basarxun

m.dh la-mid: basarxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqan iyo maammul xun la imaansho. Barsaxumidaa oo kale yaana kugu arkin.

(Basarxuma-da)

Falaadxumo.

m.dh Hab xun oo bulshada loola dhaqmo. la-mid: basarxumaan.

m.dh Hab xun oo bulshada loola dhaqmo. la-mid: basarxumaan.

f. n., [compound] bad strategy; bad manners; misbehavior

-da: (magac, dhedig, keli) eeg basarxumi.

de: bad strategy; bad manners; misbehavior

lx: basarxumo

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: basarxumo

-ta: (magac, dhedig, keli) leebka xaggiisa dambe baad shimbireed yar oo loogu xidho si uu xawaarihiisa orodka u biiriyo.

baarrun -ta: (magac, dhedig, keli) midho ama ubax si urursan oo cufan geedka baarkiisa uga baxa. Baarrun ubaxa iyo badhi bariday kala udgoon badane. Dh: rucub. rooshaan.

m.f.dh eeg basari².

-ta: (magac, dhedig, keli) si qun yar ah oo xeelad iyo maskaxi ku jirto xal u helid. Hawluhu basarin ayay u baahan yihiin. Dh: basaris.

m.f.dh eeg basarxun. la-mid: basarxumaansho, basarxumi, basarxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) falaad xumaan iyo dhaqan xumaan.

(fal) ahaw qof basarxun. Barbaarkii wuu basarxumowbay.

f.mg3 (-maaday, -maatay) Qof aan basar wacan lahayn ahaansho.

(tilmaame) wax aad u guban oo meel la taabto lahayn. Dh: dumudhsan.

basan: (tilmaame) dab bakhtiisan oo aan shidmayn. Dab ilaa shalay basan dhamac ha ka raadin. Li: hursan, oogan.

(Basar-ka)

1. Sansaanka qofku ku dhaqmo; falaad; falfal; baxaalli.

2. Tab; hab; qaab; hannaan.

basar¹: m.l 1. Hab iyo hannaan qof bulsho uu la noolyahay ula dhaqmo. 2. Tab iyo xeelad qof adeegsado si uu arrin ugu xalliyo. 3. la-mid: basrid.

basar²: f.g1 (-sray, -sartay; -sri) Wax si tab iyo xeelad leh u xallin.

basar¹: m.l 1. Hab iyo hannaan qof bulsho uu la noolyahay ula dhaqmo. 2. Tab iyo xeelad qof adeegsado si uu arrin ugu xalliyo.

basar²: f.g1 (-sray, -sartay; -sri) Wax si tab iyo xeelad leh u xallin. m.f.dh, basrid.

m. n. behavior; way, method, technique

-ka: (n) the skill and technique of handling or method of doing things

-ka: (magac, lab, keli) farsamo toosan iyo dhaqan dhab ah waxkastana halkiisii la dhigo. Dh: edab, hannaan, hab, hannaan, hagaag.

bw: Arabic

cf: edeb

de: behavior; way, method, technique

lx: basar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: basar

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.

-a: (magac, lab, keli) diimis iyo nagas isgalay oo ceel dhex fadhiya oo ur leh. Goofka baarucay, ey biyo hurdaan, daraaddaa baa, loogu daaloo, looga daba tegey, dilla gooryare.

f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid. 2. Badeeco iyo wixi lamida baarid.

f.mg1 (baarugay, baarugtay)

1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid.

2. Badeeco iyo wixi lamida baarid. m.f.dh, baarugid.

-ga: (magac, lab, keli) wax kaste oo bata, oo barakooba, sida badarka la kariyo.

Biyo iyo caano laysku daray ah; (caano) biyo lagu daray; la barxay; la dheehay; la tarraxay.

barxan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmid.

barxan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la barxay ahaansho (caano). 2. Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmay ahaansho.

barxan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmid. m.f.dh, barxamid.

barxan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la barxay ahaansho (caano). 2. Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmay ahaansho. m.f.dh, barxanaan.

der. [adjective] diluted with water, watered-down

-aa -ayd: (adj) diluted (daayluutidh); weakened

(tilmaame) caano biyo lagu daray. Caano barxan noo keen. Dh: badhxan, xariiran.

de: diluted with water, watered-down rw: barax

lx: barxan

pd: (barxanaa)

ps: adj-der

key: barxan

-ta: (magac, dhedig, keli) ka bajisiin oo firxin.

v.tr. - ku salayn.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin. m.f.dh, basarin.

