basanbaas — Macnaha & Turjumaada

1

(Basanbaas-ka)

2

Dhibaato badan; hoog; ba'; silic; darxumo.

waa la naqliyay ✓

1

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

2

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

2

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid. m.f.dh, basanbaasid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. difficulty, suffering, hardships

2

basanbaas v. get into great difficulties; experience hardship

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhib iyo balanbal. Basanbaas baa ku dhacay kuwii boolida soo cunaye. Dh: baaba', dalambaabi, silic. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, basanbaas dhaxalsiin.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhibaato iyo silic u horseed. Cilaalka aad halasaha lugaysiisay ma basanbaasi baad lahayd?

waa la naqliyay ✓

1

de: difficulty, suffering, hardships

2

hm: 1

3

lx: basanbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: basanbaas_1

waa la naqliyay ✓

1

de: get into great difficulties; experience hardship

2

hm: 2

3

lx: basanbaas

4

pd: (basanbaasay)

5

ps: v1=

6

key: basanbaas_2

waa la naqliyay ✓

(fal) balanbali oo dhibaatee. Isaga waa la basanbaaseeyey. Dh: basanbaasee. basanbaasayn -ta: (magac, dhedig, keli) balanbal iyo bisaarad u keenis; hoog iyo hankaag u gaysasho; balanbal iyo bisaarad u keenis. Basanbaasayn iyo baryo loogama horreyn markuu guursadaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Basanbaasid-da)

2

Dhibaato badan ku dhicid; hoogid; bi'id.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg basanbaas².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) silic iyo aad u dhibaatoobid la kulmid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg basanbaasi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u dhibaatayn oo silic iyo dalambaabi u horseedid. Hoggaamiyo kooxeedyada ayaa qab libaax ka qaatay basanbaasinta dadka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

2

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

3

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

4

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

2

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo daran; wax aadamuhu ka cabsado oo dhan. Balaayo guul comman way diidday. Dh: belaayo, baas, dhib, halaag, basanbaas, hoog, hankaag. Li: barkhad, badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhaddig, keli) dhimista iyo hoos u dhigga halista nabar ama jirro leedahay. Basanbaasin buu ii noqdiyo wax i balbaalyayne. Dh: quwadjebin, taakaleelin, shiiqin, dhicisayn. Li: xoogayn, tooxid, taanaadin, labolaxaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marba dhinac u dhaqaaq; daranyo, baylah iyo dayacaadi ha ku hayso. Gamboolaydii iyo gurboodkii oo bayhoofay gabbalkii manoo dumay. Dh: basanbaas, jaahwareer.

2

bayhoof -ka: (magac, lab, keli) marba dhinac u dhaqaaqa dad daranyo, baylah iyo dayacaadi hayso. Bayhoof kama baxo reerkaan sahan ku guuraynin. Dh: basanbaas, jaahwareer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marba dhinac u dhaqaaqid; ka muuqashada ama haynta daranyo, baylah iyo dayacaad. Gamboolaydii iyo gurboodkii bayhoofid gabbalkii ma ugu dumay. Dh: basanbaasid, jaahwareerid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bayhoofid iyo baylahi hayso. Bayhoofitaan iyo baylahda ka muuqata reerka boohinta ceshan kari maysid. Dh: basanbaasitaan, jaahwareeritaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dayacan oo baylahasan. Dh: jaahwareersan, basanbaasan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo yool ama goobood leh oo isa'seemid 'istaabasho' iyo orod ku dhisan. Dh: xantaxanto.

2

yoolyool -ka: (magac, lab, keli) dhibaato iyo rafaad kolba meel loo kaco. Yoolyoolka geela ka daaya. Dh: carcaraaf, rafaad, basanbaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbal) N, S, C, May Abutilon anglosomaliae Cuf. Malvaceae.

2

S,May Hibiscus aponeurus Spargue & Hutch. Malvaceae.

3

S Abutilon somalense Mattei. Malvaceae.

4

N Abutilon bidentatum Hochst. Malvaceae.

5

S Abutilon densevillosum Mattei Malvaceae.

6

C,S,N Abutilon figarianum Webb. Malvaceae.

7

Og, NFD, S, N Abutilon fruticosum Guill. & Perr. Malvaceae.

8

S, N Abutilon hirtum (Lam) Sweet Malvaceae.

