basaas — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

v. found, establish; base

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

2

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

3

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, establish; base

2

lx: aasaas

3

pd: (aasaasay)

4

ps: v1=

5

key: aasaas

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (kiimika) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (kiim.) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

waa la naqliyay ✓

m.l Toogasho meel fog ah.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) eeg balasbalas!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) la-mid: gas.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasaas-ta)

2

1. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar.

3

2. Saanad; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ammunition, bullet, cartridge; brass

waa la naqliyay ✓

name-m ammunition, bullet, cartridge; brass. Cf: Xabad (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ammunition (am-yuni-shin); bullets (bulitis) ~ xabado, saanad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filanayo geesinimo oo rasaas ama gumuc sidoodii ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan naxaas, bir iyo baaruud qarxisa oo lagu dagaallamo oo wax disha. Dh: xabbad.

2

rasaas-ta: (magac, dhedig, keli) biro yaryar oo macdan ah oo lagu taxo qaybta hoose ee shabaagta si ay hoos ugu jiiddo dhinaca ay ku taxan tahay una kala baxsanaato.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ammunition, bullet, cartridge; brass

3

lx: rasaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: rasaas

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

2

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

3

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Basaasnima-da)

2

Jaasuusnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexsocota-da)

2

1. Hadallo yar ama tix yar oo soo noqnoqota oo xubnaha gabayada, heesaha, kd., la geliyo; dhextaal.

3

2. Dadka dadka hadalka u kala qaada ama dowlad u adeegu oo warka u geeya; jaasuus; basaas; warxungee.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaasuus-ka)

2

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

3

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

waa la naqliyay ✓

1

(Jaasuusnima-da)

2

Jaasuus ahaansho.

3

2. Hawsha jaasuusku qabto; basaasnimo; (ama jaajuusnimo).

waa la naqliyay ✓

1

(Jiifta-da)

2

1. Qaybaha maansada mid kamid ah; masafo.

3

2. Dad laysu diro oo wax soo basaasa.

waa la naqliyay ✓

1

(Warxungee-ga)

2

1. Bahal jaadadka caarada ka mid ah; waa weyn yahay, midabkiisuna waa cas yahay sun aad u xunna waa lee yahay.

3

2. Qofka warka qaada oo dadka isku dira; basaas; jaasuus.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg basaasan. la-mid: basaasnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: basaasnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Basaas ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) Xuub yar, khafiif ah oo ka kaca jirka dadka markuu basaaso ama uu la kulmo cimilo uusan u baran.

waa la naqliyay ✓

1

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

2

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Jaad ka mid ah jaadadka caarada oo waa weyn, sun aad u xun ayuuna leeyahay. 2. Diradiraale; basaas; gogle; jaajuus.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

1

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

2

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

waa la naqliyay ✓

1

de: spy

2

hm: 1

3

lx: basaas

4

pd: (basaasay)

5

ps: v1=

6

key: basaas_1

waa la naqliyay ✓

1

de: spy, scout

2

hm: 2

3

lx: basaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: basaas_2

waa la naqliyay ✓

1

de: get dry skin or hair

2

hm: 3

3

lx: basaas

4

pd: (basaasay)

5

ps: v1=

6

key: basaas_3

waa la naqliyay ✓

Basaasi ku taal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax basaasay ahaansho (timo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax basaasay ahaansho (timo). m.f.dh, basaasnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] spied on

2

basaasan [derived] [adjective] flaky, dried out

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid basaasi hayso. Nin basaasan baladkan ma joogo.

2

basaasan: (tilmaame) warkiisa oo dhan si qarsoodi ah lagu hayo. Nin basaasan baad tahay sirtaadii fashilantay.

waa la naqliyay ✓

1

(Basaasid-da)

2

1. Jaasuusid.

3

2. Dufan lays marsho waayid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg basaas³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

2

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, kel) marka aad dux yari darteed la wareertid. Madaxa ayaan basaasow ka dareemayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Bashaash-ka)

2

Qof had iyo goor weji iyo laab furan; aan dadka u jirxumayn; fallaax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) B. ah: nin bulshey ah oo had iyo goor weji iyo laab furan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo, m.dh) B. ah: nin bulshey ah oo had iyo goor weji iyo laab furan.

waa la naqliyay ✓

m. n. outgoing, sociable ~ cheerful person

waa la naqliyay ✓

nickname-m, name-m outgoing, sociable, cheerful

waa la naqliyay ✓

-ka bashaashad-da: (n) sociable and responsive person; friendly (fareen dili); outgoing

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo mid furfuran oo dadlasocod leh.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof had iyo jeer weji iyo laab furan oo galaangal badan. Nin bashaasha balaayo ma qaaddo. Dh: furfuran, farxaan. Li: xidhxidhan, wejimacmuus, oodan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: outgoing, sociable ~ cheerful person

3

lx: bashaash

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: bashaash

waa la naqliyay ✓

-aasaasaha: (n) founder (fawndhar); establisher ~ bilaabe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin bilaabay wax aan hore u jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asaasi.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): basis, basics; basic

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: basis, basics; [atr.] basic

2

lx: aasaasi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: aasaasi

waa la naqliyay ✓

أَسَاسِيَ

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) agab kala duwan oo iib u joog ah. Baabuurku bagaash faro badan buu sidaa.

2

bagaash -ka: (magacwadareed) qalab iyo alaab qof socoto ahi wato. Bagaashkii Sacdiya, diyaaraddu way ka soo tegtay!

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed timirta isku bah yihiin oo caleen balballaadhan leh. Dh: baar, geedbaar, geedqoonne.

2

bahaash -ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka baarka. Dh: qoonne.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Nooc ka mid ah noocyada ashuumada waaweyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) noole, ama wax kale oo qoyan wax ku dhufo.

waa la naqliyay ✓

name-m messenger of good news, bringer of many glad tidings

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: basbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili, hot pepper

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar)-, chili (jili) ~ basbaas. Ex: cunto bisbaas leh; hot spicedfood; [ peppered food]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: basbaas

2

de: chili, hot pepper

3

lx: bisbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: bisbaas

waa la naqliyay ✓

1

cf: caasimad

2

de: Bosaso [coastal city in east Somalia] Capital of the Bari region

3

lx: Bosaaso

4

ps: n0-loc-f

5

key: Bosaaso

waa la naqliyay ✓

(Asaso) N Osyris lanceolata Hochst & Steud. Santalaceae.

waa la naqliyay ✓