bayaamis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballamis.

-ka: (magac, lab, keli) eeq bardaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg booyaamid.

(Hayaamisa-da)

Cudur riiraxyo badan keena; hinjibis.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xasharad xareedeeyaha u eg, duusha, oo la aaminsanyahay in ay cudur siddo. 2. la-mid: hayoomiso, huyuumiso. Cudur hindhiso iyo illin badan leh oo laga qaado hayaamisada iyo wixi lamida; hinjibiso.

f. n. tickling irritation of the throat (which causes coughing)

-da: (magac, dhedig, keli) cudur riiraxanyo badan keena. Dh: yahaamiso, hinjibis.

hayaamiso -da: (magac, dhedig, keli) habaas xoolaha socdaa kiciyaan oo dadka afka iyo sanka ka gala oo mararka qaar hargab ama duray dhaliya. Dh: boodh, habaas, siigo.

cf: riiraxyo

de: tickling irritation of the throat (which causes coughing)

lx: hayaamiso

pd: (-da)

ps: n-f

key: hayaamiso

m.l la-mid: qayraamin.

(tilmaame) aan iidaan lahayn. Carruurta cunto yaamis ah ha siin. L: iidaaman

yaamis-ka: (magac, lab, keli) cunto aan daan lahayn. Dh: yaabis.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid. m.f.dh, bayaanin.

v. clarify, define, make explicit, explain; state something

-yey say: (v) make clear or easier to understand; clarify (kalaara faay); elucidate (i-luu si dheey) ~ faahfaahi, caddee, jilci

(fal) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheeg. Dadka hadalka u bayaani. Dh: bayaami, qeex.

de: clarify, define, make explicit, explain; state s.t.

lx: bayaani

pd: (bayaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bayaani

f.g2 (-iyay, -isay) Meel fog oo roob ka da'ay xoolo u rarid.

v. drive (livestock) a long distance

(fal) xoolaha meel fog u rar oo u geediyee. Dh: kaynaani, qayaadi.

cf: kaynaan

de: drive (livestock) a long distance

lx: hayaami

pd: (hayaamiyey)

ps: v2a=tr

key: hayaami

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) ballaminta dad kale; dad kulan loogu baaqo ama loo qabto.

m.l la-mid: balqamin.

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

m.dh la-mid: baraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

-ka: (magac, lab, keli) baydadin ku ridis. Baydadiska iyo sakatiga ka daa beesha.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

galaamis¹: m.l la-mid: galaamin.

galaamis²: m.dh la-mid: galaamid.

m.l la-mid: gawaamin.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

(Hayaamin-ta)

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

m.f.dh eeg hayaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha meel fog oo doog iyo naq leh u rarid. Dh: kaynaanin, hayaamis, qayaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg layaabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qayaadid.

m.l la-mid: maydhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) geed meel ka baxay, rujin oo meel kale ku joojin. Dh: abaqaalid.

m.l la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhimasho ama dhibaato kale ka samatabixis. Doonni ayaa loo diray badbaadista dad ay doonni la rogmatay. Dh: samatabixis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhtamid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badmaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid iyo isla weyni. Inan fiican buu ahaaye, badraamid buu bilaabay.

-ka: (magac, lab, keli) si taxadar iyo tartiib ah ku wadid. Banbaanis baa lagu wadaa boqol gu' soo joogay. Dh: ilaalis.

banbaanis -ka: (magac, lab, keli) waxtar u geysi; gacan siin, garab istaagis. Dh: taageeris, garabgelis.

m.dh la-mid: bedertamid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel u kala badin; tartan samayn oo wax u borotomid. Baratamiddu waa hab lagu kala badiyo. Dh: baratan, borotomid.

m.dh la-mid: bedertamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale baratan u samayn. Barataminta awrta waxa ka fiican ta fardaha. Dh: baratansiin.

m.dh la-mid: barbaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqod. Dh: hanaqaadis, koris.

-da: (magac, dhedig, keli) miisaan saaritaan. Waa la soo miisay subagga bardaamid uma baahna.

-ta: (magac, dhedig, keli) miisaan saarid.

(Barnaamij-ka)

Wax la qoro oo hawlo ama tartammo la samaynayo, sida ay u dhacayaan ama u kala horraynayaan, laga ogaado.

m.l (-jyo, m.dh) Qoraal tusmeynayaa hawl la qabanayo nidaamkay u fulayso.

m.l (-jyo, m.dh) Qoraal tusmeynayaa hawl la qabanayo nidaamkay u fulayso.

Program

m. n. program, plan, schedule

-ka: (n) [Pl. barnaamijyo- da] program (poro garaam) ~ ajande, borogaraam

-ka: (magac, lab, keli) qorshe hawleed loo sii diyaariyo habsami u socodka hawlo xidhiidhsan oo la doonayo in la qabto. Kani waa barnaamijkii cashuur ururinta.

de: program, plan, schedule

lx: barnaamij

pd: (-ka)

ps: n2-m

xe: What plans do you have for this morning?

xv: Maxaad barnaamij leedahay saaka?

key: barnaamij

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo qaab daran u fadhiisi. Dh: barraaqis.

m.dh 1. Geed caleemo balballaaran iyo miro la cuno leh oo dhulka ku faafa. 2. Geed dhulka ku faafa,leh laamo dhaadheer oo jilicsan, caleemo balballaaran oo khudrad ahaan loo cuno.

m.dh 1. Geed caleemo balballaaran iyo miro la cuno leh oo dhulka ku faafa. 2. Geed dhulka ku faafa,leh laamo dhaadheer oo jilicsan, caleemo balballaaran oo khudrad ahaan loo cuno.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad raasowga khudaarta ah ka mid oo cuntada lagu iidaanto. Buto waran baraajistey, balalo qaadaaye.

barraajis -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa xagiisa danbe labada dhagood u dhaxaysa. Baraajistaa bud lagaga jiidey.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bashaaqid.

m.f.dh eeg batraan².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u edeb darraan.

(Baxnaanis-ka)

Eegid iyo dhursugid, wax la tijaabinayo sida waxbarashada ardada, bedertanka fardaha, dadka buka waabjiifintooda, la tacaaliddooda, hayntooda; baxnaanin. Tijaabo; Imtixaan.

m.l la-mid: baxnaanin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baxnaanin.

biyamaris¹: m.l Roob xoog leh oo biyihiisu daad soo rogaan.

biyamaris²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo roob daad soo rogid.

(Booyaamid-da)

Hadal daroori ah tixid.

m.f.dh eeg booyaan². la-mid: booyaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan kala joogsi lahayn dhurmid. Booyaamid hadal lagama dhergiyo muran baahi loo qabaye. Dh: daldalmid.

booyaamid -da: (magac, dhedig, keli) ku dhawaaqid cod ujeeddo leh. Booyaamid horey uma aqoon waase lay baraye. Dh: booyaamis.

m.l la-mid: curyaamin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg curyaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daqaqamid.

m.dh la-mid: dayaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dareemidda madaxwareer. Dh: diryaamid.

daryaamid-da: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqadh ama hugun weyn. Dh: diryaamid. daryaan: (fal) dareen madaxwareer la moodo in madaxa gudihiisa ha kaa sanqadho.

m.l la-mid: gaadaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka jiifin. Dh: seexin, legdid.

m.l la-mid: geylaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xilligii ay iman lahayd, dib uga rid.

m.l la-mid: haybaarin.

m.f.dh eeg haylaan³. la-mid: haylaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) aqal, dusha sare haylaan ka saarid.

m.dh la-mid: khayaanid.