barxi — Macnaha & Turjumaada

(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Barxid-da)

2

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barax².

waa la naqliyay ✓

vl. n. mixing of milk and water

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isku darid biyo iyo caano. Dh: badhxid, xariirid.

2

barxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka iyo kolba dhan u orodka baraarka oo hurdo maqashii kaga hadhay. Dh: badhxid.

waa la naqliyay ✓

1

de: mixing of milk and water

2

lx: barxid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: barxid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka bajisiin oo firxin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) barxin ku ridid.

2

barxis-ta: (magac, dhedig, keli) isku daris biyo iyo caano. Falanfalxo idaad badhxis la'aan baa la dhamaa. Dh: badhxis, xariiris.

3

barxis-ta: (magac, dhedig, keli) barxidda baraarka. Baraxis baraar baa lagu ogaa baarqabna guuxe. Dh: badhxis.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

(fal) geel biyo dhana ah ku celceli. Geela balxiya biyaha ha ka bogtee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

2

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.

waa la naqliyay ✓

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah jaadadka timirta, midab bunni ah leh oo faradda u eg kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Barnee

waa la naqliyay ✓

f. n. date species (fruit)

waa la naqliyay ✓

name-f date sp. (fruit) considered the best species; lit: very light-skinned. Cf: Suuri

waa la naqliyay ✓

magac loo baxdo gabadh midabka timirta leh oo casaan dhalaalaya u dhalatay. Ereyada saluuggoo dhan, Barni sumalxadkeedaa leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timirta nooca ugu wanaagsan oo halweyn ah; jaad ka mid ah timirta oo aad u cad. Barni iyo bariis iyo xalwiyo budo la iidaamay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin. m.f.dh, barqin.

waa la naqliyay ✓

v. graze livestock in the late morning

waa la naqliyay ✓

(fal) daaji xoolaha subaxda hore. Barqiyey lo'dii bilisey ciirtii ma bixiseen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze (livestock) in the late morning

2

lx: barqi

3

pd: (barqiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: barqi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka qaybta aan biyaha ahayn. Barri iyo badba u maray baadidoonkaaye.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xaday, -xatay) Caano, barax ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xaday, -xatay) Caano, barax ka dhigasho. m.f.dh, barxasho.

waa la naqliyay ✓

v. mix milk with water (for oneself)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo caano ku darso. Barxo caanaha oonku ha kaa baxee. Dh: xariiro, badhxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mix milk with water (for oneself)

2

lx: barxo

3

pd: (barxaday)

4

ps: v3a=

5

key: barxo

waa la naqliyay ✓

f. g/mg2 (-iyay, -isay) Ka f.: cid farxad gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) Ka f.: cid farxad gelin. m.f.dh, farxin.

waa la naqliyay ✓

v. make happy, gladden

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka ~» farax geli; wax uu u riyaaqo u sheeg; ka rayraysii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax tashiilid. 2. Hilib marax ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. look after, economize, save

waa la naqliyay ✓

(fal) kaydi oo qudhmi. Xigga marxi hadhawbaad xigiye. Dh: madhxin

waa la naqliyay ✓

1

de: look after, economize, save

2

lx: marxi

3

nt: marxin (ta) [vn-f], marxis (ka) [vn-m]

4

pd: (marxiyey)

5

ps: v2a=

6

key: marxi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax qarax ku burburin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax qarax ku burburin. m.f.dh, qarxin.

waa la naqliyay ✓

v. explode, detonate; fire (a weapon)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to explode, erupt, burst or blast

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bam iyo wixii la mid ah wax, olol ka keen oo kala fidhiidhi.

2

qarxi: (fal) wax isku yaallay kala qarradhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: explode, detonate; fire (a weapon) rw: qarax

2

lx: qarxi

3

pd: (qarxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qarxi

waa la naqliyay ✓

1

(Tarrixid-da)

2

Wax kelinnimada iyo miirnimada ka bi'in; dheehid; wehelin; barxid.

waa la naqliyay ✓

1

xariir¹: m.l Caano biyo badan lagu daray; candiid; cindiid.

2

xariir²: m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

3

xariir³: f.g1 (-ray, -rtay) Barxid (caano). la-mid: xariiri.

waa la naqliyay ✓

1

barax¹: m.l 1. B. ah: caano biyo ka yar lagu daray. 2. Bardooddanka ay sameeyaan xooluhu.

