beerqaadid

n. phr., genetive: rural, agricultural

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

de: rural, agricultural

lx: beeraad

ps: np-gen

key: beeraad

(fal) wax beexaamay oo batay ka dhig. Ilaahoow ceeshka noo beeqaami. Dh: beekhaami, beexaami, barakee.

(Eedaadid-da)

1. Silic iyo saxariir mudasho.

2. Xanuun la taahid.

m.f.dh eeg eedaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad hore u fashay u dhibtood; cidhibta waxaad fashay eedid. Dh: eedis.

eedaadid -da: (magac, dhedig, keli) silic iyo saxariir mudasho. Dh: silcid, saxariirid, rafaadid. Li: rayn, badhaadhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jeedaalin. Dh: beeqaaqid.

m.dh Xilli haramada laga jaro beerta. la-mid: beerfal, beerfalis, beerfalow (2).

-da: (magac, dhedig, keli) beer qodid. Dh: beerqodid, beerfalis.

-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo raynrayn ku buuxisa.

m.f.dh eeg beexaan².

-da: (magac, dhedig, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: badi, barakay, tarmi, tashiil, beeqaami, beexaami, maradhaadhi. beekhaamid.

m.dh la-mid: eedqaadid.

(Garqaadid-da)

1. Gar niqiddeed gelid oo dad ama cid kale ku kala saarid; garsoorid; garniqid.

2. Hoggaamin; wadid.

m.f.dh eeg garqaad². la-mid: garqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) garsoorid ama dhexdhexaadin; dacwad qaadis.

(Geeraarid-da)

Geeraar tirin.

m.f.dh eeg geeraar².

m.f.dh eeg heeraar².

(Jeeqaaqid-da)

Fiirin; eegid; dhawrid.

m.f.dh eeg jeeqaaq².

-da: (magac, dhedig, keli) marka qof sugayo wax aan la hubin.

m.dh la-mid: jarmaadid.

(Meecaadid-da)

Waxtar iyo lihiin danbe oo loo aayo yeelasho.

m.f.dh eeg meecaad³.

-da: (magac, dhedig, keli) xilli meecaad galid waana wakhtiga idaha laga reebo sumalka. meecaadid -da: (magac, dhedig, keli) waxtar iyo lihiin dambe oo loo aayo yeelasho. Dh: aayo.

m.dh la-mid: maryaadid.

m.f.dh eeg seeraar.

-da: (magac, dhedig, keli) dul sabbayn.

seeraarid -da: (magac, dhedig, keli) soohdin u samayn; meegaarid.

m.f.dh eeg afarqaad². la-mid: afarqaad¹ (1), afarqaadis, afarqaadlays, afarqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) orod afarta addin marba labo israac u qaadis. Afarqaadid buu awrku reerka ku yimid. Dh: baabacayn, durdurin, dhabaabacayn, saqlayn.

(Beekhaamid-da)

1. Badasho; tarmid; bulaalid; barakoobid.

2. Dhaqaaloobid; tashiilmid.

m.f.dh eeg beekhaan². la-mid: beekhaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax intuu ahaa ka sii bata. Beekhaamid ma leh waxaan bisinka loo qabane. Dh: tarmid, biirid, kordhid, beexaamid.

beekhaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax aan horey u dhammaan oo gellin la quuto.

m.f.dh eeg beeqbaaq².

m.f.dh eeg deelqaaf².

-da: (magac, dhedig, keli) suugaan qaafiyadda ka jebin oo si aan habdhac fiican lahayn u odhasho. Gabayga ka daa deelqaafid.

m.f.dh eeg dhirqaad.

m.f.dh eeg qaarqaad².

-da: (magac, dhedig, keli) sakaraad qabid.

-ka: (magac, lab, keli) qabow iyo dhaxan daran oo ku qadhqadhiya.

-da: (magac, dhedig, keli) si xun u fadhiisad; kala daadsanaan. Bahardaadiddaydaad ka garan daalka aan qabo.

(Baryaqaadid-da)

Raabsasho, calalin.

m.f.dh eeg baryaqaad². la-mid: baryaqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) gawska wax ku raamsad. Dh: baryaqaad.

m.l 1. Daal iyo dhibaato ay ilmuhu ka mutaan oohin badan. 2. la-mid: beercaddaansho.

vl. n., [compound] exhaustion brought about by excessive crying (of a baby)

-ka: (magac, lab, keli) kalsooni wax lagu qabo. Beercaddaad ayaan Cali hawsha ugu dhiibay. Dh: beercaddi, kalsooni.

beercaddaad -ka: (magac, lab, keli) oohin aan kala joogsi lahayn oo lagu daalo. Ilmaha maxaad beer-caddaadka ugu eegeysiin aamusiiya.

de: exhaustion brought about by excessive crying (of a baby) Lit: white liver

lx: beercaddaad

pd: (-ka)

ps: vn-m-cmp

key: beercaddaad

m.dh la-mid: qaneeqaadid.

