Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Baxaalli-ga)

2

Sida ama qaabka ama habka qof, kd. loo abuuray; falaadka, sansaanka iyo abuurta; baxaal; baxnan; dhalan.

waa la naqliyay ✓

m.l Hab la dhaqanka dad ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Hab la dhaqanka dad ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): behavior, character

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) character (kar ak ter); one's habitual inclination; disposition (dis-po- zishin) dhaqan, dabeecan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaabdhismeedka Eebbe uu shay u abuuray. Ninba baxaalli gooni ah ayuu leeyahay. Dh: abuur, baxaal, baxni, dhalan, baaxaalli.

waa la naqliyay ✓

Qadan. Sida wax walba oo samaysani u astaysan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: behavior, character

2

lx: baxaalli

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: baxaalli

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) habdhaqanka iyo dabciga qofka Ilaahay ku abuuray; dabeecad aan xin iyo xajiin toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Basar-ka)

2

1. Sansaanka qofku ku dhaqmo; falaad; falfal; baxaalli.

3

2. Tab; hab; qaab; hannaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Camal-ka)

2

1. Hawl; shaqo.

3

2. Abuur; dabeecad; baxaalli, sansaan.

4

3. Xanaaq; dhirif; caro; guhaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Daayeer-ka)

2

Jaad nafleyda caanaha leh kamid ah, oo xagga abuurta iyo baxaalliga, aad dadka ugu dhow; afargacnoodle; (ama daanyeer).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeec-a)

2

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

waa la naqliyay ✓

1

(Dadoobid-da)

2

Dhalanka iyo baxaalliga dadkoo kale yeelasho; dad noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalan-ka)

2

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

3

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Falaad-ka)

2

1. Abuur; dhalan; dabeecad; sansaan; ged; baxaalli.

3

2. Hawlo aan qabashadooda dan weyni ku jirin; madaddaalo; baashaal; maararrow.

waa la naqliyay ✓

1

(Falbax-a)

2

Dhalan iyo baxaalli wanaagsan; sansaanwanaag; falaad san.

waa la naqliyay ✓

1

(Ged-da)

2

Dhalanka iyo baxaalliga qof u gaar ah; alab; baxaalli; dabeecad; falfal.

waa la naqliyay ✓

1

(Guhaad-da)

2

1. Dhalan; baxaalli; dabeeco.

3

2. Caro; kushad; dhirif; xannaaq; camal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gunnima-da)

2

Dhalanka iyo baxaalliga gunta oo la yeesho; gun ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kasma-da)

2

1. Aqoon; garasho.

3

2. Aqoon hab agaasiman ku dhisan oo loola jeedo in wax kasta runtooda iyo baxaalligooda iyo salkooda la gaaro; cilmi.

4

3. Laamaha kasmada mid walba gaar ahaanteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaab-ka)

2

1. Jaangooyada iyo muuqaalka jir waliba lee yahay; abuur; baxaalli.

3

2. Sida wax loo dhisay ama loo qaabiyey.

4

3. Hab; hannaan.

5

4. Caano garoor ah.

6

5. Caano yar oo garoor ah oo caanaha dhayda ah lagu daro, si ay durba garoor u noqdaan; salsal; gundhig; khamiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaabdarra-da)

2

1. Qaab aan wanaagsanayn; qaabxumo.

3

2. Falfalxumo; baxaallixumo.

4

3. Foolxumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qafalmardax-a)

2

1. (qof) Baxaalli xun; falfal iyo sansaan xun; gurracan.

3

2. (wax) aan si wanaagsan u habaysnayn; hannaan xun.

4

3. Fal diihaal keenay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurjad-da)

2

Baxaalliga oogada; abuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Sansaan-ka)

2

Falaad; baxaalli; dhaqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Suurad-da)

2

1. 114ka qaybood oo Quraanku u qaybsan yahay, qaybtiiba.

3

2. Muuqaal; tilmaan; qaab; baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Toocin-ta)

2

Faras ama wax kale oo bal baxaalligiisa iyo dhalankiisa la tijaabinayo; baxnaanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaalli-da)

2

(xiddigo) nuguushi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nuguushi (xiddigo).

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xiddigaha burjiga qaar ka mid ah.

2

agaalli-da: (magac, dhedig, keli) xiliga xiddigaha burjiga qaar ka mid ah la arko. Agaalli buu Axmad dhashay. Dh: nuguushi.

waa la naqliyay ✓

1

de: name of a star constellation

2

lx: agaalli

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: agaalli

waa la naqliyay ✓

m.l Rati aan weli rarka loo layliyin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) orod iyo ciyaar kibir ku jiro. Dh: birinbirqo.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. sailors

waa la naqliyay ✓

1

de: sailors

2

lx: baxaari

3

pd: (-da)

4

ps: n8-f-pl

5

key: baxaari

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) arrimaha hoose ee dal ama degmo u gaar ah. Dh: gudo. Li: caalami, dibad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg galaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadaalli-ga)

2

Xasil la'aan, joog iyo fadhi diidid; kirtan.

waa la naqliyay ✓

1

kadaalli¹: m.l Jiif, fadhi, joog iyo socod diidid xasillooni la'aan awgeed.