2

barax²: f.g1 (-rxay, -raxday; -rxi) 1. Caano biyo ka yar ku darid. 2. Xoolo, bardooddan samayn. m.f.dh, barxid.

waa la naqliyay ✓

/adhaltareyt/adulterates, adulterating, adulterated; (v) barxid, wax la barxay oo biyo lugu daray ama biyo-biyood laga dhigay. e.g. To adulterate milk with water.

waa la naqliyay ✓

/kontamineyt/ (v) faddarayn; barxid. e.g. Don't contaminate the food.

waa la naqliyay ✓

/dhiluut/ (v) barxid.

waa la naqliyay ✓

/dhilushan/ (n) barxis.

waa la naqliyay ✓

/niit/ (adj) 1. nidaamsan (si fiican loo hagaajiyey) 2. aan la barxin (siiba khamriga oo aan biyo, baraf iwm lugu darin).

waa la naqliyay ✓

/wootar-dhawn/ (v) barxid (biyo ku darid).

waa la naqliyay ✓

v.tr. - barxid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda biyo iyo caano. Caanaha lo'du badhxidda kuma fiicna. Dh: barxid, xariirid.

2

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) fadhxidda labo midab iyo wax ka badan la isku daro. Dh: fadhxid.

3

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka baraarka oo hurdo kaga hadha maqasha kale. Dh: barxid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo iyo caano isku daritaan. Dh: barxitaan.

2

barxitaan-ka: (magac, lab, keli) barxista baraarka. Barxitaan baraar lihiyo dhaylo badhiyeede. Dh: badhxitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caano biyo badan lagu daray. Dh: badhax, xariir.

2

cindiid -ka: (magac, lab, keli) (caano) biyo badan ku darid; badhxid; barxid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka dhig wax baarixiyoobay ama la iibsan waayay. Baarixi badeecaddaada, berri bay qaaliyoobaysaaye.

2

baarixi -ga: (magac, lab, keli) wax la iibinayey oo habeen ka dumay; badeecad maalintii loogu talo galay iibsami weyday oo subaxii danbe la lib keeno. Dh: baari, baryood.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yay, -say) Nafley, dhibaato xilli kulul ka samatabixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yay, -say) Nafley, dhibaato xilli kulul ka samatabixin. m.f.dh, barbixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarri-ga)

2

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective], (adj.): person loyal to his/her parents; faithful, obedient

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) obedient child, especially to his or her parents

2

baarri -ga: (n) obedient son, especially to his parents see [eeg] baarriyad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubbo calool weyn oo subagga lagu shubto. Dh: qunbe, tebbed.

2

baarri -ga: (magac, lab, keli) qofka yeela amarka labada waalid ee dhalay; qofka u dheganuglaada labadiisa waalid. Baarrigu janaduu galaa. Dh: muddeec, ducaqabe. Li: waalidinkaar, caaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: muddeec

2

de: person loyal to his/her parents; [atr.] faithful, obedient

3

lx: baarri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: baarri

waa la naqliyay ✓

1

(Badxir-ka)

2

Xilliga baddu kacsan tahay oo waxa shiraaca ku dhoofa ay ka xiran tahay; (ama badxiran).

waa la naqliyay ✓

m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] dam

2

badxir m. n. season of the southeast monsoon when the sea is very rough and not favorable for sail boat navigation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xilli ay baddu kacsan tahay oo doonyaha iyo huudhiyada yaryari aanay mari karin. Xilliga badxirka maraakiibtaa la raacaa. Dh: badxidh. Li: badfuran.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku badi ama balax ka yeel. Innoo balaxi caanaha. Dh: badhax, xariir.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ceel dhane ah oo geela lagu celceliyo si loo jeelbixiyo. Balxintu geela way u fiican tahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geela oo laga haqab tiro ceel dhane ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid. m.f.dh, bararin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax bararsan ka dhig; xanuuni oo barar u yeel. Shawdh ku barari.

waa la naqliyay ✓

(fal) baras u yeel ama calaamadee. Barasi hasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariid-ka)

2

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bariis.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): rice

waa la naqliyay ✓

-ka; (n) rice (raays) ~ bariis

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo la beero oo bixiya badar ama midho yaryar oo cadcad, ahna cuntada ugu caansan ee la cuno. Bariid na cuntaye badawsanidaa. Dh: bariis.

waa la naqliyay ✓

1

a: bariis

2

de: rice

3

lx: bariid

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-mass

6

key: bariid

waa la naqliyay ✓

1

(Bariin-ta)

2

Nabadgelyo ku bari siin; samatabbixin; badbaadin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barii. la-mid: bariisiin.

waa la naqliyay ✓

f. n. safety

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof socota ah, jiif iyo cunto la siiyo. Dh: martigelin.

2

bariin -ta: (magac, lab, keli) xoolo, ka ilaalin waxii dhib u keenaya oo dhan gaar ahaan habeenkii ilaa waagu baryayo. Tuug bariin ma leh berri buu ku xadi. Dh: magangalin, nabadgelin, samatabixin, badbaadin.

waa la naqliyay ✓