basaay — Macnaha & Turjumaada

m.l Toogasho meel fog ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhar midab cad ama madow leh oo afadu qaadato marka ninkeedu dhinto; weer. la-mid: asay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhar midab cad ama madow leh oo afadu qaadato marka ninkeedu dhinto; weer. la-mid: asay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

waa la naqliyay ✓

(fal) baabbacada gacanta ku salaax oo dhunko. Aadan waa nin naxariis badan oo carruurta gacana ku baasheeya. Dh: baashee.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

waa la naqliyay ✓

m. n. papaya, pawpaw

waa la naqliyay ✓

(Babai) N, S Carica papaya L. Caricaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) papaya (papaaya); papaw also pawpaw ~ mafafaay

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babay.

waa la naqliyay ✓

1

de: papaya, pawpaw

2

lx: babbaay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m-enum

5

syn: mafafaay

6

key: babbaay

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. misfortune, disaster, trouble

waa la naqliyay ✓

-balaayada: (n) a grave misfortune; disaster (di zaastar) ~ belaayo. -Syn: calamity, catastrophe, cataclysm

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo daran; wax aadamuhu ka cabsado oo dhan. Balaayo guul comman way diidday. Dh: belaayo, baas, dhib, halaag, basanbaas, hoog, hankaag. Li: barkhad, badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

de: misfortune, disaster, trouble

2

lx: balaayo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: belaayo

6

key: balaayo

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig baraf jaamud ah. Barafay biyaha. Dh: barafee, qabooji.

waa la naqliyay ✓

(fal) barako iyo khayr u yeel. Rabbiyaw noo barakay biyaha iyo baadkaba. Dh: barakee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓

(fal) noole, ama wax kale oo qoyan wax ku dhufo.

waa la naqliyay ✓

name-m messenger of good news, bringer of many glad tidings

waa la naqliyay ✓

1

(Baslayn-ta)

2

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo kala jeedjeeda. Dh: bidhiidh, yixi. Li: yoofil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg. Nin Ilaahay halleeyey wasaayo waxba uma tarto. Dh: wax-sheeg.

waa la naqliyay ✓

1

(Asay-da)

2

Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asaay.

waa la naqliyay ✓

f. n. mourning dress (white)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the clothes put on by a woman whose husband passed away; mourner's clothes (moorneris kaloowth)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gambada cad ee afadu xidhato kolka seygeedu dhinto. Asaydii bay weli Farduus siddaa. Dh: agal, hengel, hangal, weer.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hangal

2

de: mourning dress (white)

3

lx: asay

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: asay

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area

2

lx: Baay

3

ps: n0-loc

4

key: Baay

waa la naqliyay ✓

1

(Asaag-ga)

2

La mid; la fil; la fac; eyni; laag.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka inta isku da'da ah ama isku darajada ah; fac.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka inta isku da'da ah ama isku darajada ah; fac.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] peer, one's equal; age-mate

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) peers (piiris); persons with equal rank, class, or age; a coeval; contemporary ~ isku fac, isku da'. Ex: Cali iyo Xaawo waa isku asaag; AU and Hawa are contemporaries

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid kale, qof la fil iyo fac ah. Adeer asaaggaa la ciyaar. Dh: fil, qayr, fac, ayni, dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: peer, one's equal; age-mate

2

lx: asaag

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: asaag

waa la naqliyay ✓

نظیر

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo xanuun hayo xoq oo sancee. Dh: asmee.

2

asmay: (fal) asmo ku akhri. Dh: habaar, asmee, inkaar.

3

asmay: (fal) calaamad iyo amaarad u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad u oomman ka yeel.

2

asqay: (fal) qof jahadu ka lusan tahay ka dhig. asqay: (fal) qof kale, wareeri.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a procedure to study a substance, esp. of a drug; a substance to be studied; the result of such study.

2

warbixin

waa la naqliyay ✓

(fal) astaan u yeel; asto ama sumad u yeel. Dh: amaaradee, calaamadee

waa la naqliyay ✓

ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!

waa la naqliyay ✓

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-sha)

2

Geed nagaarka la beerto ka mid ah oo leh ur iyo dhadhan aad u lifaaqoon iyo bari (buruq) kankoonsan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Khudrad ur silloon oo dhadhan kulul, caleemo dhuudhuuban oo dhaadheer iyo buruq kuusan leh oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Khudrad ur silloon oo dhadhan kulul, caleemo dhuudhuuban oo dhaadheer iyo buruq kuusan leh oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] onion

waa la naqliyay ✓

(Basal) All.Som. Allium ceba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adj) pertaining to or situated near a base, esp. basal temperature used in family planning.

2

saldhig

waa la naqliyay ✓

-basasha: (n) onion (on yan)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab ka mid ah khudaarta dheriga oo badhi dhuleed leh. Dhulka ayaa laga soo qodaa oo dheriga ayaa lagu daraa, ur kulul na way leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: onion

3

lx: basal

4

pd: (/sha)

5

ps: n0-f-col

6

key: basal

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aad u guban oo meel la taabto lahayn. Dh: dumudhsan.

2

basan: (tilmaame) dab bakhtiisan oo aan shidmayn. Dab ilaa shalay basan dhamac ha ka raadin. Li: hursan, oogan.

waa la naqliyay ✓

1

(Basar-ka)

2

1. Sansaanka qofku ku dhaqmo; falaad; falfal; baxaalli.

3

2. Tab; hab; qaab; hannaan.

waa la naqliyay ✓

1

basar¹: m.l 1. Hab iyo hannaan qof bulsho uu la noolyahay ula dhaqmo. 2. Tab iyo xeelad qof adeegsado si uu arrin ugu xalliyo. 3. la-mid: basrid.

2

basar²: f.g1 (-sray, -sartay; -sri) Wax si tab iyo xeelad leh u xallin.

waa la naqliyay ✓

1

basar¹: m.l 1. Hab iyo hannaan qof bulsho uu la noolyahay ula dhaqmo. 2. Tab iyo xeelad qof adeegsado si uu arrin ugu xalliyo.

2

basar²: f.g1 (-sray, -sartay; -sri) Wax si tab iyo xeelad leh u xallin. m.f.dh, basrid.

waa la naqliyay ✓

m. n. behavior; way, method, technique

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the skill and technique of handling or method of doing things

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) farsamo toosan iyo dhaqan dhab ah waxkastana halkiisii la dhigo. Dh: edab, hannaan, hab, hannaan, hagaag.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: edeb

3

de: behavior; way, method, technique

4

lx: basar

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: basar

waa la naqliyay ✓

name-f smiling

waa la naqliyay ✓