belediyeyn

pr. n., loc., [compound] Beled Weyne [city in south central Somalia.]

cf: caasimad

de: Beled Weyne [city in south central Somalia] Capital of the Hiiraan region

lx: Beled Weyne

pd: (/ha)

ps: n0-loc-m-cmp

key: Beled_Weyne

f. n. municipality

-da: (n) municipality (minusipaaliti) ~ dowladda hoose

de: municipality

lx: belediya

pd: (-da)

ps: n0-f

key: belediya

-ha: (magac, lab, keli) qarxiyaha dabka shida. Dh: dabshide, belbeliye.

-ta: (magac, dhedig, keli) dariiqa xaqa ah ka leexin.

m.dh Dawladda hoose.

f. n., [collective] local government, municipality

-da: (magac, dhedig, keli) meesha ay fadhiistaan maamul hooseedyadu ee mgaalada ama degmada looga taliyo. Belbela waxa loo sameeyey belediyad cusub.

bw: Arabic

de: local government, municipality

lx: belediyad

pd: (-da)

ps: n0-f-col

key: belediyad

(Deedifeyn-ta)

Hadal deedifo ah, jeedin.

m.f.dh eeg deedifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal horay loo yidhi dhan iska leexin oo gaashaanka u daruurid.

m.dh (baayoloji) Isbedellada koritaanka nudaha ee ka bilaabma sahlanaan ilaa uu ka noqdo dhisme kakan, kaas oo khaas u ah shaqooyin gaar ah. Meesiyeyntu waxay dhacdaa xilliga koritaanka uurjiifka, dib isu kabid, iyo dhinaca dhirtana waxqabad caydineed.

m.dh (baay.) Isbedellada koritaanka nudaha ee ka bilaabma sahlanaan ilaa uu ka noqdo dhisme kakan, kaas oo khaas u ah shaqooyin gaar ah. Meesiyeyntu waxay dhacdaa xilliga koritaanka uurjiifka, dib isu kabid, iyo dhinaca dhirtana waxqabad caydineed.

(n) capital city of south central Somali region of Hiran

f.g2 (-deeyay, -deysay) Meel beled ka dhigid.

v. create a town; urbanize

(fal) magaalo la deggen yahay oo dhismo hoosaad leh ka dhig. Meesha kaalay noo beledee. Dh: magaalee

de: create a town; urbanize

lx: beledee

pd: (beledeeyey)

ps: v2b=tr

key: beledee

(Belelin-ta)

Belel u yeelid; belbelin; ololin.

m.dh la-mid: belbelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab ololin oo aad u shidid. Ani igu daa belelinta dabka. Dh: shidid.

m.f.dh eeg geedee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan geedo lahayn dhir ku beerid.

geedeyn-ta: (magac, dhedig, keli) cunto la karinayo, geedo udgooneeya ku daris.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho. m.f.dh, beleysnaan.

der. [adjective] ruined, in a bad way; 'down and out'; troublesome

-beleysnaa / beleysnayd: (adj) troubled; uneasy, difficult. Ex: ilmo belaysan; difficult child

(tilmaame) mid balaayo qaba; mid masuubo wata. Nin beleysan beel ma hoggaansho. Dh: balaysan.

de: ruined, in a bad way; [fig.] 'down and out'; troublesome

lx: beleysan

pd: (beleysnaa)

ps: adj-der

key: beleysan

v.tr. - u ducayn.

(Bidixeyn-ta)

Xagga bidixda xigid; bidix ka dhigid.

m.f.dh eeg bidixee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidix wax ku samayn. Qofka gurran bidixeynta iyo midigayntu waa iskugu mid. Dh: bidixayn.

bidixeyn -ta: (magac, dhedig, keli) neef la lisayo bidixda ka joogsasho. Geela badhbaa bidixayn oo keliya lagu lisaa. Dh: bidixays. Li: midigayn.

m.dh la-mid: geddiggelin.

(Heeryeyn-ta)

Heeryo korka ka saarid; reeryeyn.

m.f.dh eeg heeryee. la-mid: reeryeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) heeryo kor ka saarid. Dh: reeryeyn, heeryeys.

(Reeryeyn-ta)

Heeryo saarid; heeryeyn.

m.dh la-mid: heeryeyn.

(Baadiyayn-ta)

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

m.f.dh eeg baadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

m.l la-mid: beledeysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, beled aadid si uu ugu soo nasto.

(Ged-wein) N Justicia minutifolia Chiov. Acanthaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) buug iyo wixii la mid ah, jaldi u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) madoobayn oo mugdi aan waxba la kala arkayn ka dhigid. Dh: madoobayn.

-ka: (magac, lab, keli) shidmitaanka iyo ololitaanka dabka.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilaalin; waardiyeys.

-ta: (magac, dhedig, keli) si silica ab nafta kaga saarid. Dh: silicdilild.

(ilmanme) eeg baaliyaysan.

-ka: (magac, lab, keli) dhamac iyo olol yeelasho. Belbelitaanka dabka waa lagu gubtaa barasho reerkii dheh. Dh: ololitaan, balbalitaan, belelitaan.

n., barakaad, -di, duco, -adi; he has been blessed, ducadii ku dhacday.

s.f. - duco, barako.

-ka: (magac, lab, keli) ooditaanka iyo xiritaanka afaaf ama meel furan. Dh: awditaan, benniditaan, qufulitaan. Li: furitaan, ballaqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) argaggixitaan.

(Burunjiyeyn-ta)

Dubaaxin; jarcayn; qarqarid.

m.f.dh eeg burunjiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hilib jarjarid oo murmurayn. Burujiyeyn ayaa jiidhka loo engejaa. buruq -da: (magac, dhedig, keli) hilibka candhada naasleydu ka koobantahay, midhaha iyo carjawda naasaha dhexdooda ku jirta. Naasa gudhan buruq yaraa, badina ballaadhanaa.

* (Telefisyoon-ka)

Qalab muuqaallada iyo masawirrada hawada mariya oo muujiya, (ama telefishen).

m.l (-nno, m.dh) la-mid: telefishen¹.

m. n. television

-ka: (n) television (tela-vi-shin); TV (tii-vii) ~ taleefishin

-ka: (magac, lab, keli) fogaal arag. qalab maqal iyo muuqaal ba leh oo xogaha la isugu tabiyo. Dh: fogaal'arag.

de: television

initial: t

lx: telefisyoon

pd: (-ka)

ps: n2-m

xe: We heard it on the TV. {Eng}

xv: Telefisyoonka baannu ka maqalley.

key: telefisyoon