beelniin

m.dh (baayoloji) Walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tanning = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

-ta: (magac, lab, keli) walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tannig = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

-ka: (magac, lab, keli) sheelidda lafteeda.

(Beenin-ta)

Been ka dhigid; rumayn la'aan; asaraarid; beenayn.

m.f.dh eeg beeni. la-mid: beenayn.

-ta: (n) rebuttal (ribatel); the act of refuting; disaffirmation

-ta: (magac, dhedig, keli) war lagaa hor sheegay xogtisa shaacid oo wax aan jirin ka soo qaadid.

pr. n., loc. Benin

(n) Benin; a country of western Africa, formerly known as Dahomey. Port-Novo is the capital and Cotonou the largest city

de: Benin

lx: Beniin

ps: n0-loc

key: Beniin

-ka: (magac, lab, keli) wax qurxin. Bilniin uma baahnoo, Ilaah baa bilic siiyey.

bilniin-ka: (magac, lab, keli) bidhitaanka wax sare loo qaado. Bilniin ma karayee jüidniin aan ku qaado. bilo: (fal) bil dhalo oo dayax buuxa aayar aayar isu baddel. Bishii bilataay bil khayr.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bulitaan.

-ka: (magac, dhedig, keli) gef aad geysatay, midhihiisa khadhaadh u ayid.

-ka: (magac, lab, keli) fiirsashada iyo eegidda wax muuqda.

m.l la-mid: gelid.

-ka: (magac, lab, keli) leefidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) xaafad kale u wareegid. Dh: meerid.

-ka: (magac, lab, keli) fasirid iyo kala dhigid meselo lagu sameeyo. Nin godobadda si wanaagsan u garanaya qeexniinka u dhiiba. Dh: qeexid, qeexis.

(Reebniin-ka)

1. Higgaadda, xaraf dhawaaqiis oo xaraf kale ku kor joogsada.

2. Wax laysu diido.

3. Joojis; qabasho.

vl. n. leaving, reserving, holding back

-ka: (n) 1. the act of forbidding; prohibition. 2. the act of excluding; exclusion (ekis-kuluu-shin)

de: leaving, reserving, holding back

lx: reebniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: reebniin

-ka: (magac, lab, keli) seeridda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) isdhinac dhigniinka. Dh: sarabniinka.

-ka: (magac, lab, keli) eeg yeelitaan.

(Yeelsiin-ta)

(qof) wax uusan dooneyn inuu yeelo ama sameeyo, dirqi kaga samayn; waxaan qof oggolaadeen ama uusan jeclayn oo xoog ama kabbixiwaa loogu dirqiyo, inuu yeelo ama uu sameeyo.

m.f.dh eeg yeelsii.

-ka: (magac, lab, keli) yeeridda lafteeda. Yeerniin badanidaa i sug!

m.dh Bekel ahaansho.

m.dh eeg dheelsii. la-mid: dheelin.

-ka: (magac, lab, keli) feedhidda qof kale oo gacanta uu duuban ku dhufasho.

feedhniin -ka: (magac, lab, keli) timaha, saqaf iyo wax kale ku kala saarid.

feedhniin -ka: (magac, lab, keli) jeexjeexniin caw iyo wax la mid ah.

(Jeelbixin-ta)

Jeel ka bi'in.

m.f.dh eeg jeelbixi.

-ta: (magac, dhedig, kali) xoolo la siiyo wax dhanaan si jeelka looga reebo.

jeelbixin -ta: (magac, dhedig, keli) cid jeel ku jirtay ka soo daynteed.

-ka: (magac, lab, keli) sheegidda lafteeda.

sheegniin -ka: (magac, lab, keli) sheegitaanka laftiisa.

-ka: (magac, lab, keli) sheexitaan.

-ka: (magac, lab, keli) yeedhidda lafteeda. Yeedhniin badanidaa i sug!

m.dh la-mid: bedertamin.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: beenee.

v. contradict; prove to be false

-yey / say: (v) present opposing evidence or arguments; disaffirm (dis-afeerm); rebut (ribat); deny (dinaay); repudiate (ri-piyuu-diyeeyt) ~ beenee

(fal) war lagaa hor sheegay runtiisa sheeg oo wax aan jirin ka soo qaad.

beeni: (fal) war laguu sheegay, been ka soo qaad.

bw: beenee

de: contradict; prove to be false

lx: beeni

nt: beenin (ta) [vn-f]

pd: (beeniyey)

ps: v2a=tr

key: beeni

a: benii-aadmi (ga)

cf: banii-aadan

de: human beings; humanity

lx: benii

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: benii

m.dh la-mid: biicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax iibin; wax gadid. Anu beecin kama shaqeeyo.

