belay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belay
(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belay
v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelay
(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belayn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belays
-ka: (magac, lab, keli) belo iyo baas u keenis. Dh: balays.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Belly
Buruc
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
belly
(n) the stomach; the abdomen.
uur ku jir
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belly
/beelli/ (n) caloosha (calool-ku-jirta)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
belly
/beelly/ (n) uusty (oloolythy).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belly
n., calool, -shi, uur, -ki; upper part of the belly, leg, -gi; under part of the belly, gumar, -ki; belly ache, calool xanuun, or uur xanuun, -ki; my belly aches, calooshaa i xanuunaysa; open the belly, doox; opening of the belly, dooxniin, -ti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bulay
m.l Mayrax feeran oo haamaha bul lagu catireeyo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bulay
(fal) bul iyo shaash u yeel. Googoradda inanta yar bulay. Dh: bulee.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
delay
/dhiley/ (v) 1. dib u dhigid, u kaadin (n) 2. dib u-dhac.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Delay
Daahid
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
delay
n., (deferring) raagniin, -ti.
delay, v.i., raag, gaab; v.tr., raaji, gaabi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
melay
m.l la-mid: milay.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
relay
qori isu dhiibka
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Relay
Fidin, fulin
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
belee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid. m.f.dh, belayn.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belie
/belay/ (v) fikrad khalad ah ka bixin (marin habaabin)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belee
-yey / belaysay: (v) defame (difeeynty, speak ill of; attack the reputation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beleysan
-beleysnaa / beleysnayd: (adj) troubled; uneasy, difficult. Ex: ilmo belaysan; difficult child
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beedlay
-da: (magac, dhedig, keli) baadlayda inta ukun ama ugac dhasha. Fiidmeertu beedleyda ka mid ma aha ee waa naaslay. Dh: ugacley.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelays
-ka: (magac, lab, keli) dad beelbeel u dejin, dad ururin oo beelbeel u qaybin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Belaayo
(Belaaya-da)
Dhibaato dhacda oo waxyeello xun cid gaarsiisa; hoog; ba'; belo; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belaayo
m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
belaayo
m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belaayo
f. n. difficulty, hardship, evil, calamity, misfortune
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belaayo
-belaayada: (n) disaster (dizaaster) ~ balaayo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belaayo
-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato dhacda oo waxyeello badan leh; wixii aan wanaagsanayn oo dhan. Belaayo daaman la qabtay leedahaye dabo la qabto ma leh. Dh: ba', baas, massiibo, balaayo, hankaag, baaba', hoog. belo. Li: wanaag, barkhad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belaayo
a: balaayo, belo
bw: Arabic
de: difficulty, hardship, evil, calamity, misfortune
lx: belaayo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: belaayo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballay
(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.
ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.
ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baslay
(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bedlad
-da: (magac, dhedig, keli) dhar is leh ama isu eg. Bedlad buu xidhaa ninkii xarrago doonaaya. Dh: lebbis, iskujoog, joog.
bedlad -da: (magac, dhedig, keli) dhar, suuqad, firaash, iyada oo shayga la xiranyahay mid la mid ah, oo lagu beddesho la haysto.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bedlam
/bedlaam/ (n) meel buuq iyo qaylo badan
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
belare
v.intr. - ciyid (ari).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beleyn
m.f.dh eeg belee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beleyn
-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo gelin; masuubo u horseedid. Ninka carruurta sigaarka baraa beleynta ubadka isga ayaa ka aabbo ah.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Beljam
(n) Belgium; Brussels is the capital and the largest city
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
betray
/bitreey/ (v) daacad la'aan khayaano); aamin darro.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
betray
/betreey/ (v) dhagharow (kiyaameyow).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
betray
v.tr., qawaysii, dag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beyley
-da: (magac, dhedig, keli) midab caddaan iyo madaw isku jira ah oo lagu tilmaamo lo'da. Beyley ma maalaan, intay bidhe u qaataane.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biqlay
(fal) gammaan, labada lugood ee danbe, wax ku harraati.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bislay
(fal) wax bissil ka dhig.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bulayn
(Bulayn-ta)
Bul u yeelid; dumayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bulayn
m.f.dh eeg bulee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bulayn
-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.
bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bulays
-ka: (magac, lab, keli) bulaynta ul qoyan. Bulayska cidaaddu dhiilshaa lagu cugaa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bullay
(fal) cun wax laguu yareeyey. In kalay bulaysaye, adse beer ma dubanine.
bullay-ga: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo caddaan casaan xiga ah. Sac bullay ah ayaa halkaa daaqaya. Dh: beesh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelay
(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.
meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
replay
/riipley/ (v) 1. dib-u ciyaarid (mar kale dheelid sida laba koox oo kala badin wayday). 2. dib u daarid (sida cajalad ama filin iwm).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelay
(fal) tab iyo farsamo aad ujeeddadaada ku gaadho samee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beelaysi
(Beelaysi-ga)
Gumeysi, isticmaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beelaysi
m.l la-mid: beelaysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beelaysi
vl. n. community, settlement; colonization
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelaysi
-ga: (magac, lab, keli) beelbeel isu raacis, isbahaysi samaysasho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beelaysi
de: community, settlement; colonization
lx: beelaysi
pd: (-ga)
ps: vn-m
key: beelaysi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beelayso
f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beelayso
f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho. m.f.dh, beelaysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beelayso
v.auto: colonize, settle (down in an area)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelayso
(fal) beel ahaan isku xigsii; qolonimo uu u dhawayso. Ninkii walaalkaa ah beeleso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beelayso
de: colonize, settle (down in an area)
lx: beelayso
pd: (beelaystay)
ps: v3b=auto
key: beelayso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belaayad
f. n. calamity, disaster
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belaayad
a: belaayo, belo
de: calamity, disaster
lx: belaayad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: belaayad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belaysan
(tilmaame) wax belo haysato.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bay
Khoori
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bay
vl. pron. she / they,
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bay
/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bay
/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bay
bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.
bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.
bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.
bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.
bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bay
de: she / they + [FOCUS] = baa + ay
lx: bay
pd: (bey)
ps: focus + vpro
key: bay
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bay
n., jori.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bel
-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bey
(Bey-ga)
Beey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bey
bey¹: m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
bey²: m.dh Nooc ka mid ah halaqyada waaweyn oo leh waabaayo halis ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bey
m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bey
vl. pron. she / they,
bey m. n. gray
bey [feminine] n. snake species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bey
-ga: (n) grey (gareey), also gray (ame)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bey
-ga: (magac, lab, keli) midab ka dameeraha oo kale ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lay
f.g2 (-aayay, -aysay) 1. Wax baabi'in. 2. Wax dhammayn. la-mid: laa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
lay
f.g2 (-aayay, -aysay) 1. Wax baabi'in. 2. Wax dhammayn. m.f.dh, layn. la-mid: laa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lay
pron., pro: someone ... me
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lay
/ley/laid;(v) 1. dhigid; jiifin e.g. Can you lay your coat on the bed. 2. fariisin (sal u yeelid) booska ku habboon dhigid. 3. ugxan dhalid (shimbira iwm). 4. ku oogid (sharci, dambi iwm). e.g.The police have laid a serious charge against him 5. sharad dhigasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lay
(fal) dil wax tiro ah ama badan. Dh: baabbi'i, warjeef, makal, laa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lay
de: someone ... me la + i
lx: lay
ps: pro + pro
key: lay
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lay
v.tr., (place) dhig; lay aside, dhaq, dhaqo, dhigo; lay away, reeb; lay before, open out, muuji, tus; lay over, dusha ka saar; lay on, ku reeb; lay down, u dhiibo; lay hold of, hoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Baay
pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Baay
de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area
lx: Baay
ps: n0-loc
key: Baay
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bead
/biidh/ (n) kuul (kuusha qoorta lugu xirto).
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Bead
Gulue
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bead
/biid/kuul, usby.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bead
n., mid, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
beak
/biik/ (n) afka dhuuban ee shimbiraha.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Beam
Dhud
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
beam
/biim/ (n) 1. tiir dhexaad (tiir ama alwaax weyn oo dhismo kor u haya) (n) 2. nal meel ka soo iftiimaya.(n) 3. mawjadaha raadye oo hal meel lugu jiheeyo.(n) 4. qosol iyo ilka cadayn farxad leh.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Beam
il dhuuban