belly
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Belly
Buruc
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
belly
(n) the stomach; the abdomen.
uur ku jir
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belly
/beelli/ (n) caloosha (calool-ku-jirta)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
belly
/beelly/ (n) uusty (oloolythy).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belly
n., calool, -shi, uur, -ki; upper part of the belly, leg, -gi; under part of the belly, gumar, -ki; belly ache, calool xanuun, or uur xanuun, -ki; my belly aches, calooshaa i xanuunaysa; open the belly, doox; opening of the belly, dooxniin, -ti.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bell
/beel/ (n) gambaleel (jalas)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bell
/bel/ (n) koor (gambaleel).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bell
n., gando, -adi; little bell, dawan, -ki.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belay
(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belay
v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belle
/bel/ (n) gabar ama naag aad u qurux badan (xiddig)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bèllo
agg. - quruxsan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bully
/bulli/ (n) qofka xooggiisa dadka kale ugu xoog sheegta (ku dhiba).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bully
/buli/ (n) qof lang tabar yer ing hoog sheeghithaw.
/buli/ (v) obsiyow, dhibow.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Jelly
Xab adag
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
jelly
(n) a soft, semi-solid substance used as lubrication and sometimes contains medication or other chemicals, such as spermacidal jelly.
xab daawo ku jirto ama kimikalis sida xabka shahwada dila
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
jelly
/jeli/ (n) 1. macmacaan aad u jiljilicsan 2. shay kasta oo u dhexeeya dareere iyo adke.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bogcad
f. n., [collective] antelope species, with a white belly
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cir
m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain
cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
halcaanood
m. n. large snake species, with a white belly
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xamaaro
v. crawl, creep (on one's belly)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xuubabbays
f. n. lower abdomen ~ belly
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
abdomen
(n) part of body between the chest and legs; the cavity of the human body containing the stomach, intestines, liver, gallbladder, pancreas, spleen etc.; also called the belly.
uurku jir
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
navel
(n) the mark left on the abdomen where the umbilical cord was attached; belly button.
xundhur
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Kaariye
nickname; name-m fare-collector, loading assistant. Lit: born while his father was a fare-collector by career or he who his labor-pains throbs his mothers's belly badly. Cf: Kaarshe, Muunye, Muuddey
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Uurdoox
name-m belly stabber; to disembowel. Cf: Kaariye, Kaarshe, Muuddey or Muunye
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
calool
-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caloolxanuun
-ka: (n) stomachache (istoomak-eyk); tummy ache, belly ache, gut ache or stomach upset ~ xundhurxanuun
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhabbacan
-dhabbacnaa / dhabbacnayd: (adj) lying with the front or with the belly [abdomen]; prone (parown)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhuuniraac
-a: (n) 1. mercenary (mersaneri); mercenary person or soldier. 2. belly-worshiper; hireling (haayr-lingf opportunist (aper-tuu-nist) ~ calooshiis u shaqayste
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ubuc
-da: (n) abdomen (aab-de-man); stomach (istoo-mak); belly (be-li) ~ callool
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
uusley
-da: (n) abdomen (aab-do-man); stomach (istoo-mak); belly (be-li) ~ callool, ubuc
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bogcad
de: antelope sp., with a white belly
lx: bogcad
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: bogcad
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cir_2
de: capacity of the stomach, bellyful; appetite
hm: 2
lx: cir
pd: (-ta)
ps: n0-f
key: cir_2
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
halcaanood
de: large snake sp., with a white belly
lx: halcaanood
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: halcaanood
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nabas
a: namas
de: pocket part of traditional woman's body-cloth (covering the belly and in which items are carried)
lx: nabas
pd: (-ta)
ps: n2a-f
key: nabas
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
uur
de: pregnancy; [atr.] pregnant; stomach, abdomen, belly; [ext.] internal organs, viscera
initial: u
lx: uur
pd: (-ka Pl: uurar)
ps: n4-m
xe: She is pregant again.
xv: calool; wab
key: uur
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballay
(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.
ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.
ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelay
(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beelyo
(Beelya-da)
Haadka waaweyn tu kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beelyo
m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beelyo
m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beelyo
f. n., [collective] large bird of prey species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelyo
-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beelyo
cf: haad
de: large bird of prey sp.
lx: beelyo
pd: (/da)
ps: n6-f-col
key: beelyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belayn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belays
-ka: (magac, lab, keli) belo iyo baas u keenis. Dh: balays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleli
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: belbeli.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beleli
v. burn, cause something to blaze; cause a burning sensation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beleli
-yey / say: (v) bum with a bright flame; blaze (baleeyz) ~ ololi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleli
(fal) dab ololi oo aad u shid. Golaha ha la kulaalee xuladka beleli. Dh: huri, shid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beleli
bw: belbeli
de: burn, cause s.t. to blaze; cause a burning sensation
lx: beleli
nt: belelin (ta) [vn-f], belelis (ka) [vn-m]
pd: (beleliyey)
ps: v2a=tr
key: beleli
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleyn
m.f.dh eeg belee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleyn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo gelin; masuubo u horseedid. Ninka carruurta sigaarka baraa beleynta ubadka isga ayaa ka aabbo ah.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bellow
/beloow/ (v) gaylin (cod qaylo ah samayn)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bellow
/beloow/ (v) qayliyow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bellow
v.i., ci or ci’.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beyley
-da: (magac, dhedig, keli) midab caddaan iyo madaw isku jira ah oo lagu tilmaamo lo'da. Beyley ma maalaan, intay bidhe u qaataane.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bullay
(fal) cun wax laguu yareeyey. In kalay bulaysaye, adse beer ma dubanine.
bullay-ga: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo caddaan casaan xiga ah. Sac bullay ah ayaa halkaa daaqaya. Dh: beesh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gelley
f. n., [collective] corn, maize
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gelley
-da: (n) maize (meeys); corn (koon) ~ galley, gallay, arab-bikhi
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gelley
a: gallay ~ galley
de: corn, maize
lx: gelley
pd: (-da)
ps: n0-f-col
key: gelley
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
really
/rii ali/ (adv) xaqiiqdii (run ahaantii).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleliye
-ha: (magac, lab, keli) qarxiyaha dabka shida. Dh: dabshide, belbeliye.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bellyful
/beeliful/ (n) aad u badan (xad-dhaaf)
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
potbelly
/pat-beli/ (n) uur buuran (calool weyn).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bel
-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bey
(Bey-ga)
Beey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bey
bey¹: m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
bey²: m.dh Nooc ka mid ah halaqyada waaweyn oo leh waabaayo halis ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bey
m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bey
vl. pron. she / they,
bey m. n. gray
bey [feminine] n. snake species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bey
-ga: (n) grey (gareey), also gray (ame)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bey
-ga: (magac, lab, keli) midab ka dameeraha oo kale ah.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ally
/allaay/allies, allying allied; (v) is bahaysi, isku dad ama isku koox. e.g. our courageous ally.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ally
/allaay/ (n) ly jery (qof oo qof kely kaalmeyaw).
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
ball
kubbadda
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ball
/bool/ (n) 1. kubbad (banooni) ama shay kubbad oo kale ah. e.g. He kicked the ball into the goal.(n) 2. xaflad weyn oo dadku ciyaaro. 3. wagti farxad leh.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Ball
Kubbad
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ball
/bool/ (n) 1. boloony. 2. wal wereegsyng. 3. isfeel (dheel aang eh oo lynisky kooyi).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ball
n., (any round body) kubad, -di, gucunso, -di.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beel
(Bee-sha)
1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beel
beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.
beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beel
beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.
beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beel
v. lose
beel vl. n. loss, lack of (X)
beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beel
-beesha: (n) a small community
beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beel
(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.
beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.
beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.
beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.
beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.
beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
beel
فَصِيلَة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beey
1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.
2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beey
f. n. snake species
beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beey
-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beey
-da: (magac, dhedig, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo leh sun aan kakabada lala gaadhin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Belo
(Bela-da)
Belaayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belo
m.dh la-mid: belaayo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
belo
m.dh la-mid: belaayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belo
f. n. (adj.): hardship, difficulty, misfortune, calamity; evil, dangerous below [inchoative] v. be ruined, become bad; become troublesome
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belo
-belada: (n) 1. disaster (di zaaster) ~ balaayo, musiibo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm 2. danger (dheen ar) ~ khatar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belo
-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belo
de: hardship, difficulty, misfortune, calamity; [atr.] evil, dangerous
lx: belo
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: more dangerous
xv: belaayo
key: belo
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Belt
Jiid
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
belt
(n) a strap of leather or cloth worn around the waist and used to support clothing.
suun