(Beejin-ta)

Dhis ama wax kale oo quruxdooda la muujiyo, oo la soo bandhigo.

m.f.dh eeg beeji.

vl. n. craft fair, display, exhibition, exhibit

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dad leeyihiin xoog ku qaadasho. Dh: boojin.

de: craft fair, display, exhibition, exhibit

lx: beejin

pd: (-ta)

ps: vn1-f

syn: carwo, macrad

key: beejin

(Beelid-da)

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

m.f.dh eeg beel³.

vl. n. act of losing

-da: (n) the state of losing something. Ex: indho beelidda; becoming blind

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad lahayd ama haysatay waayitaankii.

de: act of losing

lx: beelid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: beelid

-ta: (magac, dhedig, keli) waayis waxaad lahayd ama haysatay. Hanti beelis buu ahaadaa ninkaa dhaqanin hayntiisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) beenin wax horey loo sheegay. Wax beenis ah weli la nooma sheegin oo la xiriira dhimashada boqorka.

m.f.dh eeg beeri.

(adj) not malignant; favorable for recovery.

buro aan fidin

/binayn/ (adj) beer-jilicsan oo naxariis badan.

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

(Feenin-ta)

Hilibka feenka ah oo lafaha raaca gooni u uruurin; lafaha feenka ka reebid.

m.f.dh eeg feeni.

vl. n. meat that is gnawed off the bone with one's teeth

-ta: (magac, dhedig, keli) hilibka feenka ah oo lafaha raaca goonni u ururin; lafaha iyo feenka kala reebid.

feenin-ta: (magac, dhedig, keli) ka baaraandegga arrin dhinac walba laga eego intaan geedka garta la iman.

de: meat that is gnawed off the bone with one's teeth

lx: feenin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: feenin

(Yeelin-ka)

Daliigo suun ah oo kabaha, oo cagta iyo kabaha isu celiya; yeelmo.

m.f.dh eeg yeeli.

m. n. sandal-strap

-ka: (magac, lab, keli) daliig suun ah oo kabaha la gashan yahay iyo cagta isu celiya. Hadduu yeelinku go'o kabta tuur. Dh: yeelmo.

de: sandal-strap

initial: y

lx: yeelin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: yeelin

-ka: (magac, lab, keli) baaba'idda iyo hoogga laftooda. Ba'niin baa ku dhacay reerka.

ba'niin -ka: (magac, lab, keli) dhaqanxumo iyo doorsoon qofka ku dhaca. Belo iyo ba'niin Alloow ubadka nooga hay. Dh: baa'itaan.

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqniin baa ka muuqda ciidan soo baxsaday.

baqniin-ka: (magac, lab, keli) baqitaanka caanaha. Baqniin caanageel loogama cabsi qabo.

-ka: (magac, lab, keli) u dhigiinka cashir. Bariin cashir waa lagala caagay.

barniin -ka: (magac, lab, keli) «is ~» isbarniinka dad aan horey isu aqoonin. Isbarniin buu agaasimuhu ku furay kulanka.

barniin -ka: (magac, lab, keli) weel buuxay, badh ka dhigid.

vl. n. exodus

-ka: (magac, lab, keli) meel ka bixitaan, ka tegniin. Kiradiina waan ku leeyahay baxniinna waan ka waayey.

de: Exodus (Biblical book)

lx: Baxniin

nt: baxniin (ka) [vn-m]

pd: (-ta)

ps: n-f

key: Baxniin

m.l (kiimika) Insaymyo ay dhiiqaan unugyada ku yaalla gudaha caloosha lafdhabarleyda, kaas oo dedejiya borotiinka.

m.l (kiim.) Insaymyo ay dhiiqaan unugyada ku yaalla gudaha caloosha lafdhabarleyda, kaas oo dedejiya borotiinka.

-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.

/biilayn/ (n) si toos ah ugu cararid (ugu deg-degid)

(Beenayn-ta)

Been ka dhigid; beenin.

m.f.dh eeg beenee. la-mid: beenin.

-ta: (n) the act of rebutting; rebuttal (ribatel); disproof (dis-buruuf) ~ beenin

-ta: (magac, dhedig, keli) been ka dhigid, wax la sheegay run ma ah dhehid. Dh: beenin.

(Belelin-ta)

Belel u yeelid; belbelin; ololin.

m.dh la-mid: belbelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab ololin oo aad u shidid. Ani igu daa belelinta dabka. Dh: shidid.

bensiin¹: m.l la-mid: baansiin.

bensiin²: m.l (kiimika) Haydarokaarboon hoor ah oo midablaawe ah, ur gaar ahna leh. B.tu waa iskudhis sun ah; uumigeeduna wuxuu keena waxyeello haddii isdabajoog loo neef qaato. la-mid: baansiin.

m.l (kiim.) Haydarokaarboon hoor ah oo midablaawe ah, ur gaar ahna leh. B.tu waa iskudhis sun ah; uumigeeduna wuxuu keena waxyeello haddii isdabajoog loo neef qaato. la-mid: baansiin.

m. n., (mass n.): gas, gasoline, petrol; benzine

-ka: (n) gasoline (gaaseliin)-, petrol (pet-rooty, benzine ~ baansiin, baasiin, bansiin

-ka: (magac, lab, keli) eeg bansiin.

a: bansiin {Eng}

de: gas, gasoline, petrol; benzine

lx: bensiin

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bensiin