beel — Macnaha & Turjumaada

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bagal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] root-vegetable species, radish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [vegetable] cabbage (kaabeyf)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc khudaarta ka mid ah oo caleemo balballaadhan leh oo salaadka lagu cuno. Begel ninkii cuni jirow baahi baa timide. Dh: baqal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bagal

2

de: root-vegetable sp., radish

3

lx: begel

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: begel

waa la naqliyay ✓

m.l B. ah: qof fuley ah oo cabsi badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Belel-ka)

2

Belbel; olol.

waa la naqliyay ✓

1

belel¹: m.l la-mid: belbelid.

2

belel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: belbel².

waa la naqliyay ✓

v. burn [fig.] (of someone's hand, eyes)

waa la naqliyay ✓

-ay / belbashay: (v) 1. feel a burning pain; burn (been) ~ belbel. 2. to bum with a bright flame; blaze (baleeyz)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg balal.

waa la naqliyay ✓

1

de: burn [fig.] (of s.o.'s hand, eyes)

2

lx: belel

3

nt: belel (ka) [vn-m]; See also: belbel

4

pd: (beleley)

5

ps: v1=intr

6

key: belel

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Ammiir-ka)

2

Taliye, madax; beeldaaje, ammaanduule; (ama amiir).

waa la naqliyay ✓

1

(Bah-da)

2

1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.

3

2. Gob; (sida: bah iyo beel.

4

3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelaysasha-da)

2

Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; beelaysi; gumeysi; raaciye ka dhigasho; isticmaarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelaysi-ga)

2

Gumeysi, isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeldaaja-ha)

2

Madaxa beesha u taliya; taliye.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelid-da)

2

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabiidsad-ka)

2

Bidde ka dhigad; addoonsad; beelaysad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabiidsasha-da)

2

Addoonsasho; beelaysasho.

waa la naqliyay ✓

Indhaha beelay; aan wax arag.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayroobid-da)

2

Cayr noqosho; xoola beelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cigasha-da)

2

Iyadoo wax la beelay ama la baabba'ay, wax beddelkood ah helid; caymasho: cawilcelis.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegid-da)

2

Xoolo-beelid; cayroobid; sabool noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Degma-da)

2

1. Rugta la deggan yahay.

3

2. Cid; beel; duddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dudda-da)

2

Cido meel wada deggan; beel; degmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaad-ka)

2

1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.

3

2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddi-ga)

2

1. Beel ama dad kale oo daban oo wadajir meel inta ka guura meel kale u guura; socodka inta cid meel laga raro meel kale loo raro.

3

2. Xarig yaryar oo dheer oo rarada iyo kebdaha, kd., lagu sameeyo ama siyaalo kale wax loogu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gob-ka) Geedaha waaweyn jaad kamid ah, oo miro wanaagsan oo la cuno leh.

2

2. (Gob-ta) (magac wadareed). a) Aan dadka hoose oo gunta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad heer sare ah oo sidaa ku gaarey dhalasho ama doorasho la doortay; nasab. b) Dhalan iyo sansaan wanaagsan oo bulshannimo leh; door; wabar. c)* Aan ahayn dad la gumeysto ama la beelaysto; xor.

waa la naqliyay ✓

1

(Gumeysasha-da)

2

1. Gun ka dhigasho.

3

2. * Addoonsasho; beelaysasho; isticmaarsasho.

waa la naqliyay ✓

/bii/ shinni (cayayaanka malabka sameeya).

waa la naqliyay ✓

/bii/ shynny.

waa la naqliyay ✓

n., shinni, -di.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

m. n. pipe, tube

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a device for smoking; pipe (paayp) ~ bayb. 2. pipe (paayp); tube (tuub) ~ tuubo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayb {Eng}

2

de: pipe, tube

3

lx: beeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: beeb

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biic (1).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biic.

waa la naqliyay ✓

m. n. price; sale, deal; business, trade, commerce

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. availability for purchase; sale (seeyl). Ex: baabuurkii Aamino waa beec; Amina's car isfor sale. 2. marketing (maarkiting). Ex: waaxda beeca; marketing department

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax kala iibsi; bucshurad isdhaafsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: biic

2

de: price; sale, deal; business, trade, commerce

3

lx: beec

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: beec

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

/biif/ hilibka lo'da

waa la naqliyay ✓

/biif/ so lo (hilib lo). Beef sausage.

waa la naqliyay ✓

n., hilib lo’aad, hilibki lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeg-ga)

2

1. Abbaar; toos; aaddanaan.

3

2. (ganacsi) si gaar ah oo badarka, kd., loo miiso; miis.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda. 2. la-mid: beegid.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi. m.f.dh, beegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain measure, any means of measuring grain by volume

2

beeg v. measure, weigh, scoop

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) measure a grain by using a tin container —ku beegan: (v) 1. facing the other way; opposite (opazit) 2. expected or scheduled; due (dhuu)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) galaan, koobbo ama miisaan ku qiyaas. Galaan iyo daasad iigu beeg hadhuudhka. Dh: miis, cabbir.

2

beeg: (fal) meel ama milay, ku toos. Ciiddu waxay ku beegantahay Salaasada. Dh: abbaar.

3

beeg-ga: (magac, lab, keli) qiyaasta iyo miisidda wax la miiso ama la qiyaaso. Beeg wanaagsan noo samee. Dh: cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

(Been-ta)

2

Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

False.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): lie; false

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false

waa la naqliyay ✓

1

Falso; bugia

2

False; lie

waa la naqliyay ✓

/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie; [atr.] false

2

lx: been

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run

6

xv: Beentooda ha dhageysan!

7

key: been

waa la naqliyay ✓

كَذِب، زور، إِفَكَ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof). m.f.dh, beerid.

waa la naqliyay ✓

1

v. farm, sow, cultivate, plant

2

beer [feminine] n. farm, garden

3

beer m. n. liver; flank

4

beer m. n. kernel; bean species

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (nooc khamriga ka mid ah).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) farm (faarrn); plantation; garden (gaardhan)

2

—beer -ay / tay (v) farm, plant, grow

3

beer: -ka: (n) liver (livar)

waa la naqliyay ✓

1

Azienda agricola

2

Farm

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (kamry kafiif eh).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul abuur oo wax ka soo saar. Barbari ninkii beertay gubtaa. Dh: turuq, qod.

2

beer: (fal) «kuku abuur jacayl, xumaan iyo walwal. Warkii xalay walawal buu igu beeray.

3

beer -ka: (magac, lab, keli) iniinyaha labada qalbac leh xubin ku dhex jirta sida bun, yicib, quulleh, garas iyo waxii la mid ah. Beer badan baa ku jira quullaha.

4

beer -ka: (magac, lab, keli) xubin uurkujirta ka mid ah, jidhka noolaha ku jirta, ka ilaaliya sunta iyo waabeeyada, dheef shiidka door lixaad leh ka qaata, xammeetidana sameeya.

5

beer-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka barariya oo qofka uu hayaa yeesho yalaalugo, neefqabatin, cuntoxumi iyo oonta xoolaha oo uu ku xanuunsado.

6

beer -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka dalagga cunnada laga soo saaro. Dh: aslaax.

waa la naqliyay ✓

كبد، مزرعة

waa la naqliyay ✓

Shinni

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.

2

2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. snake species

2

beey m. n. gray ~ ash color of cattle ~ livestock

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gray (gareey) ~ midabka dambaska

waa la naqliyay ✓