basarxumi

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan basar wacan lahayn ahaansho.

(adj) 1. bad way of handling things. 2. bad behavior

-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay fudaydsi badan oo hannaaninta aqalkeeda ka wahsata. Basarxun lama guursado. Dh: basari.

m.f.dh eeg basarxun. la-mid: basarxumaansho, basarxumi, basarxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) falaad xumaan iyo dhaqan xumaan.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin. m.f.dh, basarin.

v. cleverly work something out

basari [feminine] n. bad wife, slovenly woman

-yey -say: (v) handle in a responsible way

basari: -da: (n) slattern (islaatarn); an untidy and dirty woman ~ areebo, baali, goonbaar

-da: (magac, dhedig, keli) naagta aan nadaafadda lahayn ee nidaamka daran. Nimay biyo dhufteen oo yaxaas beerka kala gooyey, waxaa iiga daran basari buul la hurudkeeda. Dh: arreebo, baali, goonbaar. Li: dhabeel, gaari.

m.dh la-mid: darxumo.

m.dh 1. Hab qoraal-gacmeed oo qof wax u qoro oo ay adagtahay si loo akhriyo. 2. Hab aan quruxsanayn oo qof u sameeyo farshaxan. la-mid: farxumo.

m.dh 1. Hab qoraal-gacmeed oo qof wax u qoro oo ay adagtahay si loo akhriyo. 2. Hab aan quruxsanayn oo qof u sameeyo farshaxan. la-mid: farxumo.

m.dh la-mid: kasxumaan.

f. n., [abstract] slowness, state of being barely intelligent, not being smart

-da: (magac, dhedig, keli) caqlixumi.

a: kasxumaan

de: slowness, state of being barely intelligent, not being smart

lx: kasxumi

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: kasxumi

m.dh la-mid: aayaxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aayaxumaan.

m.dh la-mid: aragxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal foobxumi. Dh: muuqaalxumi. Li: aragsami.

aragxumi -da: (magac, dhedig, keli) diihaal iyo diifi ka muuqato. Lo'dii oo ay aragxumi ka muuqato ayaa galbeed ka soo noqotay. Dh: aragxumaan.

aragxumi-da: (magac, dhedig, keli) indhaddarrays; araggaabis. Aragxumi aan lahaan jirin baan isku arkay.

(fal) ceel iyo wax la mid ah, aas oo duug.

-da: (magac, dhedig, keli) labo baal oo leebka xaggiisa danbe lagaga xidho si xawaaraha uu u dheereeyo. Dh: baalal.

(Baraxuma-ha)

Libaax-badeed, kalluunka xagga xeebta u soo erya (ama barixume).

m.l (-mayaal, m.l/dh) Nooc libaaxbadeed ka mid ah oo xilliyada qaarkood u soo erya kalluunka badda xeebta. la-mid: barixume.

m.l (-mayaal, m.l/dh) Nooc libaaxbadeed ka mid ah oo xilliyada qaarkood u soo erya kalluunka badda xeebta. la-mid: barixume.

m. n. shark species

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka, oo noocyada kale u soo erya dhanka xeebta. Dh: libaaxbadeed.

a: barixume

de: shark sp.

lx: baraxume

pd: (/ha)

ps: n7-m, n6-m

key: baraxume

m.dh la-mid: qaabxumo.

m.dh Dabeecad aan wanaagsanayn oo qof yeesho. la-mid: camalxumaan.

m.dh Dabeecad aan wanaagsanayn oo qof yeesho.

-da: (magac, dhedig, keli) dabeecad iyo dhaqanxumi.

m.dh la-mid: farsamaxumaan.

Shiishxumo, seegmo, hannaanxumo.

m.f.dh eeg asaruuran¹.

m.dh Dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida aan la jeclaysan oo wax leeyahay. la-mid: dhalanxumaan.

m.dh Dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida aan la jeclaysan oo wax leeyahay.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumi cusub. Carruurta dhalanxumida ha laga waaniyo.

m.dh Hab aan wanaagsanayn oo loo dhaqmo. la-mid: dhaqanxumaan.

m.dh Hab aan wanaagsanayn oo loo dhaqmo.

-da: (magac, dhedi keli) dhaqan aan suubbanayn lehi.

