Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(tilmaame) qof qurjad xun. Dh: sinyar, lafyar, jidhyar, saryar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho. m.f.dh, bararid.

waa la naqliyay ✓

1

v. swell (up)

2

barar: vl. n. swelling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the condition of being swollen; swell (isweel); bulge (boolji); distension (dis-teen-shin)

2

barar: -ay/tay: (v) become sv ollen (iswoolen)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel jidhka ah, soo kuusan nabar ama xanuun awgii. Boogtii way barartay.

2

barar -ka: (magac, lab, keli) jidhka noolaha oo xanuun ama nabar soo gaadhay dartiis la soo fooca, la soo kuusma, dhiigga oo guntama, meel isugu taga. Barar ciyil maha.

waa la naqliyay ✓

ورم

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] lake

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel weyn oo biyo qabatin ah oo aan gudhin berrina uu hareeraha ka xigo.

waa la naqliyay ✓

1

a: badyaro

2

de: lake

3

lx: badyar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-cmp

6

key: badyar

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.

2

2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.

waa la naqliyay ✓

1

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

2

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

3

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan. m.f.dh baraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lamb, young sheep

2

baraar: [feminine] n., [collective] cattle species (with twisted horns and a wide face)

3

baraar: v. prosper; be content

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) lambs (laamis); the babies of sheep

2

baraar: -ay / tay: (v) prosper (paroos per); be fortunate or successful

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg badhaadh.

2

baraar -ka: (magacwadareed) maqasha idaha ee caana nuugga ah, aan weli laga gudhan ee reer joogga ah. Baraar iduu noqdaa.

3

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) hadal laga sii hordego intii hadhow eedi ka iman lahayd. Hadalka hortiiba baraar dhigtay. Dh: afeef, shuruud.

4

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) sida lo'da qaarkeed geeso rogan leh iyo weji ballaadhan. Dh: baaji.

waa la naqliyay ✓

Bir baraar kore iyo mid hoose leh ee la saaro birta la xariiqayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbar-ka)

2

Doc; dhinac; gees; dhan; hareer.

waa la naqliyay ✓

1

barbar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhinac. la-mid: berber¹.

2

barbar²: f.g1 la-mid: dardar³.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhinac.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) side (saaydh); corner (koor ner)~dhinac, daf, gees

waa la naqliyay ✓

1

Lato; parte

2

Side; part

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afarta jaho mid kaa xiga. Barbar bukaanka ka mar. Dh: koone, dhinac, hareer, gees, cidhif, doc, dhan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhinac, daaf, doc, gees

2

de: side, edge

3

lx: barbar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-loc

6

key: barbar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka ku dhaca neefka marka lagu liso weel aan aabaysnayn ama gacmo aan nadiif ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaryar-ka)

2

1. Dad aan waaweyneyn; dhallaan; carruur.

3

2. Aan waaweyneyn; dhuudhuuban.

waa la naqliyay ✓

adj., pl. small (ones), bits; children

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) kids (ki-dhis); children (jiil-dareen) ~ carruur

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan waaweynayn ah. Alaabta yaryar xagga hore dhig. Li: waaweyn.

2

yaryar-ka: (magacwadareed) inta yaryar een waaweynayn. Yaryarka caanaha u lisa intaanay seexan. Li: waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: small (ones), bits; children

2

initial: y

3

lx: yaryar

4

pd: (Sg: yar)

5

ps: adj-m-pl

6

key: yaryar

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Riyo ama ido ku nool degaan aysan u dhalan. 2. Nooc idaha ama riyaha ka mid ah oo baryari u dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qurjad xumaan. Dh: sinyaraan, lafyaraan, jidhyaraan, saryaraan.

2

baryaraan -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo yaraan. Dh: saboolnimo. Li: hodannimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Habaryar-ta)

2

Hooyada walaasheed ama abtiga walaashi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Hooyada walaasheed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Hooyada walaasheed.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] maternal aunt, mother's sister

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the sister of one's mother; aunt (aunt)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hooyo walaasheed. Habaryar waa hooyo naasa la'. Dh: habo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: abti (mother's brother), eeddo (father's sister)

2

de: maternal aunt, mother's sister

3

lx: habaryar

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-cmp

6

key: habaryar

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Cid aan tabar lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Cid aan tabar lahayn ahaansho. m.f.dh, tabaryaraan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid aan awood lahayn; awooddaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Badyara-da)

2

Bad yar oo badweynta ka dillaacda; bad aan weyneyn oo dhul ku wareegsan yahay; gacan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bad yar oo badweynta ka so dillaacday oo berri fadhida; gacan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bad yar oo badweynta ka so dillaacday oo berri fadhida; gacan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] lake; gulf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badyaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: lake; gulf

2

lx: badyaro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: badyaro

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin ay bah yari dhasho. Guure waa bahyare.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] prosperity, well-being

waa la naqliyay ✓

(Barare) May Asparagus africanus Lam. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-baraaraha: (n) the condition of being prosperous; prosperity (paroos periti)~ baraaro, nimco

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo, wanaag iyo nabad. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

a: baraaro

2

de: prosperity, well-being

3

lx: baraare

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-abs

6

key: baraare

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraare.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nabad iyo caano; wanaag iyo barwaaqo. Dh: wanaag, badhaadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbaar-ka)

2

Qof lab oo aan fil weyneyn; nin dhallin yar.

waa la naqliyay ✓

1

barbaar¹: m.l (-rro, m.dh) Nin dhallinyaro ah oo aan weli guursan.