2

kadaalli²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Jiif, fadhi, joog iyo socod diidid xasilooni la'aan awgeed.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] impatience, exuberance; instability

2

kadaalli: [inchoative] v. be impatient, exuberant; get hard to control ~ unstable

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xasil la'aan, jog iyo fadhi diidid. Dh: kirtan.

2

kadaalli -ga: (magac, lab, keli) kolba dhinac u u ordid si guclayn ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Fooxaalli-ga)

2

Fulabbajis; bowdo-qaawis; dhood; jinatuur; cagajugleyn.

waa la naqliyay ✓

1

fooxaalli¹: m.l 1. Geesinnimo been ah oo la muujiyo. 2. Cagajuglayn been ah oo la muujiyo.

2

fooxaalli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Geesinnimo been ah muujin. 2. Cagajuglayn been ah muujin.

waa la naqliyay ✓

m. n. intimidation

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) bawdaqaawis iyo fulabajis; jinatuur iyo cagajuglayn. Dh: hanjebaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: intimidation

2

lx: fooxaalli

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: fooxaalli

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: ido.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalqaalli-ga)

2

Fadaq.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Q. ah: wiil rabsho badan.

waa la naqliyay ✓

m. n. liveliness, restlessness

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo farxaannino iyo wax jejebin isku darsada. Caruurtii qalqaalli ayay noqdeen.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fadaq

2

de: liveliness, restlessness

3

lx: qalqaalli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: qalqaalli

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo xagga dambe jirid. Daba'aallid anaa diiday. Dh: daba'oollid, dambayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daba-aal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

3

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

2

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

3

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

2

lx: baali

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f, n7-f

5

syn: areebo, basari, goonbaar

6

key: baali

waa la naqliyay ✓

1

(Balli-ga)

2

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. pond, reservoir

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, jidhaan

2

de: pond, reservoir

3

lx: balli

4

pd: (-ga Pl: balli (da))

5

ps: n2a-m, n5-m

6

key: balli

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Holly

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] sweet

waa la naqliyay ✓

name-f sweet; holy

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

xalli¹: m.l (-iyo, m.dh) Maaro.

2

xalli²: f.g2 (-iyay, -isay) Mushkilo ama mas'alo xal u helid.

3

xalli³: f.mg2 (-iyay, -isay) Nafley ama dad si saf ballaaran ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mushkilo ama mas'alo xal u helid. m.f.dh, xallin.

waa la naqliyay ✓

v. solve, resolve

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) resolve (ri-zoolv)-, solve (soolv)-, settle (se-tal). Ex: xal u raadi; find a solution to...

waa la naqliyay ✓

(fal) mushkilo jirta xal u hel; ka gungaadh. Adu xalli dhibaatada reerkaaga. Dh: maaree, xallil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xal

2

de: solve, resolve

3

initial: x

4

lx: xalli

5

pd: (xalliyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: xalli

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaldi-ga)

2

1. Saxan weyn oo ballaaran oo dharka lagu mayro, baaf.

3

2. Weel macdan ama caag ah oo siddo leh oo biyaha lagu qaato; siilad; wadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.

waa la naqliyay ✓

m. n. bucket, pail

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) bucket (bak it); pail (peel)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel macdan ama caag ka samaysan oo biyaha la darsado ama lagu qaato. Baaldi biyo ah soo dar. Dh: sakayl. Wa: baaldiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bucket, pail

2

lx: baaldi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: three buckets of water

6

xv: siilad

7

key: baaldi

waa la naqliyay ✓

nickname, name-m winged, feathered; blessed or divined

waa la naqliyay ✓

-baallaha: (n) lamppost (laam poost); pylon (paay·loon) baalleha korontada

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) baal iyo baad uu ku duulo leh. Baalleh barbar walba wuu u duulaa.

2

baalle -ha: (magac, lab, keli) nin baal madaxiisa ka ka taagan yahay oo rag uu laayay ku baashaday. Baalle biri qaadday booyini ma soo celiso. Dh: geesi. Li: fule.

3

baalle -ha: (magac, lab, keli) tiirka korontada ee fiilooyinka lagu xidho.

4

baalle: naanays loo baxsho wiil orodka dheereeya si uu leeyahay baal shimbireed.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cataract of the eye

2

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

2

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

3

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

4

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

waa la naqliyay ✓