beeyo — Macnaha & Turjumaada

1

(Beeya-da)

2

Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] incense

waa la naqliyay ✓

Commiphora kua 001

waa la naqliyay ✓

-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.

2

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.

3

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: foox, luubaan, mayddi

2

de: incense

3

lx: beeyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beeyo

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

1

(Beio) N Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

2

N Boswellia sacra Flueckiger. Burseraceae.

3

C Commiphora kua (J.F. Royle) Vollesen. Burseraceae.

4

C Commiphora corrugata Gillett & Vollesen Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.

2

2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. snake species

2

beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo leh sun aan kakabada lala gaadhin.

waa la naqliyay ✓

num-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeyo

3

pd: (/da)

4

ps: num-f-suf

5

xe: approximately 90

6

xv: -eeye {S & C}

7

key: eeyo

waa la naqliyay ✓

(suffix) used to form ordinal numbers; -th also -eth. afartameeyo; Kontomeeyo; fifieth Ex: fortieth.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) ciyaar lagu jiboodo oo laga yaqaan degaanka wabiyada, gaar ahaan magaalaxeebeedyada koonfurta Soomaaliya ee Xamar, Marka iyo Kismaanyo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓

1

(Beeja-da)

2

Buuryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: buuryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. foreskin, prepuce

waa la naqliyay ✓

-beejada: (n) foreskin (fooriskiin); prepuce (piripiyuus) ~ buuryo, balag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee ragga haragga ku yaalla afkiisa oo lagama maarmaan ay tahay goynintiisu. Dh: baaro, buuryo, balag, hanjaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: foreskin, prepuce

2

lx: beejo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: buuryo

6

key: beejo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Beer ka dhigasaho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Beer ka dhigasaho. m.f.dh, beerasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. farm, sow, cultivate; plant for oneself

2

beero: m. n., pl. farms, plantations; farming, agriculture

waa la naqliyay ✓

(fal) beer falo; dalag qodo. Dh: abuuro.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lacag.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lacag.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] money; kind of coin (no longer in use)

waa la naqliyay ✓

-beesada: (n) money (mani) ~ lacag

waa la naqliyay ✓

-da: magac, dhedig, keli) eeg beesad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lacag

2

de: money; kind of coin (no longer in use)

3

lx: beeso

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-col

6

key: beeso

waa la naqliyay ✓

-beryaha: (n) days (dheeyis)

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws adag oo gogosha laga samaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Foox-a)

2

Xabag jaadad badan ah oo udgoon oo la shito; luubaan; beeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Luubaan-ta)

2

Xabag ka baxda geedaha xijiga oo udgoon oo la shito; beeyo; mayddi; foox.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiltir-ka)

2

1. Geed-quwaax miro kulkulucsan iyo beeyo leh.

3

2. Xiltirid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed quwaax faleenka ka mid ah oo leh beeyo marka la shido udgoon. 2. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa. 3. Qof firfircoon. 4. Qof bilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Xabag laga helo geedaha qaarkood, sida maydiga oo loo shito udgin; beeyo; luubaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (moroh, m.dh) Jaad ka mid ah dhirta oo dhala beeyo udgoon.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah geedka moxor oo beeyo dhala.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah geedka moxorka oo beeyo madow dhala. la-mid: moxormadoobe.

waa la naqliyay ✓

1

xoq¹: m.l Beeyo qolof lagu fujiyo oo aan saafi ahayn. la-mid: xog¹, xog², xoq².

2

xoq²: m.dh la-mid: xoq¹.

3

xoq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax ciddiyaha marmarin. 2. Wax hoolid. 3. Cusbo gaar ah carruur dabada ka gelin. la-mid: xog³.

waa la naqliyay ✓

m.l Xabag laga helo geedaha qaarkood, sida maydiga oo loo shito udgin; beeyo; luubaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (moroh, m.dh) Jaad ka mid ah dhirta oo dhala beeyo udgoon.

waa la naqliyay ✓

/fraankinsens/ (n) foox, luubaan ama beeyo.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) frankincense (fraang ken-sees); incense (inseens) ~ luubaan, beeyo, cuud, maydi

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) frankincense (fraangkensens)-, incense (inseens) ~ foox, beeyo, cuud

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) frankincense (faraangkensees); incense (in seens)~ luubaan, beeyo, cuud, foox

waa la naqliyay ✓

1

see [eeg] ku xiji

2

xiji -ga (n) frankincense (fraang-ken-sees); incense (inseens); olibanum ~ beeyo, luubaan

waa la naqliyay ✓

s.m. - beeyo, luubaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) wanaaji oo hagaaji. Hal ma bededo waataan lahaa beeyo gurihiiye.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) geed ka mid ah quwaax faleenka oo leh beeyo marka la shido udgoon. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa.

2

falaxfalax-a: (magac, lab, keli) qof firfircoon ee dedaalka badan.

