batataqlayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

(Hataaqayn-ta)

Horay u harbin; hanboorriyid; turaanturrayn.

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanboorriyid ama horay u riixid. Dh: harbin.

-ta: (magac, dhedig, keli) laxda oo codka 'bacaac' ku celcelisa. Bacaaclaynta laxda meel fog baa laga maqlayaa. Dh: macaaclayn.

m.dh la-mid: faataadhugleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si islaweyni ah u dhaqmid. Dh: faataadhuglayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mar qudha wada dhaqaaqid; kol keli ah wada ordid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubnaya shanqarta ka baxda oo soo noqnoqda. Balalaxlaynta biyaha waxaraha oomman yaanay ku qamaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo meel si ciriiri ah uga soo baxaya shanqadha uu sameeyo oo is dabajoog ah. Badhadhaqlayn badanaa ma danbar geel buu dhamay! Dh: badhbadhlayn, baqbaqlayn.

m.f.dh eeg cagataallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka warwareegid; ka meermeerid; ka cagadtaallays.

cagataallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» ka warwareeg, ka meermeer. Dh: ceegataallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) shanqadha dareeruhu sameeyo marka uu si googo'a uga daadanayo weelkii uu ku jirey.

m.dh Meel aad uga fog qofka hadlaaya.

(fal) hadal isdhaaf ah ku hadal.

abataqan -ka: (magac, lab, keli) hadal isdhaaf ah, ku hadlid.

abataqan -ka: (magac, lab, keli) meel qodan oo dalluun ah. Dh: dalluun, hog, jar, laalley.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

baatulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la baatulay noqosho (hanti).

baatulan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la baatulay ahaansho (hanti).

(tilmaame) wax la baatulay oo aan la tashiilin; wax aan la mitamin ama dadkii lahaa dayacay. Xoolo baatulan magacood baa ba'ay. Dh: bay:imaal, baylahsan. Li: ilaashan, dhawran.

(falkaabe) tusmeeya wax aan waxb alaga reebin. Dh: asalanba, abda, abadan.

(fal) horay u harbi ama u riix.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la islaha xumayn; cid kale aflegaadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

(fal) kolba wax jilicsan, ha kaa soo dhaco. badhaqlayn -ta: (magac, dhedig, keli) kolba wax jilicsan, soo ridid.

m.f.dh eeg balaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

m.f.dh eeg balbalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hadhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

/bataalyan/ (n) urur ctidamo ah.

Guuto

/bataaliyan/ (n) guuty askar eh.

m.f.dh eeg faataxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ducaysi oo faataxo akhriyid. Dh: faataxaysad.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hataaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hantaaqo gaadhsiin. Dh: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kabaha oo dhaashi midabaysan la mariyo oo lagu qurxiyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha 'bacbac' soo celcelin. Waa sangadh ka yeedha wax la isku gaaracayo ama la isku dhufanayo sida sacabbada. Bacbaclaynta sacabkiyo, qosolkiinnu badanaa, birqaankiinnu muu jabin?

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan faa'iido lahayn la imasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ay sameeyaan qaraxyo isdabajoog ahi. Bambamlaynta boobaha Allow na baal mari.

(fal) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samee. Dh: bararaflee.

m.f.dh eeg barwaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samalaho ka dhigid; heersare gaarsiin sida dhaqaalaha iyo waxii la mid ah. Dh: bashbashayn, aaranayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) balasbalaslayn oo kolba dhinac u roorid.

m.f.dh eeg hantaaqee. la-mid: hataaqayn, hintaaqayn, nitaaqayn.

-ta: (magac, dheidg, keli) qof weyn ama daallan, dhibaato gaadhsiin.

(Itataabayn-ta)

Gargaarid, turid; jimic u gelid; waxtarid; dhimrin.

m.f.dh eeg itataabee. la-mid: itataabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo iyo macno lahayn ku hadlid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la matatariyay ahaansho (xoolo).

(tilmaame) farsamaysan oo maskax iyo fiiro ku socda. Si matatarsan ayaad wax u waddaa. Dh: farsamaysan.

(tilmaame) dayacan oo rafaad ku jira ah. Dh: leelleelsan, rafaadsan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bararaflayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhex socodka biyo ama meel dhooqo leh, ama si qaabdaran wax la raqayo. Bashaqlaynta libaaxaan hurdaydii kaga booday.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaacid ama si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallo is dhaaf ah oo kala duwan, ku hadlid; marba si u hadlid; labo siyood oo is burinaya ku hadlid.

(Labacanlayn-ta)

Si labacanle ah wax u cunid, u boobid; xagga iyo xaggaba ka qaadid.

m.f.dh eeg labacanlee. la-mid: labacanlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) labada can ba wax ku cunid oo aad u boobid oo dhinac walba ku calalin. Dh: labacanlays.

m.f.dh eeg labadablee.

(Labakaclayn-ta)

Labo jeer kicid ama boodid ama soo noqosho.

m.f.dh eeg labakaclee. la-mid: labakacle.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo jeer kicid ama boodid. Riddadaydu labakaclayn bay sii samaysay intaanay derbiga gaadhin.

labakaclayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhammeeyay oo laga bogsaday haddana dib u soo gocasho.

(Walalaclayn-ta)

Iftiin walalac ah muujin, soo celcelin.

m.f.dh eeg walalaclee. la-mid: walaclayn.

-ta: (magac, dhedig. keli) eeg walaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale khatal.doc jidka ka lamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhadhaqlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) baqabbeenle iyo carar been ah samayn. Baqabeenlaynta lama baacsadee beerkaa dhulka loo dhigaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) bashbashta kurbashada iyo kadaalinta ka dhalata. Bashbashlayn iyo baqdin badanaa fule.