belo — Macnaha & Turjumaada

1

(Bela-da)

2

Belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): hardship, difficulty, misfortune, calamity; evil, dangerous below [inchoative] v. be ruined, become bad; become troublesome

waa la naqliyay ✓

-belada: (n) 1. disaster (di zaaster) ~ balaayo, musiibo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm 2. danger (dheen ar) ~ khatar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, difficulty, misfortune, calamity; [atr.] evil, dangerous

2

lx: belo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: more dangerous

6

xv: belaayo

7

key: belo

waa la naqliyay ✓

agg. - quruxsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax belo la kulmay noqosho.

waa la naqliyay ✓

/bilow/ (adj) ka hooseeya (meel hoose)

waa la naqliyay ✓

/bilow/ (prep) lessy (hoos).

waa la naqliyay ✓

1

de: be ruined, become bad; [ext.] become troublesome

2

lx: below

3

pd: (beloobay / belowday)

4

ps: v1=inch

5

xe: Ahmed has become troublesome.

6

xv: Axmed wuu beloobay.

7

key: below

waa la naqliyay ✓

ad. and prp., daf, dafta, hoos, hoosta; is he below? dafta or hoosta ma jiraa?

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: balwo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] short lyric poem ~ poetry

waa la naqliyay ✓

-belwada: (n) 1. bad habit like one who is addicted, as to narcotics. 2. hobby (hoobi) ~ balwad, hiwaayad

waa la naqliyay ✓

1

de: short lyric poem ~ poetry

2

lx: belwo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

key: belwo

waa la naqliyay ✓

1

(Ba'-a)

2

Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.

waa la naqliyay ✓

1

(Baas-ka)

2

Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.

waa la naqliyay ✓

1

(Belaaya-da)

2

Dhibaato dhacda oo waxyeello xun cid gaarsiisa; hoog; ba'; belo; baas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoog-ga)

2

Ba'; baas; belo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ibtila-da)

2

Dhibaalo aad u xun; belo; belaayo; hoog; ba'.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato weyn; belo.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg below.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Tilmaan gaar ah oo wax leeyahay oo waxyaabaha la nooca ah looga garto; astaan. 2. Belo; masiibo. 3. C. ah: curyaan. la-mid: calaamad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Belo aan hore loo arkin. 2. Arrin yaab leh oo aan hore loo arkin. la-mid: cibro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhibaato waxyeello weyn leh; masiibo; belo. 2. Qof aad u caqli badan oo iloodi ah.

waa la naqliyay ✓

1

hoog¹: m.l Dhacdo leh dhibaato lagu hoobto; ba'; belo.

2

hoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Dhacdo dhibaato lagu hoobto leh la kulmid.

waa la naqliyay ✓

e.d Waa belo!

waa la naqliyay ✓

1

qab¹: m.l 1. Qiimaha iyo sharafta qof waliba moodo inuu leeyahay; han. 2. Xero yar oo waxaraha iyo naylaha lagu xereeyo oo kor ka dedan; edeg.

2

qab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Bir dugaagga lagu dabo; birshabeel. 2. Labo shay isku dhacay dhawaaqooda. 3. Belo lamafilaan ah oo si kedis ah ku dhacda.

3

qab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax mulki ahaan u haysasho. 2. Naag lahaansho. 3. Fikrad iyo wixi lamida si u aaminid. 4. Jirro, cuqdad iyo wixi lamida qof ku dhicid. 5. Dhar iyo wixi lamida xirnaan.

waa la naqliyay ✓

1

qallad¹: m.l Raacidda la raaco madhab in muddo ah.

2

qallad²: m.dh (-do, m.l) Masiibo; belo.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.

waa la naqliyay ✓

/beel/ (n) gambaleel (jalas)

waa la naqliyay ✓

/bel/ (n) koor (gambaleel).

waa la naqliyay ✓

n., gando, -adi; little bell, dawan, -ki.

waa la naqliyay ✓

Jiid

waa la naqliyay ✓

1

(n) a strap of leather or cloth worn around the waist and used to support clothing.

2

suun

waa la naqliyay ✓

/belti/ (n) suun (suunka dhexda lugu xirto)

waa la naqliyay ✓

Suun

waa la naqliyay ✓

/belt/ (n) 1. suung. (v) 2. eed ing dhowow. 3. Kabaal-kuurrumow.

waa la naqliyay ✓

n., (man's) suun, -ki; (woman's) boqor, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (bishay, bilatay) Bil dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] brackets, parentheses {punctuation}

2

bilo v. start ~ commence (of a lunar month)

waa la naqliyay ✓

-bilaha: (n) bracket (baraakit); ( ) or [ ] ~ qawsayn, qaws

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola oo waxyaalo badanna laga sameeyo, kana baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Eela-da)

2

Deero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deero.

waa la naqliyay ✓

f. n. antelope, gazelle

waa la naqliyay ✓

-eelada: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deero.

