bashaaqid

(fal) noole, ama wax kale oo qoyan wax ku dhufo.

m.l Busta madowga badan ee sabuulka maseggada ku dhalata, badarkana madowga ka dhigta.

(Basaasid-da)

1. Jaasuusid.

2. Dufan lays marsho waayid.

m.f.dh eeg basaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

m.f.dh eeg fashaq².

-da: (magac, dhedig, keli) xumayn ay cid kali talo kaa xumayso ama kaa carqaladayso Xaajada wasaaqida ka ilaali.

(Barraaqid-da)

Fadhi kala daadsan oo foolxun, fadhiyid.

m.f.dh eeg barraaq.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo foolxun u fadhiisad, Dh: barraahid, bahardaad.

m.f.dh eeg qashaaf². la-mid: qashaaf¹.

m.f.dh eeg baaqbaaq.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqbaaq ku samayn. Baagbaaqidda beerta, Beylow dibigiiyow, berri baa lagaa sugi. Dh: baaqbaaqis.

m.f.dh eeg baashaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) maaweelin oo wakhtidhaaf u samayn. Dh: maaweelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baashaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

m.dh (-do, m.l) B. ah: qof haween ah, bulshey ah oo had iyo goor weji iyo laab furan.

-da: (magac, dhedig, keli) wejifurnaan, dabeecad samaan dadka dhoollocaddayn lagu qaabilo. Wejigaaga bashaashad ha laga arko. Dh: wejifurnaan.

m.f.dh eeg candhaaq². la-mid: candhaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) barraaqid.

(Fasahaadid-da)

Xumaansho; kibrid.

m.f.dh eeg fasahaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday ama qaldamay ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) xarragood iyo socosho hannaan quruxsani ka muuqdo. Dh: taxtaxaashid, mardaaddiyid, shoobid.

(Xashaashid-da)

Xarragood; mardaaddiyid; shoobid.

m.f.dh xashaash². la-mid: xarshaashid.

-da: (magac, dhedig, keli) xarrago samayn. Dh: xarragood.

(Baaqid-da)

Baaq samayn.

m.f.dh eeg baaq³. la-mid: baaq¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) jeedinta codsi ku baaqul wajahan meel ama cid gaar ah oo ujeeddo leh.

-da: (magac, dhedig keli) xaadhista meel uskag iyo gidaafadi taallo si ay u nadiifawdo. Dh: xaadhid, xaaqid, salabayn, fiiqid.

haaqid-da: (magac, dhedig, keli) dabargoynta iyo laynta aan la isku naxariisan. Haaqiddii gumeystaha, ayaan weli hafeeftaa. Dh: xasuuqid, xaaqid, tirtirid, dabargoyn.

(Saaqid-da)

Ur faafay dareemid.

saaqid¹: m.l (-dyo/-diin, m.dh) 1. Nin liita oo aan meelna ku wanaagsanayn. 2. Arday waxbarasho la socon waayey.

saaqid²: m.f.dh eeg saaq².

saaqid³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Nin liita oo aan meelna ku wanaagsanayn noqosho. 2. Qof imtaxaan ku dhicid.

m.l (-dyo/-diin, m.dh) 1. Nin liita oo aan meelna ku wanaagsanayn. 2. Arday waxbarasho la socon waayey.

(fal) 'waxbarasho, tijaabin iyo wixii la mid ah, ku dhac: ha gudbin.

saaqid -da: (magac, dhedig, keli) ur faaftay dareemid, wada gaadhsiin. Dh: saagis.

saaqid -da: (magac, dhedig, keli) xanuun iyo wixi la mid ah, oogada wada gaadhid.

saaqid -ka: (magac, lab, keli) qof ka dhacay dugsigii oo dhaafi waayey imtixaan. Saaqid sadar ma xafido. Dh: damiin.

saaqid -da: (magac, dhedig, keli) yalaaluge dareemid; jidhka oo dhan laaqid oo si wax matag hayo ka dhigid.

(Shaaqi-ga)

Qof shaqo haya; shaqaale.

m.l (-iyo, m.dh) Nin shaaqale ah oo dadaal bandan.

m. n. worker, servant

-ga: (n) hard worker

-ga: (magac, lab, keli) qof shaqaale ah. Axmad waa shaaqi.

de: worker, servant

initial: s

lx: shaaqi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: shaaqi

v., sg., relative form, [inchoative] that you be / become ...

