bax
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bax
f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bax
f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bax
v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow
bax: vl. n. exit, act of going out
bax: [feminine] n. concord, collaboration
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bax
-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away
bax: -ay/day: (v) come out; become known.
bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bax
(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.
bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.
bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.
bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.
bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abuur
1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.
2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adaar-biciid
(Adaar-biciid-ka)
Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga; wuxuu lee yahay, miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afaaf
(Afaaf-ka)
Meel furan (xero, derbi, aqal), oo laga galo ama laga baxo; illin; kadin; irrid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afarsuulle
(Afarsuulla-ha)
Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afyuun
(Afyuun-ka)
Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Agaagse
(Agaagsa-ha)
Qof wax badan helay (hilib; lacag, ...) wax yar oo uu u gooyo kii aan wax helin, ama laga qaado; xoolaha la soo dhaco, waxa laga baxsho; loog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arradbax
(Arradbax-a)
Arrad ka bax; dhar helid; arratir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ayaan
(Ayaan-ka)
1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;
2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabbul
(Baabbu-sha)
Timo aad u baxa iyagoo aan la ilaalin; yoofil; tuur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baacin
(Baacin-ta)
1. Baac wax ku cabbirid.
2. Wax la dhifanayo, kor u sii wadid, taniyo inta gacantu ka wada kala baxdo.
3. (u baacin) u taagid.
4. Kor u qaadid; bilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baad
1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.
2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baar
1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.
2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Babbaay
(Babbaay-ga)
Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bacaroor
(Bacaroor-ta)
1. Geed leh laamo buurbuuran oo dhuuxyar oo jilicsan oo jabi og: wuxuu ka baxaa dibirka iyo dhooddida dhanaan, oo geelaa ku darmada.
2. Geedaha buruqdooda aan la cunin, guud ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ballanbaajis
(Ballanbaajis-ka)
Ballan la dhigtay oo laga baxo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bannaanbax
(Bannaanbax-a)
Dad badan oo wadajir dibadda ugu baxa, ismuujin siyaasadeed ama roobdoon ama sabab kale darteed; banbax, dibadbax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bari
1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.
2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Basar
(Basar-ka)
1. Sansaanka qofku ku dhaqmo; falaad; falfal; baxaalli.
2. Tab; hab; qaab; hannaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baxaalli
(Baxaalli-ga)
Sida ama qaabka ama habka qof, kd. loo abuuray; falaadka, sansaanka iyo abuurta; baxaal; baxnan; dhalan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baxaar
(Baxaar-ka)
Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ubax
(Ubax-a)
Qaybaha geedka qayb ka mid ah oo xubnaha dhalidda iyo abuurku ku sugan yihiin: waxaa ku xeraysan caleemo midabyo badan leh oo qurux badan; xay; man.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ubax
m.l Qaybaha geedka qayb ka mid ah oo xubnaha dhalidda iyo abuurku soo maraan; waa caleemo midabyo badan oo qurxoon; xay; man.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ubax
m.l Qaybaha geedka qayb ka mid ah oo xubnaha dhalidda iyo abuurku soo maraan; waa caleemo midabyo badan oo qurxoon; xay; man.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Ubax
pr. n., [feminine] Ubah
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ubax
m. n., [collective] flower, flowers
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
UBAX
Asepalum eriantherum 10
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Ubax
name-f flower; flowers. Syn: Ubaxo
Carabi: name-f flower; rose, blossom. Cf: Warda, Wardi
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ubax
-a: (n) flower (fa-loow-er); bloom (buluum); rose (roows)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Ubax
Fiore
Flower
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Ubax
magac loo baxsho gabadh qurux awgeed ubax la moodo lagu metaalay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ubax
-a: (magac, lab, keli) caleemo midabyo badan oo qurxoon oo ay geeduhu soo saaraan. Waa qaybta dhirta u ah xubnaha dhalidda iyo abuurka. Waxa ay leeyihiin midabyo iyo carfi soo jiita noolaha, gaar ahaanna baalleyda duusha ee isku tallaasha labkooda iyo dheddigooda. Sidii ubaxii udgoon badaney! Dh: man, xay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
ubax
زَهْرَة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ax
e.d Cod lagu muujiyo xannuunka ama xaqiraad.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ax
