bay
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bay
Khoori
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bay
vl. pron. she / they,
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bay
/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bay
/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bay
bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.
bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.
bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.
bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.
bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bay
de: she / they + [FOCUS] = baa + ay
lx: bay
pd: (bey)
ps: focus + vpro
key: bay
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bay
n., jori.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaway
Aaway?
Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Axad
1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.
2. (Axad-ka) qof; ruux.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Basle
(Basla-ha)
1. Baadiddoon aan raad iyo baytin midna loo hayn oo socod iyo wareeg badan.
2. Wax hab la'aan lagu doono oo aan jaangooyo hore loo dhigin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayaan
(Bayaan-ka)
Muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u cad ama u qeexan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayaxaw
(Bayaxaw-da)
1. Xiddigta u dhexaysa garbo iyo gudban.
2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baydad
(Baydad-ka)
Cabsi ama dhiillo lala cararo iyadoo meel loo carara hayo aan la aqoon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baydadid
(Baydadid-da)
Cabsi ama dhiillo la cararid iyadoo aan la aqoon meel loo carara hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baydadin
(Baydadin-ta)
Baydad ku ridid; didin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baydari
(Baydari-ga)
Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayddi
(Bayddi-da)
Hanti iyo barwaaqo badan; dhereg iyo ladnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baylah
(Baylah-da)
Wax cidla' jooga oo aan la ilaalina hayn; aan cidi la joogin; dayacan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baytin
(Baytin-ta)
1. Baadi iyo wax lumay war ku saabsan soo ogaansho, dabadeedna sheegid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayuur
(Bayuur-ta)
Ceebaal weyn; ceeb; jiciir; jac; maqdiir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biinan
(Biinan-ka)
Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buruq
(Buruq-da)
Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calyo
(Calya-da)
Wax biyabbiyo ah oo aan midab lahayn oo canjirrada calyadu soo saaraan; cunnaday qoysaa oo jilcisaa, dheregdhacsigana wax bay tartaa; candhuufo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caraatan
(Caraatan-ka)
Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ciiryaamo
(Ciiryaama-da)
Neecaw dhulka korkiisa ku qabowdey oo daruur fudud noqotay: kolkii qorraxdu soo baxdo oo diiriso, bay kacdaa; dhedo fudud; (ama ceeryaamo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabis
(Dabis-ka)
Waxaa yeesha xoolaha shinbirtu (cudur) ku dhacdo: calannaqsiga bay kolkol mar labaad liqi waayaan oo camanka hoostooda isaga haystaan, kolkaasaa camanku meelo ka soo buurtaan oo afka qaabkiisu foolxumaadaa; cantab; (ama tabis, tabsi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Baay
pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Baay
de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area
lx: Baay
ps: n0-loc
key: Baay
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baby
/beybi/ (n) 1. ilmo caruur ah. e.g. My sister had a baby boy. (n) 2. qofka aad jeceshahay sida xaaskaaga. e.g. I like you very much, baby.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
baby
/beybi/ unug yer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayb
m.l (-byo, m.dh) Qalab ka kooban dhuun dhuuban iyo madax kuusan oo dhexda ka dalaloola oo tubaakada lagu dhuuqo. la-mid: beeb, biibbo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bayb
m.l (-byo, m.dh) Qalab ka kooban dhuun dhuuban iyo madax kuusan oo dhexda ka dalaloola oo tubaakada lagu dhuuqo. la-mid: beeb, biibbo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bayb
m. n. pipe, tube
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bayb
-ka: (n) 1. pipe (paayp); tube (tuub) tuubo, dhuun. 2. a device for smoking; pipe (paayp) ~ beeb
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bayb
de: pipe, tube {Eng}
lx: bayb
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: bayb
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayd
m.dh (-do, m.l) 1. Xarig ama suun xoolaha la rarayo ama heensaynayo gardaadka looga xiro si uu rarka ama koorahu gadaal ugu dhicin. 2. Gardaad.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bayd
-ka: (n) 1. verse (veers) ~ beyd. Ex: gabay shan bayd ah; a five-verse poem. 2. house (haaws) ~ guri, aqal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayd
-da: (magac, dhedig, keli) gaaddada ama shafka; xagaloda ama xabadka.
