bedlad

Dhul xun

-da: (magac, dhedig, keli) baadlayda inta ukun ama ugac dhasha. Fiidmeertu beedleyda ka mid ma aha ee waa naaslay. Dh: ugacley.

-ha: (magac, lab, keli) qofka kartida badan ee naftiisa daryeela dadkana wax u tara. Li: hurde.

-ka: (magac, lab, keli) fardo ku baxsad: carar meel laga firxado oo dhul kale oo la joogi karo la tago. Waa jeedlad Soomaalidii meelay joogtaba e. Dh: fakad, baxsad, firxad, caymad, soogal.

/biidh/ (n) kuul (kuusha qoorta lugu xirto).

Gulue

/biid/kuul, usby.

n., mid, -di.

m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Dululaatiga laga dareemi karo xoog; xooggaasi oo uu sababay jiritaanka walax taalla bar ka mid ah dululaatiga. Noocyada b.da waxa ka mid ah: a) b.birlabeed, b) b. danabeed c) badad cufisjiidad.

m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Dululaatiga laga dareemi karo xoog; xooggaasi oo uu sababay jiritaanka walax taalla bar ka mid ah dululaatiga. Noocyada b.da waxa ka mid ah: a) b.birlabeed, b) b. danabeed c) badad cufisjiidad.

Field

Field

-ka: (magac, lab, keli) dhulka qayb ahaan israacsan. Baladkani waa kulayl. Dh: dal, waddan, beled.

(fal) wanaaji oo hagaaji. Hal ma bededo waataan lahaa beeyo gurihiiye.

-da: (magac, dhedig, keli) wax magatiisa laguu haysto wax dhiggiisa ah bixin. Bedid ninkii iga hayaw balo ku soo raacday. Dh: magid.

bedid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalin. Bediddii la sugayey hadday keeneen ciyaartooygu.

m. n. substitute

(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.

v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.

(Beled-ka)

Meel dad badani wada deggan yahay oo leh guryo badan iyo waddooyin dheerdheer; degmo buulada ka weyn; magaalo.

m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.

m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.

m. n. town, settlement

-ka: (n) city (sitty, town ~ magaalo

-ka: (magac, lab, keli) magaalo weyn oo cammiran. Beled iyo baadiye midkaad doonto waad degi karaysaaye. Dh: magaalo.

de: town, settlement

lx: beled

pd: (-ka Pl: beldaan (ta))

ps: n2a-m, n8-m

syn: beel; Contrast: caasimad, magaalo

key: beled

(Bilad-ka)

Bisha dhalashadeeda ama bilaabashadeeda; bilasho.

m.l la-mid: bilasho.

vl. n. appearance of a new moon

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah ciyaaraha jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu dheelo, waana ciyaaraha ay wada dheelaan ragga iyo haweenku. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Bari, Nugaal iyo Waqooyi Galbeed.

bilad -ka: (magac, lab, keli) bisha dhalashadeeda. Biladka bishay la sugayaan carooska. Dh: bilasho. Biladdaya: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed la iska dhex arko sida muraayadda.

a: bilasho

de: appearance of a new moon

lx: bilad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: bilad

-da: (magac, dhedig, keli) sas, argaggax iyo carar leh. Dh: sas.

f.mg1 (-day, -dday) Wax karsamaya takhid.

f.mg1 (-day, -dday) Wax karsamaya takhid. m.f.dh, badbadid.

v. boil (of a semi-liquid substance)

-ay/day: (v) boiling over; to overflow while boiling ~ karkar

de: boil (of a semi-liquid substance)

lx: badbad

pd: (badbaday)

ps: v1=

key: badbad

m.dh (-do, m.l) 1. Kibir iyo aabi badan. 2. Saxan dheer oo bir ka samaysan oo rootiga lagu safo marka la dubayo.

m.dh (-do, m.l) 1. Kibir iyo aabi badan. 2. Saxan dheer oo bir ka samaysan oo rootiga lagu safo marka la dubayo.

-da: (magac, dhedig, keli) isla weyni iyo kibir; gardarro kibir ka dhalata. Badradi buuq bay ku gelisaa.

m.l la-mid: badsasho.

-ka: (magac, lab, keli) dheeri qaadasho; inta dad ama ruux qaatay in ka badan qaadashadeed. Dh: korodhsad, biirsad, kordhisad, dheeraysad.

m.dh Hees hawleed la qaado marka xargaha iyo shabaagta la samaynayo.

m.dh (-do, m.l) la-mid: baqaal.

-da: (magac, dhedig, keli) baqasha dhidig. Baqlad ma dhasho wax dhalana ma doonto. Dh: baqal.

m.dh (-do, m.l) Lacag sarrif ah oo waa hore la isticmaali jiray oo qiimaheedu u dhigmo rubbiyad afar meel loo dhigay meesheed. la-mid: bawlo.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro lacageed oo dhan gambo oo u dhiganta sentis. Bawlad timir ah iga iibi, beryahan maan cunine.

-ka: (magac, lab, keli) jaad mid ah gaadiidka badda, doontana ka yar huudhigana ka weyn oo lagu kalluumaysto. Dh: beden.

(n) a metal, glass, or plastic container for receiving human bodily waste,

weelka lagaga qaado udaha qofka buka

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Nafley, nabad, caafimaad iyo wixi lamida ku sugnaansho. 2. Wax guri ka ahaansho.

