beri — Macnaha & Turjumaada

1

(Beri-ga)

2

1. Waa; jeer; seben.

3

2. Afar iyo labaatan saac; dharaar; maalin; casho.

waa la naqliyay ✓

1

beri¹: m.l 1. Waqti aan xaddidnayn ee la soo dhaafay; waa; jeer; seben. 2.(-iyo m.dh) Dharaar iyo habeenkeeda. 3. B.ga: maanta.

2

beri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Maalin bilaabasho, waagii baa bariyay.

waa la naqliyay ✓

1

beri¹: m.l 1. Waqti aan xaddidnayn ee la soo dhaafay; waa; jeer; seben. 2.(-iyo m.dh) Dharaar iyo habeenkeeda. 3. B.ga: maanta.

2

beri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Maalin bilaabasho, waagii baa bariyay. m.f.dh, beriyid.

waa la naqliyay ✓

m. n. day, time, period

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Pl. beryo-beryaha] 1. once (wanis)-, one time in the past; Ex: beri baa waxaa jiray..; once upon a time... —beri hore: a time ago; long time age

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wakhti la soo dhaafay oo sannado tegey. Beri hore waxa jirey buti la odhan jirey Dhegdheer. Dh: waa, seben.

2

beri: (tilmaame) aan denbi gelin, aan eed lahayn. Beri baan ka ahay eeddaas la i daba wado.

3

beri-ga: (magac, lab, keli) maalin iyo habeenkeed. Laba beri baa Dikhil loo dhexaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: day, time, period

2

lx: beri

3

pd: (-ga Pl: beryo (/ha))

4

ps: n1-m-time

5

xe: some time later

6

xv: berigii dambe

7

key: beri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Miro sida lawska yicibta iyo wixi lamida qubka sare ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

f. n. waterspout, sandstorm

waa la naqliyay ✓

1

(Berri-da)

2

Maalinta la joogo, tan ka danbaysa oo soo socota; maalinta maanta iyo saaddanbe u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

berri¹: m.l la-mid: birri.

2

berri²: m.dh.fk 1. la-mid: berrito. Maalinta maanta iyo saaddambe u dhexeysa. 2. B. dambe: maalinta b. xigta, saaddambe.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk 1. la-mid: berrito. Maalinta maanta iyo saaddambe u dhexeysa. 2. B. dambe: maalinta b. xigta, saaddambe.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] land, country

2

berri [feminine] n. tomorrow

waa la naqliyay ✓

-da: (n) tomorrow (tumooroow)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) maalinka la joogo ta ka danbaysa ee soo socota; maanta iyo saadanbe u dhexeeya. Dh: siimaal.

2

berri -ga: (magac, lab, keli) dhulka inta engegan ee aan badda ahayn; dhulka inta aan baddu ku fadhdhiyin. Wax berri jira, berri carabeed jira afka mooyee biri ma goyn karta. Dh: dhul.

waa la naqliyay ✓

1

de: Somalia, Somaliland

2

lx: Berri

3

pd: \pd-Soomaal

4

ps: np

5

key: Berri

waa la naqliyay ✓

1

(Afartamaad-ka)

2

1. Tirada heerka afartanka ku abbaaran; 40d. (ama afartanaad).

3

2. Xilli roob oo toban beri ah oo ka bilawda afartamaadka dabshidka.

waa la naqliyay ✓

1

(Barwaaqa-da)

2

Doog badan iyo ladnaan badan; bashbash; dhereg; berisamaad; aaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Beridhax-a)

2

Meel inta la dego waxyar kaddib laga guurayo; meel aan lagu raageyn, aan sal ahayn; beridhaxmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Beridhaxma-da)

2

Beridhax.

waa la naqliyay ✓

1

(Berisamaad-ka)

2

Nur samaaday; barwaaqo; bashbash.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. (t.j) Tirada heerka afartanka ku abbaaran. 2. Xilli roob oo toban beri ah oo ka billawda afartamaadka dabshidka. la-mid: afartamaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.dh) Cuntada la siiyo arooska toddobada beri ee ugu horreysa.

waa la naqliyay ✓

1

aroos¹: m.l (-syo, m.dh) 1. la-mid: aroosid. Ciyaaro iyo damaashaad loo sameeyo laba qof oo isguursaday. 2. Toddabada beri ee ugu horreysa aqal-galka. 3. A. ah: qof ku jira toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkiisa.

2

aroos²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Laba qof oo isguursaday xaflad iyo damaashaad samayn. 2. (f.mg) Nin, naag guursasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Baryidda habeen meel la baryo. la-mid: beridhaxmo (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sahay ku filan hal beri oo safar ah. 2. la-mid: beridhax.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg beri².

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si loo xambaaro, ilmo afartan beri jirey lugaha u kala bixin; bannaanbixin.

waa la naqliyay ✓

m.l Bil bilatay kaddib markay u buuxsameen soddon beri bishii ka horreysay.

waa la naqliyay ✓

1

jeer¹: m.l 1. Goor; Waqti; Ammin. 2. J.ma: goorma?

