beexaamid

(fal) wax beexaamay oo batay ka dhig. Ilaahoow ceeshka noo beeqaami. Dh: beekhaami, beexaami, barakee.

(Eedaamid-da)

(xoolo) xanuun la ciyid.

m.dh la-mid: aadaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aadaamid.

eedaamid -da: (magac, dhedig, keli) riyaha xanuun la ciyid. Eedaamid ayaa ka dhamaatay xoolihii maanta xanuun dartii.

-da: (magac, dhedig, keli) jeedaalin ku samayn. Beeqaaqid iyo dhays ba waa lagu dayoo weli maaro loo waaye.

(Bedertamid-da)

Orod, la tartama hayo, ka qayb gelid; tartamid.

m.f.dh eeg bedertan². la-mid: baratamid, beretamid.

-da: (magac, dhedig, keli) eegid orod ka u dheereeya. Bedertamid ayuu u joogaa meesha. Dh: baratamid.

(Beekhaamin-ta)

1. Badin; tarmin; bulaalin; barakayn.

2. Dhaqaalayn; tashiilid.

m.f.dh eeg beekhaami.

-ta: (n) sparing (ispeering); frugality (faruugaliti); economiz ing ~ dhaqaalayn

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan horey dhammaad ahayn. Dh: tashiilid.

beekhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) intuu ahaa ka sii badin. Beekhaaminta baro sida lacagta loo rogrogo. Dh: tarmin, biirin, kordhin, beexaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) si tashiilan u isticmaalid. Beekhaamis u kari bariiska dhaqaa- Juhu wuu yarahay. Dh: tashiilis.

beekhaamis -ta: (magac, dhedig, keli) beekhaaminta wax oo intii uu ahaa ka sii kordhin. Booli baakhaamis ma leh, Dh: tarmis, biiris, kordhis, beexaamis.

m.f.dh eeg beeqbaaq².

m.f.dh eeg beerqaad². la-mid: beerqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaxan iyo qabow dartii la gariirid. Beerqaadid baa na haysiyo, dhaxanti dayreede.

m.f.dh eeg beersaar². la-mid: beersaar¹, beersaaro.

-da: (magac, dhedig, keli) beersaaro ku legdid oo beerka dhulka ugu jiidid.

beersaarid-da: (magac, dhedig, keli) faras beersaar ku fuulid. Ninka farasfuulka ahi beersaarid buu fardaha ku fuulaa.

m.dh la-mid: dhacaamid.

m.f.dh eeg beegan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku toosnaan oo ku wajahnaan. Beegmidda shiishka si fiican u eeg.

-ka: (magac, lab, keli) ahaad been, run ha noqonin. War beenaadka ila dhaaf.

n. phr., genetive: rural, agricultural

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

de: rural, agricultural

lx: beeraad

ps: np-gen

key: beeraad

m.f.dh eeg beeran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax beermay oo baxay noqosho. Adu qod beermidda allaa hayee.

beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.

beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.

(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.

beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.

m.f.dh eeg jeexan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaacidda walax sida maro oo kale.

m.f.dh eeg barxan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) caano iyo biyo la isku daray noqosho. Dh: badhxamid.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

m.dh la-mid: beeddalid.

-da: (magac, dhedig, keli) oofasho darteed is bihinbihin oo labka isku nanabid. Qaalintu intay beedalidda ku jirto haddii la saran waayo way tebisaa. Dh: rimid.

m.f.dh eeg bitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qabid.

(Bulaamid-da)

Hadal bulaan ah ku hadlid.

m.f.dh eeg bulaan². la-mid: bulaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hugmid oo hadal badan oo aan kala qeexnayn ku hadaaqid Nin buka bulaamid ma seego.

(Bulxamid-da)

Bulxan samayn, hadal farax iyo qosol leh, badin.

m.f.dh eeg bulxan².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faraxad leh ku hadlid. Bulxamiddu bilaash maahee waa farxad bilowgeede.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.

(fal) deegaan ay dad galaan ka dhig oo dhisma hoosaad u samee. Dh: deegaamee.