9

N, C Abutilon pannosum (Forsk.F.) Schlecht Malvaceae.

10

S,NFD Abutilon ramosum Guill. & Perr. Malvaceae.

11

C Gossypium benadirense Mattei Malvaceae.

12

C Hibiscus cannabinus L. Malvaceae.

13

S Hibiscus dictyocarpus Webb. Malvaceae.

14

S Abutilon agnesae Borzi Malvaceae.

15

N Hibiscus dongolensis Del. Malvaceae.

16

May, S Pavonia arabica Boiss. Malvaceae.

17

S Senra zoes Schweinf. & Volk. Malvaceae.

18

N Pavonia burchellii (DC) R.A. Dyer. Malvaceae.

19

C,N Pavonia kotschyi Webb. Malvaceae.

20

S,C Pavonia propinqua Garcke Malvaceae.

21

S, May, NFD Senra incana Cav. Malvaceae.

22

N Melhania rotundata Mast. Sterculiaceae.

23

N Ipomoea nephrosepala Chiov. Convolvulaceae.

24

S Digera muricata (L)Mart. Amaranthaceae.

25

C,N Neocentema robecchii (Lopr) Schinz. Amaranthaceae.

26

C Melhania phillipsiae Bak.F. Sterculiaceae.

27

May Chrozophora plicata (Vahl) Spreng. Euphorbiaceae.

28

S Ricinus communis L. Euphorbiaceae.

29

S Nesae radicans Guill. & Perr. Lytheraceae.

30

C Corchorus cinerascens Defl. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed ballida ka baxa xili barwaaqada oo caleen balaadhan. Balanbaal tigaad jiilaal ma leh. Dh: balanbal.

waa la naqliyay ✓

butterfly

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) butterfly (bater falaay) ~ babbisjinni

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balambaalis.

waa la naqliyay ✓

erey yaab iyo naxdin isku jirta lagu cabbiro oo tilmaamaya in qofka leh uu rafaad iyo hoog u dhammaaday. Dh: ba'yaalay, ba'ay. balanbali: (fal) qof dhib iyo kadeed noloshiisa oo dhan saameeya u keen. Bakhayl marwo bilicsan uu guursaduu balanbaliyaayey. Dh: saxariiri, silci. balanbalin -ta: (magac, dhedig, keli) daranyo iyo haydaarto u gaysasho. Dh: hoojin, silcin, saxariirin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balanbalin.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo orod aan xawli ahayn oo kadlayn ah.

waa la naqliyay ✓

(Basal-bar) S Allium sp. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) orod aan fiiro badan lehayn. Basaqbasaqa oradkii, baadidii kuweynaye, noo nidhbidhi Allahayaw.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nin baanaha aad u yaqaan oo geedfadhi ah. Dh: garyaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) eeg balasbalas!

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baambad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) kooxda muusigga gaardiska ciidanka u qaabilsan. Baanbayda boolisku astaantiisa ayay tumayaan.

waa la naqliyay ✓

Inta badan: Aalaa.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: “Birtu badanaa way mirirtaa”.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: Birtu badanaa way mirirtaa.

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] mostly, usually

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. [ with preposition ugu] mostly (mostli); mainly. 2. excess (ik sees); being more than is usual: abundantly (aban-dhentli)

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) inta badan, sida badan, marar badan. Badanaa fasax baan helaa bilaha xagaaga. Dh: aalaa, badanka.

waa la naqliyay ✓

1

de: mostly, usually

2

lx: badanaa

3

ps: adv

4

key: badanaa

waa la naqliyay ✓

غَالِبًا، عادَةً

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: basbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili, hot pepper

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar)-, chili (jili) ~ basbaas. Ex: cunto bisbaas leh; hot spicedfood; [ peppered food]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: basbaas

2

de: chili, hot pepper

3

lx: bisbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: bisbaas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afdhuubyaalaynta geelu badanaa sameeyo galabtii ama marka xerada lagu soo wado ee uu dheregsanyahay. Dh: durduro, afdhuublayn, addaandurro.

waa la naqliyay ✓

m.l Macmacaan ka samaysan bur, sonkor iyo ukun oo sida baalka oo kale loo googooyay oo saliid lagu dubay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Limid; carraggeddin; falid.

waa la naqliyay ✓

v. weed something with a hoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) falitaan danbe oo dulmar ah ku samee beer baxday oo dheelli ah.