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Nafley, nabad, caafimaad iyo wixi lamida ku sugnaansho. 2. Wax guri ka ahaansho. m.f.dh, bedqabid.

v., [compound] be safe

-ka: (magac, lab, keli) nabadqab aan wax iin ah lahayn. Dh: nabadqab.

de: be safe

lx: bedqab

pd: (bedqabay)

ps: v1=cmp

key: bedqab

(Bedrid-da)

Sida kolka la tartama hayo oo kale uga orodsiin; bedertan gelin; kicin.

m.f.dh eeg beder². la-mid: beder¹.

-da: (magac, dhedig, keli) sida tartan oo kale u orodsiin. Dh: cayntaarin.

-ka: (magac, lab, keli) wax inta uu dhanyahay ogaanshihiisa; wax cabbirad. Beegadka waad u madaxbannaantahay miiso bariiska. Dh: cabbirad, miisad, qiyaasad.

(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.

(Beelid-da)

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

m.f.dh eeg beel³.

vl. n. act of losing

-da: (n) the state of losing something. Ex: indho beelidda; becoming blind

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad lahayd ama haysatay waayitaankii.

de: act of losing

lx: beelid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: beelid

m.dh (-do, m.l) Lacag bir ah oo ka mid ah sarrifka rubbiyadda oo u dhiganta toban senti.

-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore ee Reer Cummaan lahaayeen oo maar ka samaysnayd. Waxay caan ku ahaan jirtey qaybo Soomaaliya ka mid ah sida Gobolka Banaadir. Dh: beeso, sunuud.

beesad -da: (magac, dhedig, keli) wax qiimahoodu aad u jaban yahay; wax rakhiis ah. Dh: caanteen, kuur.

/bihedh/ (v) madax ka goyn (qudha ka jarid)

/behedh/ (v) mathy amy qoor gooyow.

v.tr., gowrac.

m.dh la-mid: berked.

m.dh la-mid: bersed.

-da: (magac, dhedig, keli) qolka fadhiga; qolka lagu sheekaysto ee lagu nasto ee martida la fadhiisiyo. Bersadda fadhiisi martidada. Dh: fadhi.

bersad -da: (magac, dhedig, keli) shir madaxdii maamullada gumaysigu miyiga ku qaban jireen, oo lagu gorfeyn jirey arrimaha amniga iyo is dhex marka bulshooyinka reer guuraaga.

m.dh (-do, m.l) Degaan. la-mid: bii'ad.

m.dh (-do, m.l) Degaan. la-mid: bii'ad.

f. n. environment, surroundings

-da: (n) environment (envaayroment) ~ deegaan

-da: (magac, dhedig, keli) deegaanka inta innagu wareegsan sida: geedaha, biyaha, buuraha, hawada iyo wixii la mid ah. Ilaalinta bey'addu waa waajib cid walba saaran.

bw: Arabic

de: environment, surroundings

lx: bey'ad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: bey'ad

m.l Midab ciira boos ah oo caddaan xiggeen ah oo ay yeeshaan lo'da iyo fardaha. la-mid: giircad.

m.l Midab ciira boos ah oo caddaan xiggeen ah oo ay yeeshaan lo'da iyo fardaha. la-mid: giircad.

-ka: (magac, lab, keli) midab bey caddaanku ku badan yahay ah. Beycad hal oo rimman buu xidhaalihi ku goostay. Dh: baycad.

(Biddad-da)

Naag sida biddaha loo addoonsado.

m.dh (-do, m.l) Haweeney la leeyahay aan xor ahayn oo sidii la doono loogu shaqeysto.

f. n. female slave

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo la addoonsado. Biddad ama buulka ku hayso ama bud la agtaagnoow. Dh: addoon.

de: female slave

lx: biddad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: biddad

(Billad-da)

Cad yar oo fidsan oo ah dahab, lacag, ama wax kale oo astaan ama hadal ku kor qoran yihiin, oo ama arrin weyn oo dhacday lagu xuso ama abaalgud loo bixiyo.

m.dh (-do, m.l) Gabal yar, fidsan, wareegsan oo dahab, qalin, maar iyo wixi lamida middood ka samaysan oo astaan ama hadal inta lagu qoro abaalgud ahaan lo baxsho.

m.dh (-do, m.l) Gabal yar, fidsan, wareegsan oo dahab, qalin, maar iyo wixi lamida middood ka samaysan oo astaan ama hadal inta lagu qoro abaalgud ahaan lo baxsho.

f. n. medal

-da: (n) [Pl. billado-billadaha] medal (medhal)

-da: (magac, dhedig, keli) walax yar oo fidsan oo dahab, maar, lacag, iyo waxii la mid ah ka samaysan oo uu hadal ujeeddo leh ku qoranyahay ama astaan oo dawlad ama urur gaar u leeyahay lagu dhigo oo abaalgud looga dhigo ruux la maamuusayo oo wax soo qabtay ama gobonimo u soo halgamay.

de: medal

lx: billad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: billad

(Eedaad-ka)

1. Aan la mahadin; rafaad; dhibaato; silic; saxariir.

2. Xanuun taah leh.

eedaad¹: m.l 1. Rafaad; silic; saxariir. 2. Xanuun daran.

eedaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Rafaad badan la kulmid. 2. Xanuun daran la kulmid.

v. sigh, groan

eedaad m. n. difficulty, hardship; sigh, groan

-ay/day: (v) to utter a deep voice of pain or displeasure: groan (gorown); moan (mown) ~ taah