beetle
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Beetle
Geesoole
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
beetle
(coleopterous insect), n.; the stinking black one, xaar walwaal, -ki.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Beetles
Doorshaan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caanaggocato
f. n. insect species, similar to the dung beetle ~ black beetle
caanaggocato: [feminine] n. skin disease which produces boils on the feet
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caanallul
f. n., [collective] scarab beetle species (insect with a hard shell which sometimes stands and strikes the ground with its
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
doorshaan
m. n. beetle species
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
geesoole
m. n. cerambycid beetle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
doorshaan
-ka: (n) beetle (biital) ~ xaar-walwaal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
suus
-ka: (n) 1. a tin container for measuring grain. 2. bacteria that cause dental caries [cavity] 3. snout beetle that destroys the grain
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaarwalwaal
-ka: (n) beetle (biital) ~ doorshaan
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Cetoniidae genn. spp.
(I) Cetonia, generico;
(E) Flower Beetle;
(S) Dafufio (A. G.: Dafufio)
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Scarabeus sp. et aff.
(I) Scarabeo stercorario, tutte le specie;
(E) Dung beetle, Sacred beetle;
(S) DOR SHAAN (S. g.: Dor šan); Maar waLWAAL (S. c. m.: Mar walwal); Usaaye (S. m.: Usàje)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caanaggocato_1
de: insect sp., similar to the dung beetle ~ black beetle
hm: 1
lx: caanaggocato
pd: (/da)
ps: n6-f
key: caanaggocato_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caanallul
de: scarab beetle sp. (insect with a hard shell which sometimes stands and strikes the ground with its abdomen); kind of dance
lx: caanallul
pd: (/sha)
ps: n2-f-col
key: caanallul
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
doorshaan
cf: cayayaan, xasharaad
de: beetle sp.
lx: doorshaan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: doorshaan
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
geesoole
de: cerambycid beetle
lx: geesoole
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: geesoole
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beenley
m.dh (-leeyo, m.dh) Haweeney been badan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beenley
m.dh (-leeyo, m.dh) Haweeney been badan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beenley
f. n. liar (female)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beenley
-da: (n) [Pl. beenlooyin-ka] liar (laayar); fabricator, fibber, storyteller female
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beenley
-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo been badan. Beenlay wax ha weydiin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beenley
de: liar (female)
lx: beenley
pd: (-da Pl: beenleeyo (/da))
ps: n2a-f
key: beenley
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beerale
m. n. farmer
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beerale
de: farmer Alt sp: beeraale
lx: beerale
pd: (/ha)
ps: n7-m, n5b-m
key: beerale
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beel
(Bee-sha)
1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beel
beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.
beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beel
beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.
beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.
beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beel
v. lose
beel vl. n. loss, lack of (X)
beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beel
-beesha: (n) a small community
beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beel
(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.
beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.
beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.
beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.
beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.
beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
beel
فَصِيلَة
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bête
bête; adj et n.f. - Xayawaanka afarta addin leh;
bête simplet - Qofka axmaqa ah; Fikrad gaab ah; Nacasnimo; Dammiin.
bête brute - Xayawaanka oo idil ninka mooyee; Xayawaanka oo dhan dadka mooyee; Qof iska Xayawaana.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beege
m. n. meter, gauge
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beege
-beegaha: (n) unit of measurement like meter, liter or gauge
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beege
de: meter, gauge
lx: beege
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: beege
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beeta
(saxarad) elektaroonno ku socda xawaare sare oo badadka birlabta iyo danabku ay xoog u leexin karaan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
belle
/bel/ (n) gabar ama naag aad u qurux badan (xiddig)
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Beyle
nickname; name-m grayer. Syn: Beydan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beyle
magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo uu midabkiisu aad u madaw yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yeele
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yeele
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yeele
m. n. doer; subject {grammar}
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeele
-ha: (magac, lab, keli) cidda fal la seeyey ku kacday. Yeele wuu illoobaaye la yeelese ma illoobo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yeele
de: doer; subject {grammar}
initial: y
lx: yeele
pd: (/ha)
ps: n7-m
syn: fale
key: yeele
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
yeele
مبتدأ الجُمله، المُسْنَد إِلَيْهِ
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
battle
/baattal/ (n) 1. dagaal laba waddan ama laba ciidan.(v) 2. loolan (laba qolo oo iska soo horjeeda; halgan).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
battle
/baattal/ (n) 1. ol, dirir (harby). 2. goob-harby. battleship/baatalship/ (n) markab-oleed.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
battle
n., dagaal, -ki, dirir, -ti, weerar, -ki, xarbi, -gi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beebbe
-ha: (magac, lab, keli) jaad ciyaaraha luumbiga iyo saarka ka mid ah, oo lagula dagaallamo shaydaanka. Dh: luumbi, saar.
