be
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
be
v.i., ah (affix), ahaw (see Grammar); what is it to me? aniga maxay iila tahay? he is to be killed, in la dilaa buu leeyahay; you are to speak, hadalka adaa leh or inaad hadasha baad leedahay; it is day, wa dharaar, maalin; it was night, habeen bay ahayd; it is over, dhamaatay; how is it with you? simay, sidee kula tahay? it is so with me, sidaasay ila tahay or aniga waa ila sidaa; what is the matter? waa sidee? so it is, waa sidaa; let it be so, sidaa u daa; so be it, sidaa ha ahaato; I am to go thither, halkaasaan inaan tago leeyahay; it is good being here, waa wanaag in halkaan la joogo; it was better being there, tii baa tan ka wanaagsanayd, or tii baa tan dhaantay, or halkaa baa sii wanaagsanayd; there is, there are, there was, there will be, wax jira (sing. and plur), wax jiray, wax jiri doona; there are many men, niman badan baa jira or niman badni waa jiraan; here he is, halkuu joogaa; there is one, waa mid; this is the reason why I did it, eeddi aan waxaa ku sameeyay waa taa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaddan
Ku abbaaran; toosan; eg; beegan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaddanaan
(Aaddanaan-ta)
Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaaldhac
(Abaaldhac-a)
Abaal laysu falay been iyo asaraar ku gudid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaaldhicid
(Abaaldhicid-da)
Abaal laysu galay oo la asaraaro, oo la beeniyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abbaaran
(ku abbaaran)
ku beegan; ku toosan; ku aaddan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abguri
(Abguri-da)
Jaadadka abeesada midkood; beey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aboor
(Aboor-ka)
Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abuur
1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.
2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afartamaad
(Afartamaad-ka)
1. Tirada heerka afartanka ku abbaaran; 40d. (ama afartanaad).
2. Xilli roob oo toban beri ah oo ka bilawda afartamaadka dabshidka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afyuun
(Afyuun-ka)
Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ammiir
(Ammiir-ka)
Taliye, madax; beeldaaje, ammaanduule; (ama amiir).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Amni
(Amni-ga)
Nabad; bedbaado; nabaaddiino.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aroor
1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.
2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arooryo
(Aroorya-da)
Kolka waagu beryo; waabberi; (ama aroor).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Asaraar
(Asaraar-ka)
Wax dad kale sheegay oo lagu qabto oo been lagu sheego; dood; muran; beenin; ogaaldiid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Asaraarid
(Asaraarid-da)
Hadal la sheegay asaraar ka hor keenid; beenin; ogaaldiidid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ayax
(Ayax-a)
Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'
(Ba'-a)
Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baas
(Baas-ka)
Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baayir
(Baayir-ka)
Beenlow; beenaale.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abe
-ha: (magac, lab, keli) meel bannaan oo nefis ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beb
f.g1 (-bay, -btay) Ciyaar lagu tartamay, foorooyinkood iska soo gudid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beb
(eraycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax adag oo la dharbaaxo ama wax lagu jiido. Dharbaaxo beb ku sii!
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bec
bec, n.m. - Afka dhuuban ee shimbiraha Halke ugu sareeya; Ugu fiiqan; Sida Buurta Figta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bed
(Bed-da)
Nabad; ladnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bed
bed¹: m.l (-dad, m.l) Masaaxa dhul ku fadhiiyo.
bed²: m.l (-dad, m.l) (xisaab) Summad A. Cabbirka ama baaxadda dul. Dushu waxa ay noqon kartaa dul sallax ah ama dul xoodan. Halbeegga caalamiga ah ee bedka waa mitir labajibbaaran (m2).
bed³: m.l/dh (-do, m.l) 1. Caafimaad; ladnaan. 2. Badbaado. la-mid: bąd.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bed
bed¹: m.l (-dad, m.l) Masaaxa dhul ku fadhiiyo.
bed²: m.l (-dad, m.l) (xisaab) Summad A. Cabbirka ama baaxadda dul. Dushu waxa ay noqon kartaa dul sallax ah ama dul xoodan. Halbeegga caalamiga ah ee bedka waa mitir labajibbaaran (m2).