2

barbaar²: m.dh.u Dhallinyaro rag iyo naago leh oo aan weli guursan.

3

barbaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barbaar noqosho; korid.

waa la naqliyay ✓

1

barbaar¹: m.l (-rro, m.dh) Nin dhallinyaro ah oo aan weli guursan.

2

barbaar²: m.dh.u Dhallinyaro rag iyo naago leh oo aan weli guursan.

3

barbaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barbaar noqosho; korid. m.f.dh, barbaarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become adult, become mature; prosper

2

barbaar: m. n. young adult man, bachelor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. barbaarta] a young adult male; a mature adult male

waa la naqliyay ✓

1

(fal) carruur qaanqaadh noqo; xooggaaga xilligi lagu intifaaci lahaa gaadh. Buraale wuu barbaaray oo cirkaa oo shaadhiyo nigis loo geliyey. Dh: hanaqaad, kor, weynow.

2

barbaar -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aan da'weyneyn; nin hanaqaaday oo xila'irmaanays ah, fil yar, nin dhallin yar. Barbaar balwad bartay bartii ma yaqaan.

3

barbaar -ta: (magacwadareed) da'yarta soo koraysa. Barbaarey, barbaar caafimaadey, baaqa nabadda Soo raac. Dh: dhallinyaro. Li: cirroole, waayeel, duq.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Berbera [coastal town in north Somalia.]

waa la naqliyay ✓

(n) Berbera; port town in northern Somalia

waa la naqliyay ✓

1

a: Berbera

2

de: Berbera [coastal town in north Somalia]

3

lx: Barbara

4

ps: n0-loc-f

5

key: Barbara

waa la naqliyay ✓

barbare, n.m. - Ilbax la'aan; badow; badow ah; debad galeen ah; waxshi ah; axmaq ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

agg. - badow.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Nafley muuqaalkeed garasho. 2. Fal eex iyo qabyaalad ka muuqato cid wax ugu samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Nafley muuqaalkeed garasho. 2. Fal eex iyo qabyaalad ka muuqato cid wax ugu samayn. m.f.dh, bargarasho.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] partially forget, remember somewhat, half remember

waa la naqliyay ✓

-bargartay / bargaratay: (v) recognize (rekag-naayz); identify or know something or someone from past experience or knowledge. Ex: ma i bargaran kartaa? can you recognize me?

waa la naqliyay ✓

(fal) lexjeclo yeelo; bargaro oo waxaaga ilaasho. Dh: lexjecloo.

waa la naqliyay ✓

1

de: partially forget, remember somewhat, half remember

2

lx: bargaro

3

pd: (bargartay)

4

ps: v3b=cmp

5

xe: I know you from someplace (but Ive forgotten where).' {N & C}

6

xv: Waan ku bargaranayaa.

7

key: bargaro

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xubin uurkujirta ka mid ah oo dhinaca bidix ee caloosha ku taal oo sameysa qayb ka mid ah unugyada dhiigga cad oo la yidhaado limfoosiid. Dh: baankariya, beeryaro.

2

beeryar -ta: (magac, dhedig, keli) cudur ku dhaca beeryarta, oo carruurta caloosha laga gubo. Beeryar haysa cunugga. Dh: beeryaro, weled.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan tiro badnayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan tiro badnayn ahaansho. m.f.dh, farayaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faryara-da)

2

Faraha dadka tan ugu yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacmaha iyo lugaha farahooda midda ugu yar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] little finger, pinkie ~ pinky

waa la naqliyay ✓

-faryarada: (n) little finger (lital fingar)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faraha dadka tan ugu yar. Faryaro faadumaa lagu kabaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: little finger, pinkie ~ pinky Counted as the first finger by Somalis

2

lx: faryaro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: faryaro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax yaryar oo inta caadiga ah ka yar ahaan. Daafida yaryarideeda ayaa loo yidhaa ninkii dalag waayay daafi buu daadiyaa uu guraa. Dh: yaryaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaryara-da)

2

Jaad cawska xooluhu daaqaan ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jaad cawska xooluhu daaqaan ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. grass species

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad tigaadda xooluhu daaqaan ka mid ah.

2

yaryaro -da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah shimbiraha yaryar oo cawlcawlan. Hadhuudhkaa yaryarada ka celi. Dh: xurguf, wedkeedcuna.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp.

2

initial: y

3

lx: yaryaro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: yaryaro

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.

waa la naqliyay ✓