beenyo — Macnaha & Turjumaada

1

(Beio) N Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

2

N Boswellia sacra Flueckiger. Burseraceae.

3

C Commiphora kua (J.F. Royle) Vollesen. Burseraceae.

4

C Commiphora corrugata Gillett & Vollesen Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeya-da)

2

Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] incense

waa la naqliyay ✓

Commiphora kua 001

waa la naqliyay ✓

-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.

2

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.

3

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: foox, luubaan, mayddi

2

de: incense

3

lx: beeyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beeyo

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

1

(Geenya-da)

2

Fardaha midda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. mare, female horse

waa la naqliyay ✓

name-f mare, female horse; lit: one named after a female horse--which is so precious in Somali culture

waa la naqliyay ✓

-geenyada: (n) a female horse; mare (meer) ~ fardaha midda dheddig, buraaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fardaha kuwooda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

de: mare, female horse

2

lx: geenyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: geenyo

waa la naqliyay ✓

فَرَس

waa la naqliyay ✓

1

(Seenya-da)

2

Neef aan geeso lahayn; seenyoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. hornless animal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef ri' ah oo aan geeso lahayn. Li: geeslay. Dh: seenyoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: hornless animal

2

initial: s

3

lx: seenyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: seenyo

waa la naqliyay ✓

(fal) run haw qaadan, ha rumaysan, wax been ah ka soo qaad.dodara

waa la naqliyay ✓

1

(Beenayn-ta)

2

Been ka dhigid; beenin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg beenee. la-mid: beenin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of rebutting; rebuttal (ribatel); disproof (dis-buruuf) ~ beenin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) been ka dhigid, wax la sheegay run ma ah dhehid. Dh: beenin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) been ka dhigis. War aan beenays lahayn baan soo maqla. Dh: beenis.

waa la naqliyay ✓

1

(Beenlow-ga)

2

Beenaale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Nin been badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Nin been badan.

waa la naqliyay ✓

m. n. liar (male), deceiver

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg beenaale.

waa la naqliyay ✓

1

a: beenaale

2

de: liar (male), deceiver

3

lx: beenlow

4

pd: (-ga)

5

ps: n7-m, n2a-m

6

key: beenlow

waa la naqliyay ✓

inch. v. be untrue ~ false, be a lie

waa la naqliyay ✓

beenoobay / beenowday: (v) be false or untrue ~ beenow. Ex: warkii waa beenoobay; the news was untrue

waa la naqliyay ✓

1

de: be untrue ~ false, be a lie

2

lx: beenoob

3

pd: (beenoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: beenoob

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg berende.

waa la naqliyay ✓

1

(Been-ta)

2

Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

False.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): lie; false

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false

waa la naqliyay ✓

1

Falso; bugia

2

False; lie

waa la naqliyay ✓

/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie; [atr.] false

2

lx: been

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run

6

xv: Beentooda ha dhageysan!

7

key: been

waa la naqliyay ✓

كَذِب، زور، إِفَكَ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.

2

2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. snake species

2

beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo leh sun aan kakabada lala gaadhin.

waa la naqliyay ✓

num-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeyo

3

pd: (/da)

4

ps: num-f-suf

5

xe: approximately 90

6

xv: -eeye {S & C}

7

key: eeyo

waa la naqliyay ✓

(suffix) used to form ordinal numbers; -th also -eth. afartameeyo; Kontomeeyo; fifieth Ex: fortieth.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) ciyaar lagu jiboodo oo laga yaqaan degaanka wabiyada, gaar ahaan magaalaxeebeedyada koonfurta Soomaaliya ee Xamar, Marka iyo Kismaanyo.

waa la naqliyay ✓

/biifi/ (adj) murgo weyn (xoog weyn)

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓

1

(Beeja-da)

2

Buuryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: buuryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. foreskin, prepuce

waa la naqliyay ✓

-beejada: (n) foreskin (fooriskiin); prepuce (piripiyuus) ~ buuryo, balag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee ragga haragga ku yaalla afkiisa oo lagama maarmaan ay tahay goynintiisu. Dh: baaro, buuryo, balag, hanjaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: foreskin, prepuce

2

lx: beejo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: buuryo

6

key: beejo

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: beenee.

waa la naqliyay ✓

v. contradict; prove to be false

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) present opposing evidence or arguments; disaffirm (dis-afeerm); rebut (ribat); deny (dinaay); repudiate (ri-piyuu-diyeeyt) ~ beenee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) war lagaa hor sheegay runtiisa sheeg oo wax aan jirin ka soo qaad.

2

beeni: (fal) war laguu sheegay, been ka soo qaad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: beenee

2

de: contradict; prove to be false

3

lx: beeni

4

nt: beenin (ta) [vn-f]

5

pd: (beeniyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: beeni

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Beer ka dhigasaho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Beer ka dhigasaho. m.f.dh, beerasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. farm, sow, cultivate; plant for oneself

2

beero: m. n., pl. farms, plantations; farming, agriculture

waa la naqliyay ✓

(fal) beer falo; dalag qodo. Dh: abuuro.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lacag.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lacag.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] money; kind of coin (no longer in use)

waa la naqliyay ✓

-beesada: (n) money (mani) ~ lacag

waa la naqliyay ✓

-da: magac, dhedig, keli) eeg beesad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lacag

2

de: money; kind of coin (no longer in use)

3

lx: beeso

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-col

6

key: beeso

waa la naqliyay ✓

-beryaha: (n) days (dheeyis)

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Laf hilib ku haray ka dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. gnaw meat off the bone with one's teeth

waa la naqliyay ✓

-feentay / feenatay: (v) eat away, bit by bit, all the meat from bone; nibble (nibbal)

waa la naqliyay ✓

(fal) hilibka lafta ku hadha, cun.

waa la naqliyay ✓

1

de: gnaw meat off the bone with one's teeth

2

lx: feeno

3

nt: feenad (ka) [vn-m], feenasho (/da) [vn-f]

4

pd: (feentay)

5

ps: v3b=

6

key: feeno

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qolofleyda badaha ku nool, jaad ka mid ah, oo u eg dhagax isku tuulan, dhimashadeedu na deegaanka iyo cimilada badda ayuu halis u yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Keena-da)

2

Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela, inta gafuurka loo suro, lagu wado.

waa la naqliyay ✓