beeyeysato

m.f.dh eeg beledeyso. la-mid: beledeysi.

(Beelaysasha-da)

Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; beelaysi; gumeysi; raaciye ka dhigasho; isticmaarsasho.

m.f.dh eeg beelayso. la-mid: beelaysi.

-da: (magac, dhedig, keli) beelbeel u samaysasho, qaab beeleed u ururid.

-da: rumaysasho la'aan, wax laguu sheegay beenaysad, been ka soo qaadid.

m.f.dh eeg meerayso.

-da: (magac, dhedig, keli) warwareegid oo kolba meel ka meerid. Dh: wareegeysasho.

m.f.dh eeg seegeyso. la-mid: seegeysad, seegeysi.

-da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka oo biyaha gacanta looga keeno; siigaysasho; siigaysad.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka xigga gurta ama ka baayacmushtara.

(fal) biyo ku darso. Caanaha biyeyso harraadku ha kaa baxee. Dh: badhxo, xariiro.

biyeyso: (fal) weel biyo ku shubo. Biyeyso buraashadda oo orod dugsiga aad. Dh: dhaanso.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho. m.f.dh, beelaysasho.

v.auto: colonize, settle (down in an area)

(fal) beel ahaan isku xigsii; qolonimo uu u dhawayso. Ninkii walaalkaa ah beeleso.

de: colonize, settle (down in an area)

lx: beelayso

pd: (beelaystay)

ps: v3b=auto

key: beelayso

(fal) run haw qaadan, ha rumaysan, wax been ah ka soo qaad.dodara

(Beeryara-da)

1. Xubin uurkujirta ka mid ah oo beerka u eg oo dhiigga wax ka samaysa.

2. Cudur beeryarada ku dhaca; sunbay; weled.

beeryaro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin uurkujirta ka mid ah, beerka u eg kase yar oo dhiigga wax ka samaysa. 2. Cudur beeryarada ku dhaca; sunbay; weled.

beeryaro²: m.l (c.daaw.) Xubin ay leeyihiin lafdhabarleydu, oo ku yaalla caloosha dabadeeda, kaas oo asal ahaan ka samaysan nudo limfo oo isu tegey. Shaqadeeda waxa ka mid ah soo saaridda limfosaytyada iyo baabi'inta walxaha qalaad. Waxay u dhaqantaa sidii kaydiye unugyada cascas, waxaana ay joogteysaa wareeggooda tiro ahaaneed.

beeryaro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin uurkujirta ka mid ah, beerka u eg kase yar oo dhiigga wax ka samaysa. 2. Cudur beeryarada ku dhaca; sunbay; weled.

beeryaro²: m.l (cilmiga naflayda) Xubin ay leeyihiin lafdhabarleydu, oo ku yaalla caloosha dabadeeda, kaas oo asal ahaan ka samaysan nudo limfo oo isu tegey. Shaqadeeda waxa ka mid ah soo saaridda limfosaytyada iyo baabi'inta walxaha qalaad. Waxay u dhaqantaa sidii kaydiye unugyada cascas, waxaana ay joogteysaa wareeggooda tiro ahaaneed.

f. n., [compound] spleen, pancreas

-beeryarada: (n) pancreas (paangkariyas)

-da: (magac, dhedig, keli) eeg beeryar.

cf: ganac, taxaal

de: pancreas, spleen

lx: beeryaro

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: beeryaro

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho. m.f.dh, beleysnaan.

der. [adjective] ruined, in a bad way; 'down and out'; troublesome

-beleysnaa / beleysnayd: (adj) troubled; uneasy, difficult. Ex: ilmo belaysan; difficult child

(tilmaame) mid balaayo qaba; mid masuubo wata. Nin beleysan beel ma hoggaansho. Dh: balaysan.

de: ruined, in a bad way; [fig.] 'down and out'; troublesome

lx: beleysan

pd: (beleysnaa)

ps: adj-der

key: beleysan

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darsad. Caanaha biyeysadka ka daa yaanay bagine. Dh: badhxad, xariirad.

biyeysad-ka: (magac, lab, keli) weel biyo ku shubashad. Biyeysadka buraashadda danbaysii oo marka hore iska maydh. Dh: dhaansad.

(tilmaame) weel biyo lagu shubay; biyo laga buuxiyey. Galabta la doogsay oo weel waliba wuu biyeysanyahay. Dh: dhaansan.

biyeysan: (tilmaame) ah wax biyo lagu daray. Caano biyeysan baad naga gadday. Dh: badhxan, xariir.

biyeysan: (tilmaame) wax biyo lagu shubay sida beer, la waraabiyey. Beertu way biyeysantahay oo biyo ma tawana. Dh: waraabsan.

f.g/mg3 (-stay, -satay) Meel ku warwareegid.

v. wander around, move about through (an area)

de: wander around, move about through (an area)

lx: meereyso

pd: (meereystay)

ps: v3b=

key: meereyso

f.mg3 (-stay, -satay) Shahwo iska keenid.

(fal) siigaysi samee.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la beeleeyey ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la beeleeyey ahaansho. m.f.dh, beelaysnaan.

(tilmaame) beelbeel u samaysan.