/aks/ (n) misaar (faas).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ba
-ba
Erey ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: aniguba waa aqaan; saddexduba ha yimaadeen;
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba
(-ba) qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: Waxba ma aha. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: Nimba si ayuu u qaatay. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: Wuxuu doonaba wuu ka helayaa. 4. Xataa. Tusaale: Aniguba (ama amba) waan arkay. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: Aniguba waa aqaan; Markiiba wuu tegay; Kaasba qaad; Maba dhiibayo; Wuxuu sugaba galabtii buu iska tegay.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba
(suffix) used to emphasize the meaning of the adverbial words. Ex: mar [time] - marwalba [always], bil [month] —bilwalba [monthly or each month]
ba: (suffix): no (now)----- na. Ex: wax [thing] — waxba [nothing]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba
(-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo xoojiya diidmada. Aniga iyo Cali, waxba la nama siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'kaste' ama 'walba'. Hadal la yidhi, ninba si u qaaday.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabaha oo wax badan sheega. Waxaad doontoba waan ku siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'xataa'. Caasha uun ma ahee, aniguba waan maqlay.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo weedha qaybaheega xidhiidhiya. Waxaan albaabkiisa fadhiyaba, ugu danbayn waa la iga furay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aax
(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'
(Ba'-a)
Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba'
-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'
ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'
(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.
ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.
ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.
ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.
ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baa
Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baa
class: MARKER
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baa
/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baa
ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.
baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baa
a: ayaa
de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to
lx: baa
ps: class
key: baa
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bab
(ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqarta uu sameeyo wax culus oo dhulka ku soo dhaca ama dharbaaxo qof ku dhacday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bac
m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bac
m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bac
f. n. sound of a slap ~ smack
bac [feminine] n., [collective] plastic; object made of soft plastic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bac
-da: (n) 1. objects made of soft and thin plastic. 2. plastic shopping bag
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bac
bac!: ereycodeed lagu tusmeeyo wax qarxay ama si xooggan meel loogu dhuftay. Dh: dhac!
bac² -da: (magac, dhedig, keli) kiish ka samaysan laastiig ama caag. Bac bur ah innoo soo iibi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bad
(Bad-da)
Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bad
bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B.da gabayga: baabka gabayga.
bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąd
m.l la-mid: bed³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bad
bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B. da gabayga: baabka gabayga.
bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bad
Sea
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bad
v. compel, force; be to blame for, cause trouble for, involve in difficulty; make someone deserve something
bad [feminine] n. sea, ocean
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bad
/baadh/worse, worst;(adj) 1. wax xun ama aan-wanaagsanayn e.g. She received some very bad news. (adj) 2. aad u xun ama dhibaato leh. e.g. He had a bad accident in his car.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bad
-da: (n) sea (sii); ocean (oow shin) ~ badweyn-ta
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bad
/baadh/ (adj) 1. hung (ing feyla-haayny). 2. eed ing hung. 3. doorsoomyng (lyng aamy korny). The food has gone bad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bad
bad: (fal) ku dirqi wax aanu doonayn.
bad: (fal) wax lagugu lahaa, wax u dhigma ku bixi.
bad' -da: (magac, dhadig, keli) biyaha dhulka intiisa badan jiifa ee dhanaan ee aan abidkood gudhin. Dh: maanyo, maayo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bad
بحر
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bad
a., xun, baas, daran; be bad, xumaw; do bad to, u xumay; make (him, it) bad, xumay.
bad state, bad thing, n., belo, -adi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baf
m.dh.sh.r B. dheh: cod lagu muujiyo wax si kedo ah lagu jebiyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baf
f. n. fracture; being smashed ~ crushed by a blow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baf
(tilmaame) mid indhaha la' oo aan waxba arki karin.