-da: (magac, dhedig, keli) cadhoxumo aan dhakhso looga bogsan ama looga cadhoodo.

m.dh la-mid: falfalxumaan.

m.dh la-mid: garaadxumaan.

f. n., [abstract] foolishness, thoughtlessness

a: garaadxumaan (ta) [n0-f-abs]

de: foolishness, thoughtlessness

lx: garaadxumi

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: garaadxumi

(Tasarrufid-da)

Tasarruf wax u lahaansho, u yeelasho.

m.f.dh eeg tasarruf². la-mid: tasarruf¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku sidii la doono ka yeelid, ku tagrifalid. Ku tasarrufidda waxaanad lahayn waa khalad.

m.dh la-mid: afxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) hufnaan la'aan; hadal adyad ah ku hadlid.

s.m. pl. chirta miraha dhanaan (sida liinta).

(fal) neef geela oo sarajooga fadhiisi. Hasha awrka u arrumi. Dh: tu'i, fadhiisi.

(Baarri-ga)

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

m. n., [collective], (adj.): person loyal to his/her parents; faithful, obedient

-ah: (n) obedient child, especially to his or her parents

baarri -ga: (n) obedient son, especially to his parents see [eeg] baarriyad

-da: (magac, dhedig, keli) ubbo calool weyn oo subagga lagu shubto. Dh: qunbe, tebbed.

baarri -ga: (magac, lab, keli) qofka yeela amarka labada waalid ee dhalay; qofka u dheganuglaada labadiisa waalid. Baarrigu janaduu galaa. Dh: muddeec, ducaqabe. Li: waalidinkaar, caaq.

cf: muddeec

de: person loyal to his/her parents; [atr.] faithful, obedient

lx: baarri

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: baarri

-a: (magac, lab, keli) diimis iyo nagas isgalay oo ceel dhex fadhiya oo ur leh. Goofka baarucay, ey biyo hurdaan, daraaddaa baa, loogu daaloo, looga daba tegey, dilla gooryare.

f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid. 2. Badeeco iyo wixi lamida baarid.

f.mg1 (baarugay, baarugtay)

1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid.

2. Badeeco iyo wixi lamida baarid. m.f.dh, baarugid.

-ga: (magac, lab, keli) wax kaste oo bata, oo barakooba, sida badarka la kariyo.

-da: (magac, dhedig, keli) laxda uu hilibkeedu gu' iyo jiilaalba buuxo, hadday irmaantahay iyo hadday gudhan tahayba. Dh: ibso.

(fal) biyo ku badi ama balax ka yeel. Innoo balaxi caanaha. Dh: badhax, xariir.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid. m.f.dh, bararin.

(fal) wax bararsan ka dhig; xanuuni oo barar u yeel. Shawdh ku barari.

-ga: (magac, lab, keli) midab u eg ka basasha oo casaan caweefsan ah. Midab basali ah buu buuggu leeyahay.

v.tr. - ku salayn.

Battery

-ga: (n) [Pl. batariyaal- batariyaasha] battery (baa-tari)

v. permit, give permission; make someone leave

de: permit, give permission; make s.o. leave

lx: fasaxi

pd: (fasaxiyey)

ps: v2a=

key: fasaxi

-da: (magac, dhedig, keli) hubka fudud ee lagu dagaallamo.

m.l 1. Baahida ay hal ama qaalin geel ahi u qabto abaahi. 2. A. ah: hal ama qaalin geel oo u baahan abaahi.

asaruur¹: m.l la-mid: asaruurid.

asaruur²: f.g1 (-ray, -rtay) Ceel, god iyo wixi lamida ciid ku xabaalid; aasid; duugid.

v. fill up a hole in the ground; bury; drown

de: fill up a hole in the ground; bury; [fig.] drown

lx: asaruur

pd: (asaruuray)

ps: v1=

key: asaruur

(Baaquli-ga)

Weel godan oo dhoobo ama siin ama wax kale laga sameeyey oo cunnada lagu gurto; qaafiri; madiibad.

m.l (-iyo, m.dh) Weel maacuunta ka mid ah, dabool leh sidde lahayn oo wax lagu shubto.

m.l (-iyo, m.dh) Weel maacuunta ka mid ah, dabool leh sidde lahayn oo wax lagu shubto.

m. n. bowl

-ga: (n) bowl (bool) maddiibad, xeero

-ga: (magac, lab, keli) weel godan oo lagu rito cuntada. Dh: maddeebad, maddiibad, qaafiri, xeedho.