beleyn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleyn
m.f.dh eeg belee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleyn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo gelin; masuubo u horseedid. Ninka carruurta sigaarka baraa beleynta ubadka isga ayaa ka aabbo ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belayn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bi'in
(Bi'in-ta)
1. Ba' ku markasho, gaarsiin; hoojin; beleyn.
2. Tirtirid; baabbi'in.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ibtileyn
(Ibtileyn-ta)
Ibtilo ku ridid; hoojin; beleyn; silcin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bi'i
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida si gurracan u fulin. 3. “Ka bi'i”: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bi'i
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida. si gurracan u fulin. 3. Ka bi'i: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i. m.f.dh, bi'in.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beledeyn
m.f.dh eeg beledee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beledeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) magaalayn oo suuq iyo waddooyin u yeelid. Dh: magaalayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beleysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho. m.f.dh, beleysnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beleysan
der. [adjective] ruined, in a bad way; 'down and out'; troublesome
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beleysan
-beleysnaa / beleysnayd: (adj) troubled; uneasy, difficult. Ex: ilmo belaysan; difficult child
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleysan
(tilmaame) mid balaayo qaba; mid masuubo wata. Nin beleysan beel ma hoggaansho. Dh: balaysan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beleysan
de: ruined, in a bad way; [fig.] 'down and out'; troublesome
lx: beleysan
pd: (beleysnaa)
ps: adj-der
key: beleysan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ebteleyn
m.f.dh la-mid: ibtileyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balweyn
m.f.dh eeg balwee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balweyn
-ta: (magac, dhedig, keli) cod ay dibidu samayso marka saco orgoonaayo oo ah guux hoose oo jiidan. Lagama gam'in xalay balwaynta dibiga.
balweyn -ta: (magac, dhedig, keli) fanka balwada ku hees. Khadiija balweynta aad bay u taqaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Belelin
(Belelin-ta)
Belel u yeelid; belbelin; ololin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belelin
m.dh la-mid: belbelin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belelin
-ta: (magac, dhedig, keli) dab ololin oo aad u shidid. Ani igu daa belelinta dabka. Dh: shidid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
degleyn
-ta: (magac, dhedig, keli) marka alaab qof garabkiisa ku guraayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
geeleyn
m.f.dh eeg geelee. la-mid: geeleeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
teeleyn
m.f.dh eeg teelee. la-mid: teelo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Been
(Been-ta)
Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
been
m.dh War aan run ahayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
been
m.dh War aan run ahayn.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Been
False.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
been
f. n. (adj.): lie; false
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
been
-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Been
Falso; bugia
False; lie
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
been
/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
been
-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
been
de: lie; [atr.] false
lx: been
pd: (-ta)
ps: n1-f
xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run
xv: Beentooda ha dhageysan!
key: been
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
been
كَذِب، زور، إِفَكَ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beey
1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.
2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beey
f. n. snake species
beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beey
-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beey
-da: (magac, dhedig, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo leh sun aan kakabada lala gaadhin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-eeyn
de: did not (X)
lx: -eeyn
ps: v2b-neg-past-suf
xe: did not finish
xv: -eeynin ~ -eeynnin
key: -eeyn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beden
(Beden-ka)
Gaadiid badeed oo doontana ka yar huurigana ka weyn oo lagu kalluunsado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beden
m.l (-emmo /-enno, m.dh) 1. Gaadiid badeed doonta ka yar huurigana ka weyn oo lagu kalluumeysto. 2. Oogada dadka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beden
m.l (-emmo /-enno, m.dh) 1. Gaadiid badeed doonta ka yar huurigana ka weyn oo lagu kalluumeysto. 2. Oogada dadka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beden
m. n. small fishing boat
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beden
-ka: (magac, lab, keli) jaad mid ah gaadiidka badda, doontana ka yar huudhigana ka weyn oo lagu kalluumaysto. Dh: badan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beden
de: small fishing boat
lx: beden
pd: (-ka)
ps: n2c-m
key: beden
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beeyo
(Beeya-da)
Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beeyo
m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beeyo
m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beeyo
f. n., [collective] incense
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BEEYO
Commiphora kua 001
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beeyo
-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beeyo
-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.
beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.
beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beeyo
cf: foox, luubaan, mayddi
de: incense
lx: beeyo
pd: (/da)
ps: n6-f-col
key: beeyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belay
(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belay
v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beled
(Beled-ka)
Meel dad badani wada deggan yahay oo leh guryo badan iyo waddooyin dheerdheer; degmo buulada ka weyn; magaalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beled
m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beled
m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beled
m. n. town, settlement
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beled
-ka: (n) city (sitty, town ~ magaalo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beled
-ka: (magac, lab, keli) magaalo weyn oo cammiran. Beled iyo baadiye midkaad doonto waad degi karaysaaye. Dh: magaalo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beled
de: town, settlement
lx: beled
pd: (-ka Pl: beldaan (ta))
ps: n2a-m, n8-m
syn: beel; Contrast: caasimad, magaalo
key: beled
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
belee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid. m.f.dh, belayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belee
v. do harm to, ruin; have a bad influence on
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belee
-yey / belaysay: (v) defame (difeeynty, speak ill of; attack the reputation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belee
(fal) balaayo geli; masiibo u horseed. Orod dadkaa kale belee oo annaga na dhaaf. Dh: balaayee, masiibee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belee
de: do harm to, ruin; have a bad influence on
lx: belee
pd: (beleeyey)
ps: v2b=tr
key: belee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belef
-ta: (magac, lab, keli) war aan xaqiiq loo ogayn; war kugu soo duulay, aan hubaal ahayn. Dh: bawsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Belel
(Belel-ka)
Belbel; olol.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belel
belel¹: m.l la-mid: belbelid.
belel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: belbel².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belel
v. burn [fig.] (of someone's hand, eyes)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belel
-ay / belbashay: (v) 1. feel a burning pain; burn (been) ~ belbel. 2. to bum with a bright flame; blaze (baleeyz)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belel
-ka: (magac, lab, keli) eeg balal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belel
de: burn [fig.] (of s.o.'s hand, eyes)
lx: belel
nt: belel (ka) [vn-m]; See also: belbel
pd: (beleley)
ps: v1=intr
key: belel
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Belly
Buruc
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
belly
(n) the stomach; the abdomen.
uur ku jir
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belly
/beelli/ (n) caloosha (calool-ku-jirta)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
belly
/beelly/ (n) uusty (oloolythy).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belly
n., calool, -shi, uur, -ki; upper part of the belly, leg, -gi; under part of the belly, gumar, -ki; belly ache, calool xanuun, or uur xanuun, -ki; my belly aches, calooshaa i xanuunaysa; open the belly, doox; opening of the belly, dooxniin, -ti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ekeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) xadhig iyo wax la mid ah ku joojin. Dh: ekayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
awleyn
m.f.dh eeg awlee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beeyan
vl. pron., neg. she / they ... not
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beeyan
a: baaney
de: she / they ... not + [FOCUS] = baa + ay + aan
lx: beeyan
ps: focus + vpro + neg
key: beeyan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belays
-ka: (magac, lab, keli) belo iyo baas u keenis. Dh: balays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beledi
-ga: (magac, lab, keli) mid magaalayaqaan; mid reermagaal ah. Beledigu baadiye kuma noolaan karo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleli
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: belbeli.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beleli
v. burn, cause something to blaze; cause a burning sensation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beleli
-yey / say: (v) bum with a bright flame; blaze (baleeyz) ~ ololi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleli
(fal) dab ololi oo aad u shid. Golaha ha la kulaalee xuladka beleli. Dh: huri, shid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beleli
bw: belbeli
de: burn, cause s.t. to blaze; cause a burning sensation
lx: beleli
nt: belelin (ta) [vn-f], belelis (ka) [vn-m]
pd: (beleliyey)
ps: v2a=tr
key: beleli
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beyley
-da: (magac, dhedig, keli) midab caddaan iyo madaw isku jira ah oo lagu tilmaamo lo'da. Beyley ma maalaan, intay bidhe u qaataane.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bileys
m.l la-mid: boliis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bileys
-ka: (magacwadareed) ciidanka suga ammaanka dalka ee xidha qofka jebiya sharciga. Bileyskaan kaa soo dacweyn haddaad ideyni waydo Dh: boolis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biyeyn
(Biyeyn-ta)
Biyo ka dhigid, ku shubid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyeyn
m.f.dh eeg biyee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biyeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubid. Biyeynta dhiilaha weylahaa oommane ka danbaysiiya. Dh: dhaamin.
biyeyn -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid. Wallee biyeynta caanaha lagaama karo waa wax gaajo ku soo korey. Dh: badhxid, xariirid.
biyeyn-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku shubidda beerta, iyo waxii la mid ah. Biyeynta beerta soo dhammeeya kaddib hadhimeeya. Dh: waraabin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bulayn
(Bulayn-ta)
Bul u yeelid; dumayn.