2

baaqbaaq -a: (magac, lab, keli) beer soo baxday oo dheelli ah falitaan danbe u samayn. Beertan baaqbaaq uma baahna.

waa la naqliyay ✓

1

de: weed s.t. with a hoe

2

lx: baaqbaaq

3

pd: (baaqbaaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: baaqbaaq

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbal-ka)

2

1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.

3

2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.

waa la naqliyay ✓

v. be in trouble, suffer ~ experience hardship

waa la naqliyay ✓

[BALAMBAL] Abutilon hirtum 20, Gossypium somalense 10,Ipomoea 'B' 01

waa la naqliyay ✓

-ay/balanbashay: (v) be in trouble; suffer (sa-fer) ~ balaambal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoog iyo balambal ku gaadh.

2

balanbal -ka: (magac, lab, keli) hoog iyo dhib ku gaadha. Dh: balambal.

waa la naqliyay ✓

1

de: be in trouble, suffer ~ experience hardship

2

lx: balanbal

3

pd: (balanbalay)

4

ps: v1=

5

see: balambal

6

key: balanbal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg barambaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Cananaas-ka)

2

1. Miro la cuno oo macaan badan oo dhulka kulul ka baxa. Waa buruq weyn oo kurtummo gamuuxani ku wada rogan yihiin: iniino badan oo midoobey oo buruq weyn isku noqday, weeye.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed ka baxa kulaylaha oo dhala buruq kuusan, macaan oo korka ku leh qolof kurtumo leh, madaxa sarena caleemo dhuudhuuban oo adag.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed ka baxa kulaylaha oo dhala buruq kuusan, macaan oo korka ku leh qolof kurtumo leh, madaxa sarena caleemo dhuudhuuban oo adag.

waa la naqliyay ✓

m. n. pineapple

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pineapple (payn-aapal) ~ ananaas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midho macaan badan oo dhulka kulaylaha ah ka baxa oo muuqaal ahaan, la bah ah dacarta. Waxa uu leeyahay midho waaweyn oo kurtumo qodxaan lihi ku duhaadhan yihiin. Dh: cananis.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: pineapple

3

lx: cananaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-enum

6

key: cananaas

waa la naqliyay ✓

1

(Gasangas-ta)

2

Geed buruqdiisa, sida saabbuunta, dharka lagu mayrto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed gaab leh laamo jilicsan oo faalala iyo bari weyn oo dharka lagu mayrto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plant species, root is used for washing clothes

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg gasaangas.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp., root is used for washing clothes

2

lx: gasangas

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: gasangas

waa la naqliyay ✓

1

(Xasanaad-ka)

2

Camal wanaagsan; samafal; ajar: sawaab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Camal wanaagsan oo loo falo ka raalinimada Eebbe in lagu gaaro. 2. Abaalgud lagu helo camal wanaagsan oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Camal wanaagsan oo loo falo ka raalinimada Eebbe in lagu gaaro. 2. Abaalgud lagu helo camal wanaagsan oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, good deed; reward

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) good deed, God's blessing; kind act ~ ajar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khayr iyo wanaag la falo oo ajri iyo sawaab lagu helo. Xasanaad baad ka helaysaa hadaad caawiso dadka. Dh: ajar, wanaad. Li: sayi'aad, xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ajar, samafal

2

de: favor, good deed; reward

3

initial: x

4

lx: xasanaad

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: xasanaad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ba'san. la-mid: ba'sanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday oo ba'an ahaan. Ba'sanaanta beertu joogto maahe waa sannadkan oo keliya.

2

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaalad tirnaan ah ku sugnow. Ba'sanaanta fartu waa maxay ma roob baa ku da'ay? Dh: tirtirnaan, masaxnaan.

3

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax aan jirin. Dh: tirnaan, baaba'sanaan.

4

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) balanbalsanaan ku jira. Ba'sanaanta iyo batimaalsanaanta ka baylahtira xoolaha. Dh: baaba'sanaan.

5

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) bixitaan la'aan ku timaadda dalagga. Dh: bi'sanaan.

6

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) doorsoonaan ku timaadda dadnimada iyo dhaqanka qofka. Ba'sanaanta iyo buuri cabka aqoon la'aantaa u gaysay barbaarta. Dh: baaba'sanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid baahsan ahaan.

waa la naqliyay ✓