la naqliyay ✓

v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.

waa la naqliyay ✓

/eydh/ (n) kaaliye; qofka gof kale shaqaduu qabto ka caawiya.

waa la naqliyay ✓

aide, n.f. - caawin; mucaawino; gargaar

waa la naqliyay ✓

/beydh/ eeg “bid”.

waa la naqliyay ✓