3

falaxfalax-a: (magac, lab, keli) qof bilicsan oo qurxoon.

4

falaxfalax -da: (magac, dhedig, keli) hadalbadnida aan macno badan lahayn; galgal iyo hadalbadni.

5

falaxfalax -da: (magac, dhedig, keli) shey aan majiirnayn oo daadaanaya. Falalaxda biyaha halkan ka maqlaa. Dh: balagbalaq.

6

falaxfalax-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah dhir'abaareedka oo diirkeeda la shito.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah dhirta xabagta qaaliga ahi ka baxdo. Dad bay noloshoodu ku tiirsan tahay faleenka. Dh: beeyo, foox.

2

faleen -ka: (magac, lab, keli) xabagta xijiga lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesa-da)

2

Jaadad badan oo halaqa ka mid ah oo qaarkood waabaayo lee yihiin. Waxaa jira jaadad addimmo leh oo iyagana abeeso lagu magacaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc halaqa ka mid ah, halis ah, gaabiya oo leh madax weyn, barabaro iyo neef ay isku difaacdo oo hadba ciidda ay ku nooshahay midabkeeda yeelato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc halaqa ka mid ah, halis ah, gaabiya oo leh madax weyn, barabaro iyo neef ay isku difaacdo oo hadba ciidda ay ku nooshahay midabkeeda yeelato.

waa la naqliyay ✓

f. n. venomous snake species

waa la naqliyay ✓

-abeesada: (n) a large venomous snake ~ carrojiif

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah halaqa oo waabay iyo sun halis ah lagu yaqaan. Way cawlan tahay oo kolba dhulka ay ku nooshahay ayay dusha uga egtahay. Dh: abaguri.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayeeya-da)

2

Hooyada iyo aabbaha hooyooyinkood; Abooto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hooyadaa hooyadeed ama aabbaha hooyadiis. 2. u.j: ayeeyooy! 3. U.j: wiilka aan ayeeyada u ahayow!; gabadha aan ayeeyada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hooyadaa hooyadeed ama aabbaha hooyadiis. 2. u.j: ayeeyooy! 3. U.j: wiilka aan ayeeyada u ahayow!; gabadha aan ayeeyada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

f. n. grandmother; ancestress

waa la naqliyay ✓

-ayeeyada: (n) grandmother (garaanmaathar); grandma (graanmaa) ~ abooto, muceeyo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg abooto.

2

ayeeyo-da: (magac, dhedig, keli) hooyada labada waalid midkood. Ayeeyo caano i sii. Horta reerku ha dego. Dh: abooto.

waa la naqliyay ✓

جَدَّةَ أَمُّ الْأَبِ أَوِ الْأُمِّ

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kale ku doorso. Shaiiska bedelo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: biicso.

waa la naqliyay ✓

v. sell (a possession ~ something one owns)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax iibi oo wax gado. Suuqa ka beecso. Dh: baayacmushtar, iibso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: biicso

2

de: sell (a possession ~ s.t. one owns)

3

lx: beecso

4

nt: beecsad (ka) [vn-m], beecsasho (/da) [vn-f], beecsi (ga) [vn-m]

5

pd: (beecsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: beecso

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isla simid; iswaafaqid. 2. la-mid: beeg1 (1).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. means ~ act of measuring (grain)

2

beegmo [feminine] n. correspondence, coincidence

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cabbirid samayn. Mitirka waxan u sitaa beegmo.

2

beegmo -da: (magac, dhedig, keli) shiishid oo meel ku toosin. Waa la kala beegmo toosan yahay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof qiimo ama dhaqaale dheeraad ah leh isla simid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof qiimo ama dhaqaale dheeraad ah leh isla simid. m.f.dh, beegsasho.

waa la naqliyay ✓

v. try to measure up to ~ become equal with; target a higher position

waa la naqliyay ✓

-beegsaday / beegsatay: (v) 1. try to reach. 2. aim for a higher position; set one's sight for higher position

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ama yool aad rabto inaad gaadho hanso. Dh: haabo, haweyso, tiigso.

waa la naqliyay ✓

1

de: try to measure up to ~ become equal with; [fig.] target a higher position

2

lx: beegso

3

nt: beegsad (ka) [vn-m], beegsasho (/da) [vn-f], beegsi (ga) [vn-m]

4

pd: (beegsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: beegso

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid. m.f.dh, beeloobid.

waa la naqliyay ✓

v. become a community

waa la naqliyay ✓

(fal) ubad dhal oo nin beel ah nogo. Dh: taran.

waa la naqliyay ✓

1

de: become a community

2

lx: beelow

3

pd: (beeloobay)

4

ps: v1=intr

5

key: beelow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Been noqosho (war).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Been noqosho (war). m.f.dh, beenoobid.

waa la naqliyay ✓