baf -ta: (magac, dhedig, keli) indhala'aan qofku aanu waxba arki karin. Ma baf tiibaa, ma bakooraa, hooyo Aamina, cunto ii kari, arki maayee, afka iigu gur.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baf
de: fracture; being smashed ~ crushed by a blow (of s.t. that is suddenly or unexpectedly broken)
lx: baf
pd: (dheh)
ps: np-f-expr
key: baf
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bag
/baag/bags;(n) 1. boorso; shandad. e.g. He opened his bag and took out a black suit.(n) 2. bac. e.g. I bought two bags of candies.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bag
/baag/ (n) tiif (boorsy), hashing, araar.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bag
n., joonyad, -di; bag made of skins, hashin, -ti, jirab, -ki, oxli, -gi; bag of dates, min, -ki, goosarad, -di; half a bag of dates, min gohi; (purse) kiish, -ki; long bag used to go into the country, madad, -ki; (of cows, udder) candho, -adi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bah
(Bah-da)
1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.
2. Gob; (sida: bah iyo beel.
3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bah
m.dh (-ho, m.l) 1. Naago nin qabo middood iyo carruurteeda. 2. Isku b. ah: carruur hooyo keli ahi wada dhashay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąh
m.dh (-ho, m.l) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo. la-mid: baho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bah
m.dh (-ho, m.l) 1. Naago nin qabo middood iyo carruurteeda. 2. Isku b. ah: carruur hooyo keli ahi wada dhashay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bah
f. n. children born of the same mother; mother and child
bah: [feminine] n. noble, aristocrat, high caste person
bah: pr. n., loc. star constellation Pleiades
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bah
-da: (n) 1. family; children of same mother and father. 2. a group having similar properties
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bah
-da: (magac, dhedig, keli) dad hooyo wada dhashay oo kala aabbo noqon kara.
bah -da: (magac, dhedig, keli) dad isku qoys hoose ah; dad isku abtirsiimo ah. Allahayow badbaadada, ha ku xidhin bah iyo reer, biyadhiijin qolo qolo. Dh: tol, qoys, beel.
bah -da: (magac, dhedig, keli) dad dano gaar ahi is raaciyeen. Waxa habboon in ay isla shaqeeyaan bahda waxbarashada, bahda qalinleyda iyo bahda warbaahintu.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bal
1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.
2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bal
inter. allright, ok, well, just, now, uh
bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAL
(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.
N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.
N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.
N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bal
(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying
bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bal
(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.
bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.
bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.
bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.
bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bam
m. n. bomb
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bam
-ka: (n) bomb (baam); an explosive weapon ~ bambo, bambaano
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bam
(ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax weyn. Dh: baw, bug, dam.
bam -ka: (magac, lab, keli) agab labada af dhuumo lagaga xidho oo labada dhinac mid biyaha ku soo nuuga midna ku tuura.
bam -ka: (magac, lab, keli) agab hawo ka buuxdo oo shagagga, kubbadaha iyo waxii la mid ah hawo lagaga buuxiyo. Bambka iigu buuxi kubadda.
bam -ka: (magac, lab, keli) walax siyaabo kala duwan loo qaabeeyo oo waxyaabaha qarxa laga buuxiyo. Dh: bambo, banbaano. Wa: bamam. bambaani: (fal) dhawr oo si taxadir leh u maaree; aayar u wad oo turunturrada iyo carqaladaha ka ilaali. Dh: banbaani.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bam
a: bambo, bom
de: bomb
lx: bam
pd: (-ka)
ps: n4-m
syn: qunbulad {Eng}
key: bam
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ban
1. (Ban-ka) Dhul bannaan oo aan dhir lahayn.
2. (Ban-ta) (saxaro) catoolbax.
3. (kir iyo ban) cay xun; qurmuun.