(Eedaadid-da)

1. Silic iyo saxariir mudasho.

2. Xanuun la taahid.

m.f.dh eeg eedaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad hore u fashay u dhibtood; cidhibta waxaad fashay eedid. Dh: eedis.

eedaadid -da: (magac, dhedig, keli) silic iyo saxariir mudasho. Dh: silcid, saxariirid, rafaadid. Li: rayn, badhaadhid.

(Seexaari-da)

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

m.dh Noocyada timirta jaad ka mid ah oo aan qiimo badan lahayn oo isku dhegdhegta.

f. n., [collective] kind of dates

-da: (magac, dhedig, keli) jaadadka timirta mid ka mid ah.

cf: timir

de: kind of dates

initial: s

lx: seexaari

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: seexaari

f.g2 (-iyay, -isay) Weel subag ama caano fadhiyaa ku jiraan aayar u ruxid.

(fal) eeg weedhaami.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid iyo isla weyni. Inan fiican buu ahaaye, badraamid buu bilaabay.

-da: (magac, dhedig, keli) miisaan saaritaan. Waa la soo miisay subagga bardaamid uma baahna.

m.f.dh eeg batraan².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u edeb darraan.

m.f.dh eeg beeddal². la-mid: beedalid.

-da: (magac, dhedig, keli) rabitaanka gammaan oofanaya. Beeddalid geenyaduba way muujisaa markay faraska doonayso. Dh: orgood.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax tashiilid. 2. Wax la miisayo wax yar ku kordhin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax tashiilid. 2. Wax la miisayo wax yar ku kordhin. m.f.dh, beekhaamin.

v. cause to prosper, make thrive

(fal) yaryaree oo horey ha u dhammaynin. Dh: badi, beeqaami, beexaami, barakay, tashiil, tarmi, maradhaadhi.

beekhaami: (fal) wax intuu ahaa ka siyaadi, wax ku sii dar, dheeri ku biiri. Lacagta bagaash geli oo beekhaami. Dh: badi, tarmi, beexaami.

de: cause to prosper, make thrive

lx: beekhaami

pd: (beekhaamiyey)

ps: v2a=

key: beekhaami

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jeedaalin. Dh: beeqaaqid.

m.dh Xilli haramada laga jaro beerta. la-mid: beerfal, beerfalis, beerfalow (2).

-da: (magac, dhedig, keli) beer qodid. Dh: beerqodid, beerfalis.

-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo raynrayn ku buuxisa.

-da: (magac, dhedig, keli) labo ama in ka badan, tartamid. Dh: baratamid.

m.dh la-mid: bedertamid.

-da: (magac, dhedig, kei) orod lagu tartamayo ka qaybgelid. Beretamid weligu kumuu badin. Dh: baratamid.

(Bidhaamid-da)

Bidhaan muuqata yeelasho.

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) bidhaan muuqata yeelad. Dh: iftiimid, bildhaamid.

(Booyaamid-da)

Hadal daroori ah tixid.

m.f.dh eeg booyaan². la-mid: booyaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan kala joogsi lahayn dhurmid. Booyaamid hadal lagama dhergiyo muran baahi loo qabaye. Dh: daldalmid.

booyaamid -da: (magac, dhedig, keli) ku dhawaaqid cod ujeeddo leh. Booyaamid horey uma aqoon waase lay baraye. Dh: booyaamis.

(Buuxsamid-da)

Wax buuxa noqosho

m.f.dh eeg buuxsan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax buuxa noqosho. Buuxsamidda foostadaa daba sugayaa.

(Ceegaagid-da)

(biyo, kd.) warnaan; afka hayn; buuxid.

m.f.dh eeg ceegaag². la-mid: ceegaag¹.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, wadhnaan oo buuxid.

-da: (magac, dhedig, keli) dabada ka kaxaynta xoolo fara badan.

m.dh la-mid: degaameyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg deegaameyn.

m.f.dh eeg feegaar².

-da: (magac, dhedig, keli) dersi buug ama loox laguugu dhigay, dib u qorid si aad farta u baratid.

feegaarid -da: (magac, dhedig, keli) si aan habaysnayn, wax u qorqorid.

(Feertamid-da)

Cayaarta feerka cayaarid; feer isla dhicid; is feerid.

m.f.dh eeg feertan².

-da: (magac, dhedig, keli) feedh iskala hor tegid; feedh ku ciyaarid ama ku dagaallamid.