batalaqlayn

-da: (n) birds that can fly ~ haad

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

m.f.dh eeg balaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

(Hataaqayn-ta)

Horay u harbin; hanboorriyid; turaanturrayn.

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanboorriyid ama horay u riixid. Dh: harbin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kabaha oo dhaashi midabaysan la mariyo oo lagu qurxiyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) laxda oo codka 'bacaac' ku celcelisa. Bacaaclaynta laxda meel fog baa laga maqlayaa. Dh: macaaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mar qudha wada dhaqaaqid; kol keli ah wada ordid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaacid ama si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclays.

(Walalaclayn-ta)

Iftiin walalac ah muujin, soo celcelin.

m.f.dh eeg walalaclee. la-mid: walaclayn.

-ta: (magac, dhedig. keli) eeg walaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) shanqadha dareeruhu sameeyo marka uu si googo'a uga daadanayo weelkii uu ku jirey.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo meel si ciriiri ah uga soo baxaya shanqadha uu sameeyo oo is dabajoog ah. Badhadhaqlayn badanaa ma danbar geel buu dhamay! Dh: badhbadhlayn, baqbaqlayn.

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha oo si aad ah lugaha loola dhaco ama loo dhex marmaro. Dh: batalaq.

(Fadqalallayn-ga)

Fadqalallo ka dhexridid ama ku ridid; fidnayn.

m.f.dh eeg fadqalallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof si balasbalas ah u socda ahaan.

m.f.dh eeg halaqjalaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax balaq ah ahaansho.

der. [adjective] flabby, limp (skin), out of shape

-aa / ayd: (adj) lacking firmness or muscle tone; flaccid (falaaksid); limp; weak ~ bajaq

(tilmaame) dabacsan oo hoos u lusha. Ri dhega balaqsan ayaa la iga iibiyay.

de: flabby, limp (skin), out of shape

lx: balaqsan

pd: (balaqsanaa)

ps: adj-der

key: balaqsan

(albaab...) aan xirnayn; wada furan.

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqmid.

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqnaan.

der. [adjective] wide open

-ballaqnaa / ballaqnayd: (adj) opened door or exit; not shut or closed

(tilmaame) weel ama aqal furan. Tuuggu albaab ballaqan buu iska soo galay.

de: wide open

lx: ballaqan

ps: adj-der

key: ballaqan

(falkaabe) tusmeeya wax aan waxb alaga reebin. Dh: asalanba, abda, abadan.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

(Faallayn-ta)

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

m.f.dh eeg faallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

(fal) horay u harbi ama u riix.

-da: (magac, dhedig, keli) kalagoyska tagoogta iyo calaacashu halka ay iska galaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

(Baalalley-da)

Bahalhoosaadka duula jaad ka mid ah.

m.dh.u Xasharaad yaryar oo baalal leh sida badan waqtiga roobka la arko.

m.dh.u Xasharaad yaryar oo baalal leh sida badan waqtiga roobka la arko.

f. n., [collective] butterfly

-da: (magacwadareed) cayayaanka duula jaad ka mid ah oo ka dhasha roobka.

baalalley: (ereycodeed) carruurtu tidhaahdo marka ay biyaha ku ciyaarayaan, iyaga oo uga jeeda saydhista biyaha. Biyo batalaq baalalley.

de: butterfly

lx: baalalley

pd: (-da)

ps: n2-f-col

syn: balambaallis

key: baalalley

(tilmaame) qof gaadhay xilligii baaluqitaanka; qof qaangaadhay. Bildhaantiisa markaad eegto waa nin baaluqsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la islaha xumayn; cid kale aflegaadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

(fal) kolba wax jilicsan, ha kaa soo dhaco. badhaqlayn -ta: (magac, dhedig, keli) kolba wax jilicsan, soo ridid.

m.f.dh eeg balbalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hadhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

-ka: (n) a person affected with paralysis; paralytic (para litik)

-ga: (magac, lab, keli) biyo ku batalaqsi, biyo xoog lug ugu dhufasho si ay u duulduulaan.

(fal) biyo ku dhex boodbood oo ku dhex ciyaar. Ku batalqasada biyaha oonkii hadduu ba'ay.

m.dh la-mid: baylihin.

(tilmaame) wax dayacan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buluqbuluqlayn.

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaclayn oo buuxid darteed la dhaqdhaqaaqid. Kolka roobku da'o galaclaynta dhijaamaha ayaa meel dheer laga arkaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka bidhaamid. Halaclaynta xareedda meeldheerbaa laga arkaa. Dh: walacwalaclayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hataaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hantaaqo gaadhsiin. Dh: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qalam' samayn.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

-ta: (magac, dhedig, keli) talaabo ku cabbirid; tilaabayn.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

m.dh la-mid: walalaclayn.