baxdo — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) markay cadceeddu soo baxdo. Baxdo iyo dhacdo maan fadhiisay.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxdow-ga)

2

Faras dheerayn caan ku noqday; aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan ama ka soo dhex baxay.

waa la naqliyay ✓

m.l Faras aad u dheereya oo aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan. la-mid: baxdoy.

waa la naqliyay ✓

m. n. fast horse; horse of excellent quality

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) faras caan ku noqday orod oo aan fardaha la siinnayn. Xiinfiniin baxdow buu ahaa fardo ka sarreeya. Li: magaan.

2

baxdow -ga: (magac, lab, keli) neef dibadgaloobay oo orodka dheereeya. Banankaan ordaa sidii baxdow bahal ka rooraaye.

3

baxdow -ga: (magac, lab, keli) qof dhallinyarada ka soo baxa oo ka dhex muuqda. Baxdow Wiilwaal baa ahaa waran waabin kari waayey.

waa la naqliyay ✓

1

a: baxdoy (ga) [n7-m]

2

de: fast horse; horse of excellent quality

3

lx: baxdow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: baxdow

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baxdow.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

s.m. - faafin dawladeed oo qoraal ah; naado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ul baldhaban oo madaxa ka xooodan oo gaar u ah kaxaynta geela. Bardo geel baa lagu kaxeeyaa.

waa la naqliyay ✓

f. n. thigh

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lawga iyo misigta inta udhaxaysa, ee hilibka badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: thigh

2

lx: bawdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: bawdo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof dabeecad kulul oo aan dadka la heshiin. Li: bulshaawi.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ku jirey kala bixid. 2. Nafley wax halis u ah ka cararid. 3. Ka b.: nafley halis ka badbaadid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ku jirey kala bixid. 2. Nafley wax halis u ah ka cararid. 3. Ka b.: nafley halis ka badbaadid. m.f.dh, baxsasho.

waa la naqliyay ✓

v. escape, flee, get away

waa la naqliyay ✓

1

-baxsaday / baxsatay: (v) escape or flee one's self ~ fako

2

soo baxso: (v) serve yourself; help yourself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) orod oo caymad ama jaf dheh. Baxso oo buuraha ku dhuumo. Dh: carar, fako.

2

baxso: (fal) sadaqo la bax; hor Ilaahay wax geyso. Ilaahay dartiibuu u baxsaday baabuurka.

waa la naqliyay ✓

1

de: escape, flee, get away

2

lx: baxso

3

pd: (baxsaday)

4

ps: v3a=

5

key: baxso

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Baacin-ta)

2

1. Baac wax ku cabbirid.

3

2. Wax la dhifanayo, kor u sii wadid, taniyo inta gacantu ka wada kala baxdo.

4

3. (u baacin) u taagid.

5

4. Kor u qaadid; bilid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Buntukh-a)

2

Hubka dabka mid ka mid ah oo gacanta lagu qaato. Wuxuu lee yahay dhuun dheer oo afkeeda xabbaddu ka baxdo oo gudaha ku leh xarriiqo qodan oo maroorsan oo xabbadda la ridayo siiya xoog sida kiriiriga u wareegaya iyo dheerayn iyo weliba sugnaan iyo meel fog gaarid; qori; (ama bunduq).

waa la naqliyay ✓

1

(Ciiryaama-da)

2

Neecaw dhulka korkiisa ku qabowdey oo daruur fudud noqotay: kolkii qorraxdu soo baxdo oo diiriso, bay kacdaa; dhedo fudud; (ama ceeryaamo).

waa la naqliyay ✓

1

(Cobo-sha)

2

Geed caleemo balballaaran oo aan qodax lahayn; wuxuu kamid yahay dhirta qayacatadu ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheddig-ga)

2

Magac guud oo kooba labada jaad oo nafleydu u kala baxdo, kan wax dhala oo nuujiya; dheddigood; dumar.

waa la naqliyay ✓

1

(Faarumaysi-ga)

2

(geel) kolka geela loo godlo oo la doonayo in la liso, oo hashu labada lugood dib ula baxdo, oo lisid isu golaadiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaroodi-ga)

2

1. Dhul dhir waaweynna leh, bannaanna ah, oo badanaa cag'adayg ah, dixiyina ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gud-da)

2

Geedka yicibtu ka baxdo; geed-yicibeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Gumaar-ka)

2

1. Kobta bisqantu ku baxdo.

3

2. Oogada meesha gaatirowda.

waa la naqliyay ✓

1

(Habeen-ka)

2

Inta u dhexaysa kolka qarraxdu dhacdo iyo kolka ay soo baxdo; (ama hameen, habeyn).

waa la naqliyay ✓

1

(Kaxarba-ha)

2

Qolofta sanaanidu ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Lab-ka)

2

1. Labada qaybood oo inta wax dhashaa u kala baxdo, qaybta wiilasha iyo nimanku kamid yihiin; labood; rag.

3

2. Wareer; qas; walaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Mandharaari-da)

2

Qabsinka geela qaarkiisa danbe oo saaladu ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Maxajabad-da)

2

Qof dumar ah oo gurigeeda ku dhawran, dibadda inay uga soo baxdo oo ajnebigu arkana aan oggolayn ama aan loo oggolayn; makhabbiyad.

waa la naqliyay ✓

1

(Mayra-da)

2

Geed timirta iyo baarta u eg, oo caw jilicsani ka baxdo; manniiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Murkucasha-da)

2

Lafaha kalaggoysyada oo inti wax xoog lihi ku dhacaan, midi meeshii ay madaxa ku haysey ka baxdo, ama ka sidbato; kalabbax yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Saddexsuulla-ha)

2

Muruq salka saddex madax ku leh, sida muruqa weyn oo cududda kore docdeeda hoose mara oo kolkuu isku soo rooro gacantu fidsanto oo kala baxdo.

waa la naqliyay ✓

(fal) noole faraha ka baxay noqo. Bargaabkii wuu baxdoobay. Dh: baxaayoow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.

