beertacab

n. phr., genetive: rural, agricultural

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

de: rural, agricultural

lx: beeraad

ps: np-gen

key: beeraad

(Heeraab-ka)

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

m. n. keel of boat

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

de: keel of boat

lx: heeraab

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heeraab

m.l la-mid: buuryaaqab.

m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah labada dir ama labada dir hoosaad ee dhirta ubaxleyda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

m.l (-gyo, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah labada dir ama labada dir hoosaad ee dhirta ubaxleyda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

-ga: (magac, lab, keli) cid kale, lugtaada caloosha kaga dhufasho.

beerlaag -ga: (magac, lab, keli) si xooggan wax u diiddid.

beerlaag -ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah labada dir ama labada dirhoosaad ee dhirta ubaxlayda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

m.f.dh eeg beeran². la-mid: beernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeran ama abuuran ahaan.

beerqaad¹: m.l la-mid: beerqaadid.

beerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid.

f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid. m.f.dh, beerqaadid.

(fal) aad u dhaxmoo oo qadhqadh awgii wada gariir. Beerqaadnay oo jirbaa, nagu helay bannaane, buul dugsoon nageeyoo cuntana, noo baadhbaadh taga e'.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) qabaw daran oo la qadhqadho. Beerqaadka waxa iigu wacan, ban cidluu roob igu soo halaye. Dh: qadhqadhyo, qadhqadh, dhaxan, dhardad.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) wax jacaylkiisu aad kuu saameeyo oo ku laabqaada. Beergaadka jacaylka, saw bestay ma noqon Barniyeey. Dh: Laabqaadid.

(Beersaar-ka)

Hab fardaha loo fuulo ama loogu tabeeyo; iyadoo aan rakaabka cagta la saarine lagu boodo oo beerka la saaro ama hadba dhinac laysaga dhejiyo oo dabadeed lagu tooso; (ama beersaaro).

beersaar¹: m.l la-mid: beersaarid.

beersaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Faras leedda ah fuulid.

v., [compound] leap onto a horse, mount with a jump

-ka: (magac, lab, keli) qaab fardaha loo fuulo oo aan rakaabka cagta la saarin ee lagu boodo, beerka la saaro ama hadba dhinac la isaga dejiyo oo lagu tooso. Beersaar baan faraska ku kori jirey markaan gaban ahaaye. Dh: beersaaro.

de: leap onto a horse, mount with a jump

lx: beersaar

pd: (beersaaray)

ps: v1=cmp

key: beersaar

-ka: (magac, lab, keli) dhul dhir ku abuuris. Beeritaan beereed buu ku maqanyahay.

m.dh (kiim.) (Atam). Dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektaroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'Atam', dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

m.l Si aan waafaqsanayn xeerka oo wax loo xalliyo.

m.l Si aan waafaqsanayn xeerka oo wax loo xalliyo.

-ka: (magac, lab, keli) gar xeer iyo xaagaan la isku daro oo meel dhexe la iskugu. yimaad iyada oon xeerka siddi uu ahaa loo raacayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abeerid.

(Bedertamid-da)

Orod, la tartama hayo, ka qayb gelid; tartamid.

m.f.dh eeg bedertan². la-mid: baratamid, beretamid.

-da: (magac, dhedig, keli) eegid orod ka u dheereeya. Bedertamid ayuu u joogaa meesha. Dh: baratamid.

m.f.dh eeg bedertami. la-mid: baratamin, baratansiin, baratansiis, bedertansiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo wax iyo in ka badan tartansiin oo bereten u samayn.

de: compete, race (with one another)

hm: 1

lx: bedertan

pd: (bedertamay)

ps: v1=recipt

key: bedertan_1

de: competition, race

hm: 2

lx: bedertan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: bedertan_2

m.l la-mid: beendabaad.

-ga: (magac, lab, keli)) qalbi adayg, jixinjix darro, naxariis la'aan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof raxmad badan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof raxmad badan ahaansho. m.f.dh, beerjilcanaan.

(tilmaame) naxariis badan oo qalbi furan. Dumarku way beerjilcan yihiin. Dh: beerjilicsan.

(Beerkutaa-sha)

Xubin sida kolay yar u samaysan oo dhacaan cagaar-cillaan ah (xammeeti) oo aad u xaraari ku jiro; xanshareeri (xanjareeri).

m.dh 1. Galka yar ee ay xameetida ku jirta oo beerka ku taal. 2. la-mid: uurkutaallo. la-mid: beerkutaallo.

m.dh 1. Galka yar ee ay xameetida ku jirta oo beerka ku taal. 2. la-mid: uurkutaallo. la-mid: beerkutaallo.

f. n., [compound] gall bladder

-sha: (magac, dhedig, keli) dheecaan midab hurdi ah leh ama ka dacarta oo beerku sameeyo ay ku dhexjirto. Beerkutaasha ayaa xanuun kaga dhacay. Dh: beertaxaliil, xanshareeri, xameeti, xanjareeri, beerkutaallo, xameeti.

a: beerkutaallo [n6-f]

de: gall bladder

lx: beerkutaal

pd: (/sha)

ps: n-f-cmp

key: beerkutaal

m. n., [compound] agronomist

-ka: (n) [Pl. beeryaqaano -da] agronomist (a garo namist)

de: agronomist

lx: beeryaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: beeryaqaan

m.dh (kiimika) (Atam). Dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektaroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

(Meertaysad-ka)

Meertaysasho.

m.l la-mid: meertaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) kolba qof doorka yeelasho oo si wareegta ah u wadaagid. Dh: wadaagid, duurin, kaltamid, meertaysasho.

m.l la-mid: beerdulucsasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cad beerka ku dhejisan oo ay shqadiisu tahay shiididda wixi dufan ah isaga oo ku sii daaya dheecaan huruud ah.