2

jeer²: m.dh (cilmiga naflayda) Naasley beri biyood ah, xoog leh, af ballaaran, aan dhogor lahayn, lugo gaagaaban oo ku nool webiyada Afrika.

waa la naqliyay ✓

1

karantiin¹: m.l 1. Meel lagu takooro nafley cudur halis ah qabta. 2. K. ah: nafley cudur halis ah qabta oo meel lagu go'doomiyay. la-mid: karantiil.

2

karantiin²: m.l (daawo) Muddada qof ama neef xoolo ah lagu hayo meel duwan si looga hortago fidista cudur la isqaadsiiyo. Waagii hore muddada karantiinku wuxuu ahaa 40 beri, hadda cudurrada kala duwan waxay leeyihiin muddo karantiin oo kala duwan.

waa la naqliyay ✓

1

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay.

2

maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lacag joogto ah oo hal beri la biishado; biil. la-mid: masruuf¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Sarraynta/hoseynta socodka hawada ka timaada badda ee u socota beriga ee ay sababtay kala duwanaanta heerkulka. Maalintii kulaylka berrigu wuxuu keenaa in hawadu kor u kacdo, hawada badduna halkeedii ayey beddeshaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur muddo gaaban oo uu keeno fiirus, wuxuuna ku dhacaa maskaxda iyo xangullada ee xoolaha dhiigga kulul, waxaana sida badan dadka u gudbiya qaniinyada ey cudurka qaba. Astaamuhu waxay soo baxaan muddo u dhexeysa 10 beri ilaa sannad waxayna ka koobanyihiin: jir xanuun, qandho, dhibaato neefsashada, dhareerid, xilliyo qofku aad u kacayo iyo muruq-roor xanuun badan oo ay liqiddu keento. Xaaladaha dambe ee cudurka; aragga biyaha oo keena qallal iyo curyaannimo. Dhimashadu waxay dhacdaa 4-5 beri dhexdood.

waa la naqliyay ✓

1

eri¹: m.l 1. la-mid: ari. 2. Cayrinta la cayriyo xoolo, dad, baabuur iyo wixi lamida.

2

eri²: m.l la-mid: eryid.

3

eri³: f.g1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) 1. Wax cayrin. 2. Nafley meel ay ku noolayd in ay joogto u diidid. 3. Ku e.: dalool wax ku librin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) 1. Wax cayrin. 2. Nafley meel ay ku noolayd in ay joogto u diidid. 3. Ku e.: dalool wax ku librin. m.f.dh, eryid.

waa la naqliyay ✓

v. discharge, fire, dismiss; exclude; drive ~ chase away; send (abroad)

waa la naqliyay ✓

-eryey / erisay: (v) 1. dismiss (dis mis); fire (faayer). Ex: waxaa lagu eryey amardiido; he was dismissed for insubordination --Syn: bo, bounce, discharge, drop, sack. 2. drive away, chase away, break up, disband; disperse (dis peersi). Ex: boolisku waxuu kala eryey dadkii mudaharaadayey; the police dispersed the demonstrators

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kexee oo halka aad joogto ka caydhi. Dh: caydhi, caymadi, firxi, eryo baaci, cayri.

2

eri: (fal) «ka ~» ka caydhi shaqo ama martabo uu hayay.

3

eri -ga: (magac, lab, keli) baacsiga iyo caydhsiga cid kale.

4

eri-ga: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka caydhinta shaqo iyo martabo uu hayay.

waa la naqliyay ✓

1

de: discharge, dismiss; exclude; drive ~ chase away; send (abroad)

2

lx: eri

3

pd: (eryay ~ eriyey)

4

ps: v1= / v2a=

5

key: eri

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.

waa la naqliyay ✓

v. rest, relax

waa la naqliyay ✓

(fal) ka cabsii ha baqdee. Dibiga dibiga u beji. Dh: baji.

waa la naqliyay ✓

1

a: boji

2

de: rest, relax

3

lx: beji

4

pd: (bejiyey)

5

ps: v2a=

6

key: beji

waa la naqliyay ✓

1

(Beni-ga)

2

Cariish dhagax iyo dhis qoryo ah oo isku dhafan ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Deyd dhagax ka samaysan oo beeraha timirta lagu kala qoqobo. 2. Cariish ka samaysan dhagax iyo qoryo. 3. (ld bini) Lacag bir ah ka mid ah lacagta sarrifka ee Ingiriisiga o laba iyo tobankii beni u dhiganta hal shilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Deyd dhagax ka samaysan oo beeraha timirta lagu kala qoqobo. 2. Cariish ka samaysan dhagax iyo qoryo. 3. (ld bini) Lacag bir ah ka mid ah lacagta sarrifka ee Ingiriisiga o laba iyo tobankii beni u dhiganta hal shilin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hut

2

beni m. n. penny

waa la naqliyay ✓

Xoolo (mood ama nool), maal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cariish ka samaysan sarab, qoryo, dhagax iyo dhoobo. Beni buu ku caroosgalay.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - cabbid, dhamid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

buri: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin.