2

eelo- da: (magac, dhedig, keli) qaranka kiisa quwaaxa macaan leh oo ay midhaha hadhuudhku ka baxaan. Dh: aalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: antelope, gazelle

2

lx: eelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: eelo

waa la naqliyay ✓

s.m. - qabow badan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xaad, duf.

waa la naqliyay ✓

s.m. - go' dhar ama wax u eg.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xijaab.

waa la naqliyay ✓

vélo, n.m. - baaskeel; baaskiil (bushkuleeti).

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kale ku doorso. Shaiiska bedelo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid. m.f.dh, beeloobid.

waa la naqliyay ✓

v. become a community

waa la naqliyay ✓

(fal) ubad dhal oo nin beel ah nogo. Dh: taran.

waa la naqliyay ✓

1

de: become a community

2

lx: beelow

3

pd: (beeloobay)

4

ps: v1=intr

5

key: beelow

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

/beloow/ (v) gaylin (cod qaylo ah samayn)

waa la naqliyay ✓

/beloow/ (v) qayliyow.

waa la naqliyay ✓

v.i., ci or ci’.

waa la naqliyay ✓

/beloong/ (v) 1. leh (iska leh). e.g. That book belongs to me. 2. booskiisii (meesha shey laga leeyahay). e.g. put these things where they belong. 3. xubin ka ahaansho. e.g. He belongs to the Democratic Party.

waa la naqliyay ✓

/beloong/ (v) 1. lahaathow. 2. ku mid haathow. If you belong to a group you are a member of it. 3. dar lahaathow. The book belongs on the shelf, not on the floor.

waa la naqliyay ✓

v.i.; the word leh ordinarily expresses the meaning of 'belong': I belong to God, Ilaahay baa i leh; it belongs to me, to him, anaa leh, isagaa leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: ibtilo.

waa la naqliyay ✓

(fal) leexo oo dhinac u baydh. Awel maanso waataan balfoo, baylahshoo nacaye.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Balow-ga)

2

Cod dheer oo ka yimaada lo'da ama nafleyda kale qaarkeed, kolkay naxdo ama aad u xanuunsato.

waa la naqliyay ✓

1

balow: m.dh.sh.r B. dheh: baw dheh.

2

bąlow¹: m.l 1. Cod dheer oo lo'da, geela, dadka iyo wixi lamida sameeyaan marka ay la kulmaan dareen ay dhibsanayaan. 2. la-mid: balwid.

3

bąlow²: m.l Geed mirood biyo ka batay awgeed aad u weynaaday oo aan miro dhalin.

4

bąlow³: f.mg1 (-lway, -lowday; -lwi) Cabsi ama xanuun dartiis la qaylin.

waa la naqliyay ✓

v. bellow in pain ~ fear (of a cow)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaw.

2

balow-ga: (magac, lab, keli) lingaxa oo ka yaraada halkii lagu xidhayey.

waa la naqliyay ✓

1

a: balaw

2

de: bellow in pain or fear (of a cow)

3

lx: balow

4

pd: (balway / balowday)

5

ps: v1=

6

key: balow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Hoore weel ka buuxa in yar ka daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill (over ~ out)

waa la naqliyay ✓

(fal) 'dareere' weel buuxay hareerahiisa ka daado; buuxdhaaf ama dhaqdhaqaaq awgii dhinacyada ka daado. Caanihii bidhaha ku jirey way balqadeen. Dh: walco, daado.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill (over ~ out)

2

lx: balqo

3

pd: (balqaday)

4

ps: v3a=

5

syn: daado, walco

6

key: balqo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad (2), belwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad, belwo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) musbaar, meeshii aad ku jirtey ka weynaw; meeshii aad ku turqanayd ka faax; balowba balow ku noqo. Daadbkii gudintii way ka balwatay.

2

balwo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu ciyaaro oo hablo iyo wiilal ay kala rogtaan oo midho, sacab iyo durbaan leh waana ciyaarihii ka soo farcamay fankii qaraamida. Dh: qaraami.

3

balwo-da: (magac, dhedig, keli) hees qaafiyad leh laguna luuqayn karo. Balwadii baxsatoo, baray qabatee, bigfoor ma ku baadi doonnaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho. m.f.dh, balxasho.

waa la naqliyay ✓

v. drink too much water (of an animal)

waa la naqliyay ✓