bartiikh

f. n., pl. rifles

de: rifles

lx: banatiikh

pd: (-ta Sg: bunduq ~ buntukh)

ps: n8-f-pl

key: banatiikh

(Mariikh-a)

Meereyaasha qorraxda ku wareega midkood; wuxuu u dhexeeyaa dhulka iyo mushtarka (cirjeexda); farraarre.

m.l (c.fal.) Meerayaasha mid ka mid ah oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka; cirjeex; farraarre.

m.l (c.fal.) Meerayaasha mid ka mid ah oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka; cirjeex; farraarre.

Mars

pr. n., loc. Mars (the fourth planet)

meerayayaasha qorraxda ku wareega middood oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka. Dh: cirjeex, farraarre.

Mariikh: xiddig faaliyuhu u naxsiga ka eego Ximre iyo Muyulukhad bay na leedahay.

bw: Arabic

de: Mars (the fourth planet)

lx: Mariikh

pd: (-a)

ps: n0-loc-m

syn: Farraarre

key: Mariikh

-a: (magac, lab, keli) xiddig dhulka aad uga weyn oo hareerihiisa ay labo dayax wareegaan.

m. n. selfish person, egoist

de: selfish person, egoist

lx: bartijire

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: bartijire

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Sida batiikha u bislaasho (gabar).

(fal) sida batiikha u buurraw. Waad buurnaataye batiikhow.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. m.f.dh, baqtiin. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

v. let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

-yey / say: (n) 1. put to death; kill (ki) dil. 2. put out [a fire, for example]; extinguish (iki sting-guwiish) dami, bakhtii. 3. make someone hungry; starve (istaarv) Ex: ninkii carruutii wuu baqtiiyey; the man has starved the children

(fal) wax nool nafta ka goo. Dh: dil.

baqtii: (fal) dab ama wax kale oo shidan, demi. Nalka bakhtii. Li: daar, shid.

de: let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

lx: baqtii

pd: (baqtiiyey)

ps: v2a=tr

key: baqtii

(Bariid-ka)

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

m.l la-mid: bariis.

m. n., (mass n.): rice

-ka; (n) rice (raays) ~ bariis

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo la beero oo bixiya badar ama midho yaryar oo cadcad, ahna cuntada ugu caansan ee la cuno. Bariid na cuntaye badawsanidaa. Dh: bariis.

a: bariis

de: rice

lx: bariid

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariid

(Bariin-ta)

Nabadgelyo ku bari siin; samatabbixin; badbaadin.

m.f.dh eeg barii. la-mid: bariisiin.

f. n. safety

-ta: (magac, dhedig, keli) qof socota ah, jiif iyo cunto la siiyo. Dh: martigelin.

bariin -ta: (magac, lab, keli) xoolo, ka ilaalin waxii dhib u keenaya oo dhan gaar ahaan habeenkii ilaa waagu baryayo. Tuug bariin ma leh berri buu ku xadi. Dh: magangalin, nabadgelin, samatabixin, badbaadin.

de: safety

lx: bariin

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: bariin

(Bariiq-a)

Galka ku rogan iniinaha bariiska intaan la tumin; (ama biriiq).

m.l Qolofta ku dahaaran iniinyaha bariiska intaan la tumin.

m. n. husk (of rice), grain

-a: (magac, lab, keli) galka ama qalka ku rogan iniinyaha bariiska oo madow oo laga hufoo laga haadiyo. Dh: bidhiiq, suqul.

a: biriiq

de: husk (of rice), grain

lx: bariiq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: bariiq

m.dh la-mid: biriir.

name-m faithful

-ka: (magac, lab, keli) calaamo ama bar cad oo neefka wejiga kaga taal; galaal neefka wejigiisa ku taal.

(Bariis-ka)

Bariid.

m.l Geed cawseed dalagga la beerto ka mid ah dhala iniinyo yaryar oo kuwa sarreenka ka yar oo la cuno marka la karsho. la-mid: bariid.

m.l Geed cawseed dalagga la beerto ka mid ah dhala iniinyo yaryar oo kuwa sarreenka ka yar oo la cuno marka la karsho. la-mid: bariid.

m. n., (mass n.): rice

(Baris) All.Som. Oriza sativa L. Gramineae.