bayd -da: (magac, dhedig, keli) xadhig heeryada awrka lagu xidho oo mara shafka awrka.
bayd -ka: (magac, lab, keli) tuduc maanso ah. Inan yar oo raamaloo, reerkan lagu sheegay. Dh: tuduc.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayi
(fal) qurxi ama wanaaji. Aqal bilic leh oo lagu bayiday, baarro iyo xeero.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayl
bayl¹: m.l 1. Suun ballaaran, cad oo dun ama maqaar ka samaysan oo ay ciidamadu qaataan. 2. B. ah: biyo aad loo karkariyay. 3. B. ah: midab aad u cad.
bayl²: f.mg1 (-ylay, -yshay) Biyo aad u karkarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bayl
bayl¹: m.l 1. Suun ballaaran, cad oo dun ama maqaar ka samaysan oo ay ciidamadu qaataan. 2. B. ah: biyo aad loo karkariyay. 3. B. ah: midab aad u cad.
bayl²: f.mg1 (-ylay, -yshay) Biyo aad u karkarid. m.f.dh, baylid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bayl
m. n., (mass n.): hot water
bayl v. boil (of liquid)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bayl
-ah: (adj) boiling (booyling); hot water. Ex: biyo bayl ah; boiling water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayl
(fal) biyo, karkar oo bayl noqo. Biyihihii way bayleen.
bayl -ka: (magac, lab, keli) dareere heer kulkiisu sarreeyo oo aad u kulul; biyo illaa 100°, gaaraya oo karaya. Bayl baa i gubay. Li: qabow, baraf.
bayl -ka: (magac, lab, keli) dhar iyo furaash aad wisikhda looga nadiifshay; dhar aad loo hufay.
bayl -ka: (magac, lab, keli) suun dhexda lagu xidho. Baylka xidho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayr
(Bayr-ta)
Iin maanka iyo muruqyada ku dhacda oo wax aan la hubsan lala boodo ama laga dido ama laga cararo; salaaf; biinan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayr
bayr¹: m.l 1. Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay. 2. la-mid: bayrid.
bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.
bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bayr
bayr¹: m.l Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay.
bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.
bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho. m.f.dh, bayrid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bayr
f. n. (adj.): impatience, sensitivity, touchiness; unfriendly ~ untame (animal); nervous ~ touchy (person)
bayr v. divert, turn aside, move, change direction
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bayr
-ay/tay: (v) move aside or turn direction ~ baydh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayr
(fal) tooskaad u socotay ka leexo. Isgoyska markaad gaadhid jidka ka bayr oo qorraxsin u kac. Dh: baydh.
bayr-ta: (magac, dhedig, keli) neefka didmada badan ee aan usha lala gaadhin. Baal jiid rag wow daran yahee, bayr aan ugu yeelo. Li: kalsami.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bray
/breey/ (n) weerdhynty demeerky.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bray
(as asses), v.i., ci, madar; the ass brays, dameerku waa madaraa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ay
1. Iyada; iyaga.
2. (Ay-da) Meel jiq ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ay
ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.
ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.
ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.
ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ay
ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.
ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.
ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.
ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ay
Bush
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ay
vl. pron., -3f: she, it [feminine.]
ay vl. pron., pl. they
ay [feminine] n. forest; bushes, shrubbery
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ay
-da: (n) nowhere (nooweer); a remote or unknown place
ay: (suffix)', pronoun: she, it or they. Ex: waxay rabtaa; she wants... Waxay rabaan; they want
ay: (suffix): used to form the past tense of verbs with pronoun I or he. Ex: waan arkay; I saw. wuu aaday; he went.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ay
-da: (magac, dhedig, keli) dhul kayn ah; hawd jiq ah. Geeluba ugaasow markuu ayda miranaayo. Dh: kayn, duud, juuq. Li: ban, bannaan.
ay -da: (magacwadareed) xayawaanka dabjoogta ah ee aadamaha la nool, jaad ka mid ah. Dh: ey.
