bellico — Macnaha & Turjumaada

agg. - la xiriira dagaal.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] bellicose, fond of war, eager to fight

waa la naqliyay ✓

-jeclaa / jeclayd: (adj) warmongering (woor-man-gering)', bellicose (beli-kows)', belligerent (be-li-jirant)-, quarrelsome (ku-waarel-sam)

waa la naqliyay ✓

1

de: bellicose, fond of war, eager to fight

2

lx: dagaaljecel

3

pd: (dagaaljeclaa)

4

ps: adj-expr

5

key: dagaaljecel

waa la naqliyay ✓

/belikows/ (adj) dagaal jecel (dagaalu joog ah)

waa la naqliyay ✓

agg. - quruxsan.

waa la naqliyay ✓

illico, adv. - dhaqso; durbadiiba; si degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

s.f. - xuub; baniikol.

waa la naqliyay ✓

s.m. reexaan, riixaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qarxiyaha dabka shida. Dh: dabshide, belbeliye.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti yar oo meel la boobayo laga helo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti yar oo meel la boobayo laga helo.

waa la naqliyay ✓

-bililiqada: (n) stolen goods; loot (luut); spoils (ispooylis); booty (buuti) ~ booli

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig,keli) hanti aan si sharci ahayn loo boobay, gaar ahaan meel ay dhibi ka dhacday. Bililigo doon waa nabad diid. Dh: biliiligo, boob, dhac.

waa la naqliyay ✓

سَرِقَة، نَهْبٍ، سَلْبِ

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kuwiisa yar yar ee dhabarka lagu sido.

2

heelliyo-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka tan dhedigga ah. Kuye heelliyoy toos, miyaan hoolif mooyee, hal turxaana leeyahay.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xuddun, xundhur.

waa la naqliyay ✓

n., holob, -ti, tohob, -ti.

waa la naqliyay ✓

s.m. - shilin.

waa la naqliyay ✓

/beel/ (n) gambaleel (jalas)

waa la naqliyay ✓

/bel/ (n) koor (gambaleel).

waa la naqliyay ✓

n., gando, -adi; little bell, dawan, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Bela-da)

2

Belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): hardship, difficulty, misfortune, calamity; evil, dangerous below [inchoative] v. be ruined, become bad; become troublesome

waa la naqliyay ✓

-belada: (n) 1. disaster (di zaaster) ~ balaayo, musiibo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm 2. danger (dheen ar) ~ khatar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, difficulty, misfortune, calamity; [atr.] evil, dangerous

2

lx: belo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: more dangerous

6

xv: belaayo

7

key: belo

waa la naqliyay ✓

1

(Balli-ga)

2

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. pond, reservoir

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, jidhaan

2

de: pond, reservoir

3

lx: balli

4

pd: (-ga Pl: balli (da))

5

ps: n2a-m, n5-m

6

key: balli

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(E) Billy Goat;

2

(S) ORGI (S. c. m.: Orği); Sip (S. c. m.: Sip)

waa la naqliyay ✓

s.m. af-shimbireed, minqaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

1

(v) to expel gas noisily from the stomach through the mouth.

2

daaco

waa la naqliyay ✓

/belji/ (n) 1. daaco (neefta gofku soo tuuro markuu dhargo) 2. neef, qiic badan oo meel xoog uga soo baxaya.

waa la naqliyay ✓

/belch/ (v) 1. deesythow. 2. uumow (uung amy neef kaluul ha biyow). The chimney belched smoke.

waa la naqliyay ✓

1

n., daaco, -di.

2

belch: v.i., daac.

waa la naqliyay ✓

/belay/ (v) fikrad khalad ah ka bixin (marin habaabin)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg balki.

waa la naqliyay ✓

/bel/ (n) gabar ama naag aad u qurux badan (xiddig)

waa la naqliyay ✓

Buruc

waa la naqliyay ✓

1

(n) the stomach; the abdomen.