2

baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.

waa la naqliyay ✓

-baandada: (n) 1. gang (gaang). 2. group (guruup) ~ koox

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox askar ah oo loo diray meel shaqaaqo jirto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bandow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaalad amnixumo ba awgeed, dhaqdhaqaaqa dadka iyo gaadiidka la joojiyo saacado go'an. Dh: xayiraad.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

m. n. curfew (government order); martial law

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) curfew (ker fiyuu)

waa la naqliyay ✓

1

de: curfew (govern-ment order); martial law (e.g., no school, work ~ business; people must stay in their homes) {Hindi}

2

lx: bandow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: bandow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) faraska tababbaran ee laylyan. Baxdow waa faraskayga.

waa la naqliyay ✓

vl. n. growth, act of growing

waa la naqliyay ✓

1

de: growth, act of growing

2

lx: baxdin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: baxdin

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) Hilib.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hilibka la cuno. Wa: yaxdhooyin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bad-da)

2

Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B.da gabayga: baabka gabayga.

2

bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bed³.

waa la naqliyay ✓

1

bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B. da gabayga: baabka gabayga.

2

bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.

waa la naqliyay ✓

Sea

waa la naqliyay ✓

1

v. compel, force; be to blame for, cause trouble for, involve in difficulty; make someone deserve something

2

bad [feminine] n. sea, ocean

waa la naqliyay ✓

/baadh/worse, worst;(adj) 1. wax xun ama aan-wanaagsanayn e.g. She received some very bad news. (adj) 2. aad u xun ama dhibaato leh. e.g. He had a bad accident in his car.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) sea (sii); ocean (oow shin) ~ badweyn-ta

waa la naqliyay ✓

/baadh/ (adj) 1. hung (ing feyla-haayny). 2. eed ing hung. 3. doorsoomyng (lyng aamy korny). The food has gone bad.

waa la naqliyay ✓

1

bad: (fal) ku dirqi wax aanu doonayn.

2

bad: (fal) wax lagugu lahaa, wax u dhigma ku bixi.

3

bad' -da: (magac, dhadig, keli) biyaha dhulka intiisa badan jiifa ee dhanaan ee aan abidkood gudhin. Dh: maanyo, maayo.

waa la naqliyay ✓

بحر

waa la naqliyay ✓

1

a., xun, baas, daran; be bad, xumaw; do bad to, u xumay; make (him, it) bad, xumay.

2

bad state, bad thing, n., belo, -adi.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.

waa la naqliyay ✓

1

v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow

2

bax: vl. n. exit, act of going out

3

bax: [feminine] n. concord, collaboration

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away

2

bax: -ay/day: (v) come out; become known.

3

bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimo; aayo; faa'ido; rajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimo; aayo; faa'ido; rajo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] value, worth; hope; destiny, lot, chance; gain, profit, reward, benefit; importance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mustaqbalka iyo midhihiisa.

2

abdo -da: (magac, dhedig, keli) ahmiyadda iyo qiimiga shey leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: value, worth; hope; destiny, lot, chance; gain, profit, reward, benefit; importance

2

lx: abdo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

key: abdo

waa la naqliyay ✓

1

(Arda-da)

2

In dugsi wax ka wada dhigata oo isku duuban; arday; dugsiley.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Ardo

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. group of students

waa la naqliyay ✓

name-f courtyard. Lit: she who was born in the courtyard

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu tilmaamayo in ay leedahay astaamaha arlada, sida dulqaadka, deeqsinimada iyo dabcigii wanaagsan oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dugsiga Quraanka lagu barto. Dh: malcaamad.

2

ardo-da: (magacwadareed) in dugsi wax ka wada dhigata. Dh: arday, dugsiiley.

waa la naqliyay ✓

1

de: Ardo

2

hm: 2

3

lx: Ardo

4

ps: name-f

5

key: Ardo_2

waa la naqliyay ✓

1

(Axdi-ga)

2

Ballan adag oo lagu heshiiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: cahdi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: cahdi.

waa la naqliyay ✓

m. n. promise, oath, pledge, contract, testament, treaty

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) promise (poromas); treaty (tiriiti); a contract or an agreement

2

axdi: -ga: (n) constitution (konisti-tuuu-shiri); law (loo) ~ disduur

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ballan ama dhaar adag oo la galo. Axdi nimaan aqoon baa i helay amarku waa yaabe. Dh: ballan, cahdi.

waa la naqliyay ✓

1

de: promise, oath, pledge, contract, testament, treaty

2

lx: axdi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

xe: Old Testament

6

xv: Axdiga Hore

7

key: axdi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid.

3

bąad¹: m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

4

bąad²: f.mg1 (-day, -dday) Hooy ka dhixid (qof ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid. Tusaale: Ha oggolaanin in lagu baado. m.f.dh, baadid.

3

bąad m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

waa la naqliyay ✓

Wing

waa la naqliyay ✓