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bed
Area
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bed
f. n. safety, well-being, peace; protection, security
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bed
/bedh/ (n) 1. sariir 2. shay aasaaskiis ama salkiisa (gun-dhig) 3. meel wax lugu beero.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bed
/bed/ (n) 1. sariir. 2. meel wal lyky abuuraw. 3. hoos (maagnathy amy webighy salsho).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bed
(fal) magdhow wax kugu maqan oo wax u dhigma bixi. Bed gaadhigaad iga jebisay.
bed -ka: (magac, lab, keli) qiyaasta labajibbaaran ee shaxan dhexdiisu ka kooban tahay; inta labajibaar ee shaxan uu ka kooban yahay; meeli intay kala fidsan tahay oo lagu cabbiro halbeeg labajibbaaran. Bedka gurigu waa 20m2.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Bed
Cabbirka labanlaaban ee ku kooban dusha xeraysan ama heeraaran, Bedka gurigu ku fadhiyo waa mt. 4 x 6 = M² 24
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bed
de: safety, well-being, peace; protection, security
lx: bed
pd: (-da)
ps: n0-f
syn: nabad, ladnaan
key: bed
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bed
n., sariir, -ti, gogol, -shi; go to bed, hurda doono or tag; he is abed, waa jiifaa, waa hurdaa; he lies sick abed, bukaan or xanuun buu la jiifaa; put him out of his bed, sariirtiisa ka toosi; he is on his death bed, waa ugu dambaystiisii; bed side, sariirti geesteeda; he that goes to bed thirsty rises healthy, ninki haraad ku seexda, caafimaad buu kusoo toosaa; it is bed time, hurdaa joogta; bed stead, horiyo sariireed.
bed (of a river), n., dec or dix, -di, doox, -i; dry bed of a river, goof, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bee
/bii/ shinni (cayayaanka malabka sameeya).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bee
/bii/ shynny.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bee
n., shinni, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
beg
/beg/ (v) baryid (tuugid). e.g. She begged me to stay.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
beg
/beg/ (v) tuughow, tuughythow, tuugsythow meghyng-Allaysythow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
beg
v.tr., bari; beg earnestly, dalab, dalbo; beg for alms, dawirso; they beg for peace, iyagu heshiis (nabad) bay rabaan, or iyagu baryay rabaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bel
-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bes
m.dh 1.(ld bis) 2. Erey lagu yiraahdo dameerka marka la doonayo in la joojiyo. 3. Erey loo jeediyo qof hawl hayey si uu u joojiyo. 3. B.tay baan ahay: waan liitaa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bes
m.dh 1.(ld bis) 2. Erey lagu yiraahdo dameerka marka la doonayo in la joojiyo. 3. Erey loo jeediyo qof hawl hayey si uu u joojiyo. 3. B.tay baan ahay: waan liitaa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bes
f. n. enough, sufficiency; too much of
bes inter. that's enough!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bes
(adj) enough (i-naaf); sufficient (saffishint) Ex: bes waaye; that is enough. —bestay: can take no more; exhausted (igzoostidh); tired (taayaridh)
bes: (interj.) used to express impatience; stop! or enough!. Ex: bes ka dheh; that is enough. Stop!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bes
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bas.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bet
/bet/ (n) 1. sharad (sharatan) 2. hubaal (informal)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bet
/bet/ (v) sharattimow, awgool. I bet Aliyow will win the race.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bet
n., sharad, -ki.
bet: v.tr., la sharatan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bey
(Bey-ga)
Beey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bey
bey¹: m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
bey²: m.dh Nooc ka mid ah halaqyada waaweyn oo leh waabaayo halis ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bey
m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bey
vl. pron. she / they,
bey m. n. gray
bey [feminine] n. snake species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bey
-ga: (n) grey (gareey), also gray (ame)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bey
-ga: (magac, lab, keli) midab ka dameeraha oo kale ah.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
blé
blé, n.m. - Sarreen (qamadi).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bue
s.m. (pl. buoi) - senge, dhufaan, koron.