-ka: (n) rice (raays) ~ bariid

-ka: (magac, lab, keli) eeg bariid.

a: bariid; staple of northern Somalia

de: rice

lx: bariis

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariis

أرز

m.l la-mid: batiikh.

(Batig) S Cucumis melon L. Cucurbitaceae.

(Baqtiin-ta)

Baqti ka dhigid; dilid; (ama bakhtiin).

m.f.dh eeg baqtii. la-mid: bakhtiijiin, bakhtiin, baqtiijiin, baqtiijis.

vl. n. killing; extinguishing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax bakhtiyay.

baqtiin -ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax demay. Bakhtiista badan ka ilaaliya tiriigga.

de: killing; extinguishing

lx: baqtiin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: baqtiin

m.l la-mid: baqtiin.

-ka: (magac, lab, keli) noole, wax bakhtiyay ka dhigiddiis. Bakhtiiska ayuu dalxawgu ku ba'as yahay. Li: noolayn.

baqtiis-ka: (magac, lab, keli) wax shidan demintiis. Nalka baqtiiska badan ka daa. Li: daaris, shidis. Dh: demin.

m.dh Hanti la siiyo qof awood maamul leh si weji looga helo.

m.dh Hanti la siiyo qof awood maamul leh si weji looga helo.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, subax bariido ugu tegid. 2. Cid, salaan ugu tegid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, subax bariido ugu tegid. 2. Cid, salaan ugu tegid. m.f.dh, bariidin.

v. greet someone in the morning

-yey say; (v) salute in friendly way in the morning; greet (giriit)

(fal) tooyo xaalka deriska ama dadka aad kulantaan waxay ku baryeen xalay. Soo bariidi bahdu waxay xalay ku baryeen. Dh: salaan.

de: greet s.o. in the morning

lx: bariidi

pd: (bariidiyey)

ps: v2a=

key: bariidi

(Bariida-da)

Salaanta kolka waagu beryo; in la cawabberyey isweyddiiska.

m.dh 1. Casho baartay oo maalintii xigtay gaartay. 2. Salaanta kolka waagu beryo. 3. Hanti laga bixiyo gabar guur laga doonayo oo la siiyo soddohda. 4. la-mid: bariidin.

m.dh 1. Casho baartay oo maalintii xigtay gaartay. 2. la-mid: bariidin. Salaanta kolka waagu beryo. 3. Hanti laga bixiyo gabar guur laga doonayo oo la siiyo soddohda.

f. n. greeting, salutation

name-f greeting, salutation. Syn: Bariise

magac loo baxsho gabadh dhalatay arooryada hore ee la isbariidinayo.

-da: (magac, dhedig, keli) warsashada nabadqabka dadkaaga ama deriskaaga waxay ku baryeen xalay. Bariidaduna waa sede, qof bukaanka kugu nacay, adoo baahaan kaa tegay, samo ku ma bannaannee, alla barasho wacanaa. Dh: salaan, nabdaadin.

de: greeting, salutation

lx: bariido

pd: (/da)

ps: n6-f

xe: Have a good night.

xv: Bariido wanaagsan.

key: bariido

name-m greeting, salutation. Syn: Bariido

magac loo baxsho wiil dhashay arooryada hore ee la bariisanyo.

(fal) xerada xoolaha ku raaji subaxii, barqada ku dibdhig. Bariisi adhiga inta yaxnigu ka kici.

(Bariisa-da)

Wax dadka ku soo waabberiista ama waabberigii dhaca (roob, kd.).

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qoraxsoobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qorax-soobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

f. n. any event happening at dawn

magac loo baxsho gabadh dhalatay xilli subax ah oo la bariisanayo.

(fal) inta ay qorraxdu dheeraanayso sug. Xooluhu xilliga barwaaqada way bariistaan.

bariiso -da: (magac, dhedig, keli) aroorta hore inta ayna cadceeddu kululaan.

de: any event happening at dawn

lx: bariiso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: bariiso

m.l la-mid: birmiil.

m. n. barrel

-ka: (n) [Pl. barmiilo-da] barrel (baa rel) ~ fuusto