beebbe -ha: (magac, lab, keli) taangiyada lagu dagaallamo ee gaashaamanjaad ka mid ah. Dh: taangi, kaare.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beenee
f.g2 (-neeyay, -naysay) Hadal la sheegay, inuu beenyahay caddayn. la-mid: beeni.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beenee
f.g2 (-neeyay, -naysay) Hadal la sheegay, inuu beenyahay caddayn. m.f.dh, beenayn. la-mid: beeni.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beenee
v. refute, disprove, deny
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beenee
-yey / beenaysay: (v) present opposing evidence or arguments; rebut (ribat) ~ beeni
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beenee
(fal) wax laguu sheegay, been ka dhig. Beenee warka uu kuula yimid. Dh: beeni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beenee
a: beeni
de: refute, disprove, deny
lx: beenee
pd: (beeneeyey)
ps: v2b=tr
key: beenee
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
bottle
(n) a container, usually glass, having a narrow neck and a mouth that can be plugged, corked, or capped.
dhalo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bottle
/bottal/ (n) dhalo; garsho
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bottle
/bottal/ (n) qaruury, dhaly.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bottle
n., qaaruurad, -di.
bottle, v.tr.; bottle the wine, qaaruuradaha khamri ka buuxbuuxi.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bustle
/basal/ (v) kabaal, kuurrymow. They bustled around getting everything ready for the anniversay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deeqle
(Deeqla-ha)
Geed aan qodax lahayn oo dhacaankiisu dhiigga u eg yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deeqle
m.l 1. Alle magacyadiis mid ka mid ah. 2. la-mid: deeqlay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
deeqle
m. n. generous person, beneficial thing ~ event; God
deeqle m. n. thornless tree species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Deeqle
magac ka mid ah magacyada Ilaahay oo tilmaamaya inuu Eebbe yahay ka hodanka ah ee addoomihiisa wax walba ugu deeqay.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
feeble
/fiibal/ (adj) daciif, laciif.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fettle
/fetl/ (n) caafimaad-qab, xaalad fiican ku sug-naansho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Geelle
name: Geelee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
geelle
m. n. camel-owner
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Geelle
name-m camel-owner; lucky; rich. Syn: Geello
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Geelle
magac loo baxsho wiil dhashay kol uu reerku geel badan yeeshay ama la filayo in uu lexejeclo yeesho oo uu geel dhaqdo.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
gentle
a., qabow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
heetee
f.g2 (-eeyay, -eeysay) Si wareeg ah u safasho (dad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jeeble
m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Ganacsade yar oo badeecada la wareega. 2. Qof sigaarka ku gada bannaanka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jeeble
m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Ganacsade yar oo badeecada la wareega. 2. Qof sigaarka ku gada bannaanka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jeeble
m. n. itinerant merchant; cigarette seller
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JEEBLE
(Jeble) S Mundulea sericea (Willd)A.Chev. Papilionaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jeeble
-jeeblaha: (n) street vender (yeen dher); also vendor; peddler (ped-ler)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jeeble
-ha: (magac, lab, keli) qof ganacsi yar leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jeeble
de: itinerant merchant; cigarette seller
lx: jeeble
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: jeeble
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
kettle
/ketal/ (n) kirli (jalamad)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
kettle
n., digsi or disti, -gi, dheri, -gi, adar, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
needle
/niidhal/ (n) irbad (sida mudac ama maxaad).
needle: /niidhal/ (infml); (v) foor-jayn (wax ka sheegid, caayid).
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Needle
Irbad
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
needle
n., irbad, -di; big needle, maxaad, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
nestle
/nesal/ (v) 1. degid (meel degid) 2. isku tiirin (si raaxa leh isugu kala bixin).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
nettle
n., geed xajiin, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
pestle
/pesal/ (n) kal (kasha mooyaha)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
pestle
n., mooye-tumay, -ihi; wooden pestle, tib, -ti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Seefle
(Seefla-ha)
Kalluun faras-badeedka u eg, guudse aan lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
seefle
m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc kalluunka badda ku nool ka mid ah oo u eg faras-badeedka, guudse aan lahayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
seefle
m. n. sword-bearer, someone with a sword
seefle m. n. swordfish, Xiphias gladius
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Seefle
nickname-m sword-bearer; warrior; fighter
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Seefle
magac loo baxsho wiil seef lagu metaalay dagaalyahannimo awgeed.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
seefle
-ha: (magac, lab, keli) kalluun farasbadeedka u eg, aanse guudkiisa oo kale lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
seetee
f.g2 (-teeyay, -taysay) Awr si uusan u fogaan labada addin oo hore xarig uga xirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
seetee
v. hobble loosely
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
seetee
-yey seeteysay: (v) hobble an animal; shackle (shaakal) ~ dabar
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
seetee
de: hobble loosely
initial: s
lx: seetee
pd: (seeteeyey)
ps: v2b=tr
key: seetee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
seethe
/siid/ (v) 1. kusoo fatahmid kasoo buuxsamid (dad ama biyo meel ka-soo buuxsama) 2. kacsan (caraysan).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
seethe
seether (see boil and boiler).