-ha: (magac, lab, keli) qof ama dad baadiye degaankoodu yahay.

-ka: (magac, lab, keli) ahaad been, run ha noqonin. War beenaadka ila dhaaf.

(fal) eeg beeqaami.

(fal) jeedaali oo fiiri. Soo beeqaaq shirka.

beeqaaq-a: (magac, lab, keli) marka aad wax isha ku qabato ama aad eegto. Beeqaaqa hawshu sida ay u socoto ayaan u nimidnay. Dh: jeedaalo, fiiro, dhugasho.

m.f.dh eeg beeran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax beermay oo baxay noqosho. Adu qod beermidda allaa hayee.

m.l 1. E. ah: xumaan la falay eeddeeda qaadid. 2. la-mid: eedqaadid.

-ka: (magac, lab, keli) qof si badheedh ah eed dhabarka ugu rita. Dh: eedxambaar.

gerqaad¹: m.l Hoggaaminta wax la hoggaamiyo ama la hor kaco.

gerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax hoggaamin.

-ka: (magac, lab, keli) hoggaaminta wax la hor kacayo. Dh: gadhqaad.

(Xerqaad-ka)

Baraha dugsiyada sare ama jaamacadaha oo xerta wax bara; bare; shiikh.

m. n., [compound] teacher (in a high-level school), professor; judge

-ka: (magac, lab, keli) macallin xer cilmiga bara. Xergaad xaajadaada weydii. Dh: washeekh.

de: teacher (in a high-level school), professor; judge

initial: x

lx: xerqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: xerqaad

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka biqlay, meel kale u rarid oo ku joojin.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

(Bardadid-da)

Sasid; argaggixid; (ama berdedid).

m.f.dh eeg bardad². la-mid: barkadid, barkagid, berdedid, berkegid.

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi iyo naxdin darteed la wareerid. Bardadid bay la kici wayday markii wiilkeedii lagu hor gawracay. Dh: argaggixid, sassid, berdedid.

m.dh la-mid: bardadid.

m.f.dh eeg bedqab. la-mid: bedqabis.

-da: (magac, dhedig, keli) nabadqabid aan wax iin ama waxyeella ah lahayn. Bedqabid laguma waaree intaad bedqabto wax qabso. Dh: nabadqabid.

m.dh la-mid: beeddalid.

-da: (magac, dhedig, keli) oofasho darteed is bihinbihin oo labka isku nanabid. Qaalintu intay beedalidda ku jirto haddii la saran waayo way tebisaa. Dh: rimid.

-da: (magac, dhedig, keli) niyad adayg iyo dhiirranaan. Beerdhigid maleh ninkii, Baayir uga baxsaday baabbulaha aare.

m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah labada dir ama labada dir hoosaad ee dhirta ubaxleyda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

m.l (-gyo, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah labada dir ama labada dir hoosaad ee dhirta ubaxleyda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

-ga: (magac, lab, keli) cid kale, lugtaada caloosha kaga dhufasho.

beerlaag -ga: (magac, lab, keli) si xooggan wax u diiddid.

beerlaag -ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah labada dir ama labada dirhoosaad ee dhirta ubaxlayda, ayaa lagu gartaa iniintooda oo hal beer leh.

m.f.dh eeg beeran². la-mid: beernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeran ama abuuran ahaan.

(Beersaar-ka)

Hab fardaha loo fuulo ama loogu tabeeyo; iyadoo aan rakaabka cagta la saarine lagu boodo oo beerka la saaro ama hadba dhinac laysaga dhejiyo oo dabadeed lagu tooso; (ama beersaaro).

beersaar¹: m.l la-mid: beersaarid.

beersaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Faras leedda ah fuulid.

v., [compound] leap onto a horse, mount with a jump

-ka: (magac, lab, keli) qaab fardaha loo fuulo oo aan rakaabka cagta la saarin ee lagu boodo, beerka la saaro ama hadba dhinac la isaga dejiyo oo lagu tooso. Beersaar baan faraska ku kori jirey markaan gaban ahaaye. Dh: beersaaro.