v. cleverly work something out

basari [feminine] n. bad wife, slovenly woman

-yey -say: (v) handle in a responsible way

basari: -da: (n) slattern (islaatarn); an untidy and dirty woman ~ areebo, baali, goonbaar

-da: (magac, dhedig, keli) naagta aan nadaafadda lahayn ee nidaamka daran. Nimay biyo dhufteen oo yaxaas beerka kala gooyey, waxaa iiga daran basari buul la hurudkeeda. Dh: arreebo, baali, goonbaar. Li: dhabeel, gaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin, si wanaagsan oo habboon u maarayn. Basrin baa bulsho lagu barbaariyaa. Dh: habayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg birxaar. bis: erey afgarasho ah oo lagu waabiyo bisadda oo looga jeedo 'tag ama leexo'. Bis bis dhaaftaye bisadda beerka ka rid.

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho. m.f.dh, farxumaan.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax garaad yar ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax garaad yar ahaansho. m.f.dh, kasxumaan.

der. [adjective] slow, barely intelligent

-kasxumaa: (adj) stupid (istuupid); obtuse (ob tuus) ~ garashoxun

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan kas lahayn ah.

de: slow, barely intelligent

lx: kasxun

pd: (kasxumaa)

ps: adj-der

key: kasxun

f.mg4 (-umaa, -umayd) Cid aan aayo ficnayn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Cid aan aayo ficnayn ahaansho.m.f.dh, aayaxumaan.

(timaame) qof aan mustaqbal wanaagsan lahayn; mid aan rajo lahayn.

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Nafley ay jirro, macluul iyo wixi lamida ka muuqdaan ahaansho. 2. Nafley aan indhaha si fiican wax uga arkeyn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Nafley ay jirro, macluul iyo wixi lamida ka muuqdaan ahaansho. 2. Nafley aan indhaha si fiican wax uga arkeyn ahaansho. m.f.dh, aragxumaan.

der. [adjective] have an ugly appearance; have defective vision

(adj) 1. ugly (agli)-, hideous, ill-favored or unsightly — foolxun. 2. having poor vision

(tilmaame) mid aan si fiican wax u arag.

de: have an ugly appearance; have defective vision

lx: aragxun

pd: (aragxumaa)

ps: adj-der

key: aragxun

asaruur¹: m.l la-mid: asaruurid.

asaruur²: f.g1 (-ray, -rtay) Ceel, god iyo wixi lamida ciid ku xabaalid; aasid; duugid.

v. fill up a hole in the ground; bury; drown

de: fill up a hole in the ground; bury; [fig.] drown

lx: asaruur

pd: (asaruuray)

ps: v1=

key: asaruur

m.l la-mid: baarid².

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

(Baarran-ka)

1. Hadal.

2. Afeef, ballan.

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef. 2. la-mid: baarramid.

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho.

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef.

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho. m.f.dh, baarramid.

m. n. conversation, talk, speech

-ka: (magac, lab, keli) hadal caadi ah ku sheekaysi. Si fiican baa xalay loo baarramay.

baarran: -ka: (magac, lab, keli) hadal sii teelladhigasho ah. Dh: afeef, shardi, ballan.

bw: afeef, ballan

de: conversation, talk, speech

lx: baarran

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: hadal

key: baarran

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho. m.f.dh, bararnaan.

der. [adjective] swollen, puffed up

-bararnaa / bararnay (adj) swollen (iswoolan); distend d. Ex: gacan bararsan; a swoller arm ~ hurgunsan

(tilmaame) meel barar leh oo xanuun awgii la buuran. Meel bararan lama gubo. Dh: bararsan.

de: swollen, puffed up

lx: bararan

pd: (bararnaa)

ps: adj-der

key: bararan

m.f.dh eeg barari.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

name-m enlightened, lofty; Aaron-- Prophet in the Holy Qur'an

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la masaxay ahaansho (sabuurad, jir miis iyo wixi lamida).

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la masaxay ahaansho (sabuurad, jir miis iyo wixi lamida). m.f.dh, masaxnaan.

der. [adjective] wiped (off), polished; rubbed (out), erased

(tilmaame) la suuliyay oon jirin ah; la tirtiray oon muuqan ah. Dh: baaba'san, tirtiran.

masaxan: (tilmaame) nadiif la dhalaaliyay ah. Muraayaddu way masaxan tahay. Dh: nadiifsan.

de: wiped (off), polished; rubbed (out), erased

lx: masaxan

pd: (masaxnaa)

ps: adj-der

key: masaxan