La beeray, la falay oo wax lagu abuuray; tallaalan.

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid.

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho.

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid. m.f.dh, beermid.

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho. m.f.dh, beernaan.

der. [adjective] farmed, planted, cultivated

beeran [inchoative] v. get planted

beeran [inchoative] v. be conceived (of a child)

-beernaa / beernayd: (adj) farmed (faarmidh); planted, cultivated

(tilmaame) wax beeran ama meel beer ku taal. Dhulka beeran baal ka mara.

beeran: (tilmaame) ku samaysan, ku abuuran.

(Eeraan-ka)

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

m. n. long walk ~ run; race

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

de: long walk ~ run; race

lx: eeraan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: eeraan

-ka: (magac, lab, keli) geed qurux badan oo leh caleemo balballaadhan. Wuxuu u samaysan yahay sidii dallado la is kordhigay oo hadh qabaw.

-ka: (magac, lab, keli) ahaad been, run ha noqonin. War beenaadka ila dhaaf.

(fal) eeg beeqaami.

(fal) jeedaali oo fiiri. Soo beeqaaq shirka.

beeqaaq-a: (magac, lab, keli) marka aad wax isha ku qabato ama aad eegto. Beeqaaqa hawshu sida ay u socoto ayaan u nimidnay. Dh: jeedaalo, fiiro, dhugasho.

m. n. farmer

de: farmer Alt sp: beeraale

lx: beerale

pd: (/ha)

ps: n7-m, n5b-m

key: beerale

m.l la-mid: beerfalid.

(fal) beer qodasho. Dh: qod.

(fal) farxad siyaada ah la damaashaad. Beerraqay kolkaan badiyey koobkiiye.

beerraq-a: (magac, lab, keli) farxad la ciyaariddeed. Koobkay qaadeen baa banooniga ka keenay.

(Beerxaw-da)

Daacuun xun oo beerku googgo'o.

m.dh Cudur caloosha ku dhaca oo shuban xad-dhaaf ah leh.

m.dh Cudur caloosha ku dhaca oo shuban xad-dhaaf ah leh.

m. n. disease of the liver

-ga: (magac, lab, keli) daacuun xun oo beerku dadka googo'o. Beerxaw daacuunka keeniyo allaw belo naga barii.

cf: beerkurus

de: disease of the liver

lx: beerxaw

pd: (-da)

ps: n2-m

key: beerxaw

-ta: (magac, dhedig, keli) xubin uurkujirta ka mid ah oo dhinaca bidix ee caloosha ku taal oo sameysa qayb ka mid ah unugyada dhiigga cad oo la yidhaado limfoosiid. Dh: baankariya, beeryaro.

beeryar -ta: (magac, dhedig, keli) cudur ku dhaca beeryarta, oo carruurta caloosha laga gubo. Beeryar haysa cunugga. Dh: beeryaro, weled.

beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.

beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.

(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.

beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.

(Beeycad-ka)

(midab) Beey caddaanku ku badan yahay; (ama beycad).

m. n., [compound] light gray color of cattle ~ livestock

a: beycad

de: light gray color of cattle ~ livestock

lx: beeycad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: beeycad

-ka: (magac, lab, keli) eeg baratan.

time, vl. pron. tomorrow ... I

(adv) I will tomorrow... Ex: berraan imaanayaa; I will come tomorrow

de: tomorrow ... I = berri + baa + aan

lx: berraan

ps: time + vpro

key: berraan

(Birqaab-ka)

Bir labo qalbac oo is-haysata ka samaysan oo biraha la tumayo lagu qabto ama lagu qaabiyo.

m.l (-byo, m.dh) 1. Bir laba qalbac oo gadaal ama dhexda iska haysta ah oo dhuxusha birta kulul iyo wixi lamida lagu qabto. 2. Summad ka kooban laba alif oo isweydaarsan oo xoolaha lagu dhigto. la-mid: birqabad.

m.l (-byo, m.dh) 1. Bir laba qalbac oo gadaal ama dhexda iska haysta ah oo dhuxusha birta kulul iyo wixi lamida lagu qabto. 2. Summad ka kooban laba alif oo isweydaarsan oo xoolaha lagu dhigto. la-mid: birqabad.

m. n., [compound] pair of tongs

-ka: (magac, lab, keli) bir bal dhaban oo dhexda iskaga laaban oo dhuxulaha dabka ah iyo birta kulul ee la tumayo lagu qabto. Birqaabka dhuxusha ku qabo.

birqaab -ka: (magac, lab, keli) sumad laba farraaq leh oo eg hiinsaraarka oo xoolaha luqunta lagaga dhigo. Ri' birqaab leh ayaa arkay oo baadi ah.