(v) that you [sig.] become... Ex: waxaan rabaa inaad arday fiican ahaatid; I want you to become a good student

de: that you be / become ...

lx: ahaatid

pd: (ahaato)

ps: v5a-2sg-rel-inch

key: ahaatid

(Asaasid-da)

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

m.f.dh eeg asaas². la-mid: aasaasid.

vl. n. act of founding

-da: (n) the act of creating or founding

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin, yagleelid. Dh: aasaasid.

de: act of founding

lx: asaasid

pd: (-da)

ps: vn2-f

key: asaasid

-da: (magac, dhedig, keli) murgidda iyo carshacarshoobidda hawl lahayay; qasmitaanka wax si wanaagsan u socday. Badhqidda ka ilaaliya ciyaarta. Dh: dhabqid, qasid, walaaqid.

m.f.dh eeg balaq².

-da: (magac, dhedig, keli) furid albaabka si weyn loo furo oo waxa gudaha ku jira aad loo muujiyo. Dh: ballaqid, furid.

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

name-m messenger of good news, bringer of many glad tidings

m.dh la-mid: fasakhid.

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeedii ka furid isagoon oggolaan, sabab sharci ah awgeed. Gabadha fasaqid baa u bannaan kol hadduu ninkeedii waashay. Dh: fasakhid, fasiqid.

fasaqid-da: (magac, dhedig, keli) midabka hore ka bi'id. Dh: doorsoomid, fasakhid.

f.g2 (-iyay, -isay) Dhar iyo wixi lamida biyo ku dhex ridid.

m.l (-ddo, m.dh) Farxad iyo firfircooni. la-mid: nanashaaddo, nishaad.

-ka: (magac, lab, keli) firfircooni iyo waxqabad. Qof nashaad badan shaqada u dhiibo.

name-m integrity of conduct; reason, good sense; maturity, wisdom

(Shaacid-da)

(war) dhul badan wada gaarid; caan noqosho; baahid, faafid; fidid.

m.f.dh eeg shaac².

-da: (magac, dhedig, keli) war, arrin iyo wixii la mid ah, dhul badan wada gaadhid; caan noqosho. Dh: baahid, faafid, fidid.

1. (Shaahid-da) Shaah cabbid.

2. (Shaahid-ka) Marag; markhaati.

shaahid¹: m.l (-dyo, m.dh) Marqaati.

shaahid²: m.f.dh eeg shaah².

m. n. witness

name-m witness; one who upholds the faith

-ka: (n) eyewitness (aay-wit-nes); spectator (ispak-teeyter) ~ markhaati

-da: (magac, dhedig, keli) shaah cabbid shaahayn.

shaahid -ka: (magac, lab, keli) markhaati: shuhuud: marag.

cf: marag, markhaati

de: witness

initial: s

lx: shaahid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: shaahid

(Shaalid-da)

(gaadiidka badda) mowjad duuban ka hortegid oo ka dhaadhicid.

m.f.dh eeg shaal².

-da: (magac, dhedig, keli) 'markab' ka hor tagid mawjad oo ka dhaadhicid, mawjad duuban ka hortegid oo ka daaddegid.

m.l Rooti iyo wixi lamida aad dab loogu bisleeyay.

(fal) wax duban oo qallalan noqo.

m.dh eeg shanaq.

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

m.f.dh eeg afjaaq².

(tilmaame) wax qoyan oo siyicay.

m.f.dh eeg aslaax². la-mid: aslaax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) suubbanaan; mid suubban ahaan.

m.l la-mid: bahaahin.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka waaweyn een dhibaatada lahayn dadkana aan cunin sida xoolaha, ugaadha iyo wixii la mid ah. Bahaa'inka harraadan biyo siiya. Dh: bahaayin, nimcooley, mayeedhaan.

bahaa'in: (tilmaame) qof aan garaad badan lahayn; qof caqligaab ah. Odayga Buux waa bahaa'in aan caano iyo biyo kala garanaynin. Dh: doqon, nacas, caran, xoolo, macaac, neef.

m.l 1. (u) Xoolo la dhaqdo. 2. Qof aan caqli badan lahayn. la-mid: bahaa'in, bahaayin.

m. n. domestic animals; idiot, fool

-ta / ha: (n) 1. an animal organism other than a human being ~ xayawaan. 2. a bestial person; lacking in intelligence or reason; subhuman ~ doqon

a: bahaa'in ~ bahaayin

de: domestic animals; [fig.] idiot, fool

lx: bahaahin

pd: (-ka)

ps: n2-m-m

key: bahaahin

m.l la-mid: bahaahin.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka aan dhibaatada lahayn dadkana aan cunin sida xoolaha, ugaadha iyo wixii la mid ah. Li: dugaag.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

m.f.dh la-mid: balliqid.