2

bųri: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin. m.f.dh, burin¹.

2

bųri f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. m.f.dh, bųrin. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

v. annul, cancel, invalidate; chase (away)

2

buri v. give in excess; boil over

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) cancel (kaan sal)-, annul or invalidate

2

buri: -yey I say: (v) boil over

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ballandarree oo kaga bax waxaad isku ogaydeen. Belo ha qaaddo ninkii buriyey, ballan qaadku galaye. Dh: baaji.

2

buri: (fal) noole caymadi. Baraarka ha burin. Dh: eri, caydhi, baaci.

3

buri: (fal) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebi. Dhuusadu wey burisaa.

4

buri: (fal) xeer ama qanuun jirey jebi ama ka tallaabso oo ku dhaqmi waa. Sharcigii burisay oo buuraha jiidhay.

5

buri: (fal) xunbo soo saar. Keldhigii wuu buriyee dabka ka qaad. Dh: aburi, budhi.

6

buri: (fal) war ama xog la hayay, beeni, warkii laguu sheegay ama aad hore u haysatey buri.

7

buri: (fal) (isku ~) dhiniciisa isku badi. Hadba kii bahnima kuu xigaa, laysku buriyaaye.

8

buri: (fal) used u kordhi; dheeri sii. Walaalkii buu u buriyey bariiskii.

waa la naqliyay ✓

1

(Deri-da)

2

Godnaanta dhabarka, xiriirkoo gudaha u ceshan darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Godniinka lafdhabarka oo u furan dibedda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Godniinka lafdhabarka oo u furan dibedda.

waa la naqliyay ✓

f. n. curve of the back

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo dhabarka ah ama dhulka ku taal.

waa la naqliyay ✓

Guluc dhexe oo godan.

waa la naqliyay ✓

1

de: curve of the back

2

lx: deri

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: deri

waa la naqliyay ✓

m.l Koob weyn oon dheg lahayn oo muqmadda lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) jaad weelasha ka mid ah macdanta ah oo wax lagu cabbo.

2

eeri-da: (magac, dhedig, keli) geed lagu cugo weelasha. Fidhinkaygu waa eeri, waa agamso. Dh: dhiitacab.

waa la naqliyay ✓

1

(Geri-ga)

2

Nafleyda adduunka joogta kan ugu dheer, wuxuuna joogaa Afrika keliya; wuxuu lee yahay sur aad iyo aad u dheer iyo lugo iyana dheerdheer; Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo bar; waa uu daaqaa waana calannaqsadaa; wuxuu lee yahay guud yar oo jilicsan oo surka kaga yaal; wax labo gees oo yaryar la moodo oo dhegaha dhexdooda kaga yaal; harag aad u adag oo gaashaammo, kabo, kd., laga samaysto; qoobab qurux badan iyo midab gaashiyo badan oo googgo'an oo cawl ahi ku rogan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naasley ugaarta ka mid ah, laxaad weyn, Afrika laga helo, raamsata, luqunta iyo addimada u dheer, oo leh harag adag oo barbarro leh. 2. Ul yar oo u dhexeysa laanta digirta iyo balagga.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naasley ugaarta ka mid ah, laxaad weyn, Afrika laga helo, raamsata, luqunta iyo addimada u dheer, oo leh harag adag oo barbarro leh. 2. Ul yar oo u dhexeysa laanta digirta iyo balagga.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] giraffe

waa la naqliyay ✓

name-m giraffe; tall. Lit: he who was born in environs inhabited by giraffes

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) giraffe (jiraaf)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil abuur ahaan aad u dheer oo lagu metaalay xawayaan joogdheer oo magacaa leh. Waxa kale oo loo baxshaa wiil meel lamadegaan ah ku dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ugaadh geela u eg oo leh qoor dheer iyo afar addin oo laxaad iyo dherer leh. Dhogortiisa, waxa ka muuqda baro yaryar, dhakadana waxa uu ku leeyahay labo burood oo taagan oo geeso la moodo. Dh: halgeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: giraffe

2

lx: geri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: geri

waa la naqliyay ✓

زرافة

waa la naqliyay ✓

avv. - shalay, shalayto (i. sera: xalay).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax raadin. m.f.dh, jerin.

waa la naqliyay ✓

v. search, look for, research

waa la naqliyay ✓

(fal) raadi oo doondoon wax magan. Dh: hel.

waa la naqliyay ✓

1

de: search, look for, research

2

lx: jeri

3

pd: (jeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jeri

waa la naqliyay ✓

1

(Seri-ga)

2

Dun xasaw ah oo dharka qaarki ama alaabo kaleba lagu qurxiyo; tel.

waa la naqliyay ✓

m.l Dun xasaw ah, oo dharka qaarki ama alaabo kaleba lagu qurxiyo; tel.

waa la naqliyay ✓

m. n. metallic thread used to decorate clothing; tinsel

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dun ama xasaw dharka qaarkii ama alaabo kale lagu qurxiyo. Seri baa dhan kasta lagaga meeriyay.

waa la naqliyay ✓