-ka: (magac, lab, keli) rumaysad la'aan, wax laguu sheegay beenaysasho.

(Beriaro) N Kalanchoe flammea Stapf. Crassulaceae.

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, beled aadid si uu ugu soo nasto.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax dhir udgoon lagu daray ahaansho (cunto).

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax dhir udgoon lagu daray ahaansho (cunto). m.f.dh, geedeysnaan.

(tilmaame) dhul geedo ka baxeen ama lagu beeray.

geedeysan: (tilmaame) dheri ama cunto geed'udayg lagu daray.

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Ku m.: wax, wax kale dusha kaga wareegsanyihiin ahaansho. 2. Wax rarkiisa saani ku dadantahay ahaansho (awr raran).

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Ku m.: wax, wax kale dusha kaga wareegsanyihiin ahaansho. 2. Wax rarkiisa saani ku dadantahay ahaansho (awr raran). m.f.dh, meereysnaan.

-meeraysnaa: (adj) fenced (feensidh); encircled (en-seer-kalidh); enclosed (en-kalawsidh); circular (ser-kilaar) ~ wareegsan

m.l la-mid: seegeysasho.

-ka: (magac, lab, keli) siigaysad: siigaysi.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku darsasho. Dh: badhxasho, xariirasho.

biyeysasho -da: (magac, dhedig, keli) weyso iwm biyo ku shubasho; weel biyo ku shubasho. Biyeysashada weysada waad kartaaye biyayso.

Heeryo la saaray; la heeryeeyey; (ama reeryeysan).

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax heeryo la saaray ahaansho. la-mid: reeryeysan.

der. [adjective] loaded with mats and baggage

de: loaded with mats and baggage

lx: heeryeysan

pd: (heeryeysnaa)

ps: adj-der

key: heeryeysan

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qawlaysato.

(Qowleysata-da)

Dad qowlennimo ku nool.

m.dh la-mid: qowle.

f. n., [collective] bandits

-qowleysatada: (n) bandits (baan-dhetis); gangsters (gaagisteris) ; outlaws (aawt-loowis) ~ burcad, qawlaysato

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qawlaysato.

de: bandits

lx: qowleysato

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: qowleysato

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: heeryeysan.

m.f.dh eeg heeryeysan. la-mid: heeryeysnaansho, reeryeysnaan, reeryeysnaansho.

m.f.dh eeg keliyeyso. la-mid: keliyeysad.

m.dh la-mid: heeryeysnaan.

m.f.dh eeg baryayso. la-mid: baryaysad, baryaysi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baryaysad.

m.f.dh eeg beelaysan. la-mid: beelaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeleysi lagu sameeyey ahaan. Xeerka beeleysnaanta ka daaya oo qarameeya.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar caan ku ah gobollada Gedo, Bay iyo Bakool oo ka dhaxaysa raggga iyo haweenka, waxayna leedahay jiib, jaan sacab iyo durbaan.

m.f.dh eeg bidceyso.

-da: (magac, dhedig, keli) wax bidco ah ka dhigasho. Bidcaysasho ha ku degdegin.

m.f.dh eeg dhedeyso. la-mid: dhedeysad, dhedeysi.

(Dhegeysasha-da)

1. Dheg u dhigid; maqlid.

2. Qof hadla haya oo la maqla hayo, haddana layska dhegatira hayo oo aan loo jawaaba hayn; dhegeysi; dhegeysad.

m.f.dh eeg dhegeyso. la-mid: dhegeysad, dhegeysi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhegta raaricin oo sidii jabaq loo maqli lahaa u dheganuglaansho. Dh: dhegeysad.

m.dh la-mid: dhayalsasho.

m.f.dh eeg geedeysan. la-mid: geedeysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo loo yeelay ahaan.

geedeysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dheri ama cunto, geedo udgoon lagu daray ahaan.

m.f.dh eeg kaayeyso. la-mid: kaayeysi.

-da: (magac, dhedig, keli) kaltan iyo meertaysasho.

(Leexaysasha-da)

Leexo samaysasho, cayaarid.

m.f.dh eeg leexayso. la-mid: leexaysad, leexaysi.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) iyada oo la laadlaado, marba dhinac aadid ama u walhad. Dh: leexaysi, leexaysad.

m.f.dh eeg leyleyso. la-mid: leyleysad, leyleysi.

(Meelaysasha-da)

Meel dhigasho.

m.f.dh eeg meelayso.

-da: (magac, dhedig, keli) meeraalaysasho.

m.f.dh eeg meereysan. la-mid: meereysnaansho.

m.f.dh eeg megdeyso. la-mid: magdeysad, magdeysasho, magdeysi, megdeysad.

m.f.dh eeg qoryeyso. la-mid: qoryeysad, qoryeysi.

m.dh la-mid: seerasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul daaqeen ah oo xoolaha laga cesho; seere u samaysasho. Seeraysasho waa kayd dhigasho.

m.f.dh eeg seetayso. la-mid: seetay-sad, seetaysi.

(Weesaysasha-da)

Weeso qaadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) weysaysi.

m.f.dh eeg labeenayso. la-mid: labeenaysad, labeenaysi.