ay -ga: (magac, lab, keli) labka ayda. Dh: ey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ba
-ba
Erey ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: aniguba waa aqaan; saddexduba ha yimaadeen;
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba
(-ba) qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: Waxba ma aha. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: Nimba si ayuu u qaatay. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: Wuxuu doonaba wuu ka helayaa. 4. Xataa. Tusaale: Aniguba (ama amba) waan arkay. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: Aniguba waa aqaan; Markiiba wuu tegay; Kaasba qaad; Maba dhiibayo; Wuxuu sugaba galabtii buu iska tegay.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba
(suffix) used to emphasize the meaning of the adverbial words. Ex: mar [time] - marwalba [always], bil [month] —bilwalba [monthly or each month]
ba: (suffix): no (now)----- na. Ex: wax [thing] — waxba [nothing]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba
(-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo xoojiya diidmada. Aniga iyo Cali, waxba la nama siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'kaste' ama 'walba'. Hadal la yidhi, ninba si u qaaday.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabaha oo wax badan sheega. Waxaad doontoba waan ku siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'xataa'. Caasha uun ma ahee, aniguba waan maqlay.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo weedha qaybaheega xidhiidhiya. Waxaan albaabkiisa fadhiyaba, ugu danbayn waa la iga furay.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
by
/bay/ (prep) 1. u dhow (dhinaca ku haya). e.g. Could you sit by me? 2. darliqa (waddada wax loo maro ama waxa lugu tago). e.g. I will go by bus 3. aan ka danbayn, kama danbays. e.g. Ill be here by noon tomorrow. 4. min intaas (lugu dhuftay, xisaab ahaan) e.g. This house is 15 by 20 feet. 5. inta u dhaxaysa (waqtigaas gudihiisaa) e.g. I do my homework by tonight.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
by
prp., agta, geesta; by my side, agtaydii, geestaydii.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aay
f. n. mother
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aay
-ey / day: (v) [with preposition u] benefit (bene fit)-, derive advantage from something at later time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aay
(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'
(Ba'-a)
Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba'
-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'
ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'
(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.
ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.
ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.
ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.
ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baa
Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baa
class: MARKER
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baa
/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baa
ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.
baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baa
a: ayaa
de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to
lx: baa
ps: class
key: baa
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bab
(ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqarta uu sameeyo wax culus oo dhulka ku soo dhaca ama dharbaaxo qof ku dhacday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bac
m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bac
m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bac
f. n. sound of a slap ~ smack
bac [feminine] n., [collective] plastic; object made of soft plastic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bac
-da: (n) 1. objects made of soft and thin plastic. 2. plastic shopping bag
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bac
bac!: ereycodeed lagu tusmeeyo wax qarxay ama si xooggan meel loogu dhuftay. Dh: dhac!
bac² -da: (magac, dhedig, keli) kiish ka samaysan laastiig ama caag. Bac bur ah innoo soo iibi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bad
(Bad-da)
Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bad
bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B.da gabayga: baabka gabayga.
bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąd
m.l la-mid: bed³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bad
bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B. da gabayga: baabka gabayga.
bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bad
Sea
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bad
v. compel, force; be to blame for, cause trouble for, involve in difficulty; make someone deserve something
bad [feminine] n. sea, ocean
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bad
/baadh/worse, worst;(adj) 1. wax xun ama aan-wanaagsanayn e.g. She received some very bad news. (adj) 2. aad u xun ama dhibaato leh. e.g. He had a bad accident in his car.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bad
-da: (n) sea (sii); ocean (oow shin) ~ badweyn-ta
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bad
/baadh/ (adj) 1. hung (ing feyla-haayny). 2. eed ing hung. 3. doorsoomyng (lyng aamy korny). The food has gone bad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bad
bad: (fal) ku dirqi wax aanu doonayn.
bad: (fal) wax lagugu lahaa, wax u dhigma ku bixi.
bad' -da: (magac, dhadig, keli) biyaha dhulka intiisa badan jiifa ee dhanaan ee aan abidkood gudhin. Dh: maanyo, maayo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bad
بحر
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bad
a., xun, baas, daran; be bad, xumaw; do bad to, u xumay; make (him, it) bad, xumay.
bad state, bad thing, n., belo, -adi.