2

uur ku jir

waa la naqliyay ✓

/beelli/ (n) caloosha (calool-ku-jirta)

waa la naqliyay ✓

/beelly/ (n) uusty (oloolythy).

waa la naqliyay ✓

n., calool, -shi, uur, -ki; upper part of the belly, leg, -gi; under part of the belly, gumar, -ki; belly ache, calool xanuun, or uur xanuun, -ki; my belly aches, calooshaa i xanuunaysa; open the belly, doox; opening of the belly, dooxniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: balwo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] short lyric poem ~ poetry

waa la naqliyay ✓

-belwada: (n) 1. bad habit like one who is addicted, as to narcotics. 2. hobby (hoobi) ~ balwad, hiwaayad

waa la naqliyay ✓

1

de: short lyric poem ~ poetry

2

lx: belwo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

key: belwo

waa la naqliyay ✓

1

(Bilic-da)

2

Muuqaal indhuhu u bogaan oo jeclaystaan; qurux.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] prettiness, beauty

waa la naqliyay ✓

-da: (n) beauty (biyuuti); grace (gareeys); ~ qurux, bilicsami

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal qurux badan oo isha soo jiita.

waa la naqliyay ✓

1

de: prettiness, beauty

2

lx: bilic

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: bilic

waa la naqliyay ✓

(fal) ciddaada cunto siiso. Dh: masruufo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - tigid, istaamb, bollo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulla-da)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo Soomaalidu tumato mid ka mid ah.

3

2. Midab (fardo).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ciyaar hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, ragga iyo haweenku wada ciyaaraan, leh jiib, jaan, buun, durbaan iyo biro la isku garaaco. 2. B. ah: midab fardood dambarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ciyaar hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, ragga iyo haweenku wada ciyaaraan, leh jiib, jaan, buun, durbaan iyo biro la isku garaaco. 2. B. ah: midab fardood dambarka u eg.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Somali spin dance for men and women, accompanied by clapping

2

bullo [feminine] n./abs: olive brown, isabella color (of a horse)

waa la naqliyay ✓

name-f olive brown, Isabella color; light skinned. Cf: Bullaale, Bullow

waa la naqliyay ✓

-bullada: (n) Somali traditonal folk dance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar aad u fac weyn oo caan ku ah gobolka Hiiraan iyo jiidaheeda waxaa na wada ciyaara ragga iyo dumarku oo leh gabayo la isku ammaano ama la isku caayo la isku na guubaabiyo xilliyada dagaalka iyo tabcashada beerahaba.

2

bullo: (tilmaame) midabka danbarka oo kale leh. Dh: bullaale.

waa la naqliyay ✓

/jelo/ violoncello; (n) seelo (qalab muusiko oo kabanka u eg oo ul lugu garaaco).

waa la naqliyay ✓

s.f. marwaxad, rafaasad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef irmaan canug uu dhalay si uu u godliyo ku sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef irmaan canug uu dhalay si uu u godliyo ku sii dayn. m.f.dh, hellin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli¹ (3).

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli.

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

Canal

waa la naqliyay ✓

f. n. kidney

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) kidney (kidhni)

2

kelli -ga: (n) stream (istriim) ~ il biyo-mareen

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) marrinbiyood dhuuban oo labo badood xidhiidhiya.

2

kelli-da: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha ugu muhiimsan jidhka aadanaha ee dhiigga kaadida iyo qashinka ka reebta, kana sifeeya dhiigga. Wa: kelyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kan, kanjab

2

de: kidney

3

lx: kelli

4

pd: (-da Pl: kelyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: kelli

waa la naqliyay ✓

كلية

waa la naqliyay ✓

1

(Ballac-a)

2

Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood; ballaar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood. la-mid: ballaar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood. la-mid: ballaar.

waa la naqliyay ✓

Breadth (Width)

waa la naqliyay ✓

m. n. width

waa la naqliyay ✓

-a: (n) width (widith) ~ ballar, ballaar, ballaadh

waa la naqliyay ✓

1

Ampiezza; larghezza

2

Width

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dhinaca balladhka ee shaxannada.

2

ballac -a: (magac, lab, keli) balaadh walax la kala bixiyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: width

2

lx: ballac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: ballaar, toox

6

key: ballac

waa la naqliyay ✓

1

(Beelid-da)

2

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg beel³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of losing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of losing something. Ex: indho beelidda; becoming blind

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad lahayd ama haysatay waayitaankii.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of losing

2

lx: beelid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: beelid

waa la naqliyay ✓