beey — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.

2

2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. snake species

2

beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo leh sun aan kakabada lala gaadhin.

waa la naqliyay ✓

/biifi/ (adj) murgo weyn (xoog weyn)

waa la naqliyay ✓

1

(Beeya-da)

2

Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] incense

waa la naqliyay ✓

Commiphora kua 001

waa la naqliyay ✓

-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.

2

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.

3

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: foox, luubaan, mayddi

2

de: incense

3

lx: beeyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beeyo

waa la naqliyay ✓

1

(Abguri-da)

2

Jaadadka abeesada midkood; beey.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeycad-ka)

2

(midab) Beey caddaanku ku badan yahay; (ama beycad).

waa la naqliyay ✓

1

(Beeymmadow-ga)

2

(midab) beey madowgu ku badan yahay; lafcir; buluug.

waa la naqliyay ✓

1

(Boohaar-ta)

2

1. Miisaan lagu cabbiro timirta iyo beeyada iyo wixii la mid ah.

3

2. Badnaan wax meel ku badan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbar-ka)

2

Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dameer-ka, Dameer-ta)

2

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

waa la naqliyay ✓

1

(Danbas-ka)

2

Budada cad ama beeyga ah oo meeshii dab lagu shiday ku harta; xaabada gubatay oo bastay.

waa la naqliyay ✓

1

(Darmad-ka)

2

1. (geel, kd.) daran daaqid.

3

2. (ku darmad, isku darmad) Ku biirid; ku kordhid; midoobid.

4

3. (midab) madow iyo beey isku darsan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Foox-a)

2

Xabag jaadad badan ah oo udgoon oo la shito; luubaan; beeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Luubaan-ta)

2

Xabag ka baxda geedaha xijiga oo udgoon oo la shito; beeyo; mayddi; foox.

waa la naqliyay ✓

1

(Moxor-ka)

2

Geedaha xijiga jaad kamid ah oo beeyada dhala.

waa la naqliyay ✓

1

* (Shammiinta-da)

2

Budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhiso. Inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, baa: a) alaabada aan is qabqabsan karin la dhex geliyaa oo la iskula dhejiyaa, ama b) waxaa laga sameeyaa cadad is hays'haysta oo ad'adag oo sida dhagaxa la isu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. ~ Sibir.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiltir-ka)

2

1. Geed-quwaax miro kulkulucsan iyo beeyo leh.

3

2. Xiltirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) 1. Cid qaddarin ama tixgelin siin. 2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -baysay) Guri, xafiis iyo wixi lamida alaabo dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Asluub u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Weel caanood deebin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Cabbir u gaar ah beeyada oo u dhigma afar kiintaal. 2. Falxad. 3. B. ah: nafley aad u xoog badan.

waa la naqliyay ✓

/bii/ shinni (cayayaanka malabka sameeya).

waa la naqliyay ✓

/bii/ shynny.

waa la naqliyay ✓

n., shinni, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(Bey-ga)

2

Beey.

waa la naqliyay ✓

1

bey¹: m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.

2

bey²: m.dh Nooc ka mid ah halaqyada waaweyn oo leh waabaayo halis ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. she / they,

2

bey m. n. gray

3

bey [feminine] n. snake species

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) grey (gareey), also gray (ame)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midab ka dameeraha oo kale ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Eey-ga)

2

Bahal jaadad badan ah oo dadka la dhaqma oo yeeyda iyo dawacada xiga; (ama ey).

waa la naqliyay ✓

1

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey¹.

2

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey².

3

eey³: e.d Erey dareen: ehi!, oh! la-mid: eeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey.

2

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dog

2

eey [feminine] n., [collective] female dog, bitch

waa la naqliyay ✓

-gada: (n) dog (dhoog) eeyddin -ta: (n) cramp (kraap); muscular stiffness ~ ayddin

waa la naqliyay ✓

كلب

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

m. n. pipe, tube

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a device for smoking; pipe (paayp) ~ bayb. 2. pipe (paayp); tube (tuub) ~ tuubo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayb {Eng}

2

de: pipe, tube

3

lx: beeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: beeb

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biic (1).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biic.

waa la naqliyay ✓

m. n. price; sale, deal; business, trade, commerce

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. availability for purchase; sale (seeyl). Ex: baabuurkii Aamino waa beec; Amina's car isfor sale. 2. marketing (maarkiting). Ex: waaxda beeca; marketing department

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax kala iibsi; bucshurad isdhaafsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: biic

2

de: price; sale, deal; business, trade, commerce

3

lx: beec

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: beec

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

/biif/ hilibka lo'da

waa la naqliyay ✓

/biif/ so lo (hilib lo). Beef sausage.

waa la naqliyay ✓

n., hilib lo’aad, hilibki lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeg-ga)

2

1. Abbaar; toos; aaddanaan.

3

2. (ganacsi) si gaar ah oo badarka, kd., loo miiso; miis.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda. 2. la-mid: beegid.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi. m.f.dh, beegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain measure, any means of measuring grain by volume

2

beeg v. measure, weigh, scoop

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) measure a grain by using a tin container —ku beegan: (v) 1. facing the other way; opposite (opazit) 2. expected or scheduled; due (dhuu)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) galaan, koobbo ama miisaan ku qiyaas. Galaan iyo daasad iigu beeg hadhuudhka. Dh: miis, cabbir.

2

beeg: (fal) meel ama milay, ku toos. Ciiddu waxay ku beegantahay Salaasada. Dh: abbaar.

3

beeg-ga: (magac, lab, keli) qiyaasta iyo miisidda wax la miiso ama la qiyaaso. Beeg wanaagsan noo samee. Dh: cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

1

(Been-ta)

2

Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

False.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): lie; false

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false

waa la naqliyay ✓

1

Falso; bugia

2

False; lie

waa la naqliyay ✓

/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie; [atr.] false

2

lx: been

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run

6

xv: Beentooda ha dhageysan!

7

key: been

waa la naqliyay ✓

كَذِب، زور، إِفَكَ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof). m.f.dh, beerid.

waa la naqliyay ✓

1

v. farm, sow, cultivate, plant

2

beer [feminine] n. farm, garden

3

beer m. n. liver; flank

4

beer m. n. kernel; bean species

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (nooc khamriga ka mid ah).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) farm (faarrn); plantation; garden (gaardhan)

2

—beer -ay / tay (v) farm, plant, grow

3

beer: -ka: (n) liver (livar)

waa la naqliyay ✓

1

Azienda agricola

2

Farm

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (kamry kafiif eh).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul abuur oo wax ka soo saar. Barbari ninkii beertay gubtaa. Dh: turuq, qod.

2

beer: (fal) «kuku abuur jacayl, xumaan iyo walwal. Warkii xalay walawal buu igu beeray.

3

beer -ka: (magac, lab, keli) iniinyaha labada qalbac leh xubin ku dhex jirta sida bun, yicib, quulleh, garas iyo waxii la mid ah. Beer badan baa ku jira quullaha.

4

beer -ka: (magac, lab, keli) xubin uurkujirta ka mid ah, jidhka noolaha ku jirta, ka ilaaliya sunta iyo waabeeyada, dheef shiidka door lixaad leh ka qaata, xammeetidana sameeya.

5

beer-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka barariya oo qofka uu hayaa yeesho yalaalugo, neefqabatin, cuntoxumi iyo oonta xoolaha oo uu ku xanuunsado.

6

beer -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka dalagga cunnada laga soo saaro. Dh: aslaax.

waa la naqliyay ✓

كبد، مزرعة

waa la naqliyay ✓

Shinni

waa la naqliyay ✓