barraahid

-ka: (magac, lab, keli) shaah si gaar ah loo kariyo oo inta caleenta lagu badiyo aad loo bisleeyo caanahana lagu daro. Li: dhegabal.

barraad -ka: (magac, lab, keli) jalammadda lagu bisleeyo shaahaa caleenta iyo sonkortuba lagu badiyo qudheeda.

barraah¹: m.l Caws dhuudhuuban ee uu soo saaro roobka ugu horreeya ee da'a.

barraah²: f.mg1 (-hay, -hday) Dhul roobkii ugu horreeyey ku da'ay caws dhuudhuuban ka soo bixid.

(fal) si qaab daran ama kala daadsan u fadhiiso. Ha barraahin meeshee kac baylahdaada doono. Dh: barraaq.

barraah: (tilmaame) fadhi aan quruxbadnayn; hab wanaagsan lahayn. Anagu waa barraahnaa siday noo burburiyeene.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

f.g2 (-iyay, -isay) Kala b.: wax laba qeybood oo isla'eg u kala dhambalmid.

(fal) si xoog ah u kala qarradhi, wax duuban oo asturan itaal ku kala bannee. Kala barraaji oo feyd.

barraaji: (fal) dubka buuryada dib u celi oo koborta ilmaha soo saar. Intaanad wiilka baarada ka goyn u barraaji. Dh: barraji.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xanniban ka sii deynta ama bannaanka soo dhigid wax dahsoonaa. Barraxiddaan soo barraxay badeecaddii ayuu roobku bilaabay.

barraxid -ka: (magac, lab, keli) bannaanka u soo saarid wax meel ku dahsoonaa. Soo barraxid iyo baadhid boolis loo diraye.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid iyo isla weyni. Inan fiican buu ahaaye, badraamid buu bilaabay.

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

-da: (magac, dhedig, keli) miisaan saaritaan. Waa la soo miisay subagga bardaamid uma baahna.

m.l la-mid: barraahsasho.

-ga: (magac, lab, keli) barraahsad u fadhiisad. Barraahsiga ka kaca oo xoolaha ka horbaxa. Dh: barraaqsi.

f.mg3 (-saday, -satay) In muddo ah si caajisnimo ku jirto oo macno la'aan ah meel u fadhiisasho. la-mid: barraaqso.

f.mg3 (-saday, -satay) In muddo ah si caajisnimo ku jirto oo macno la'aan ah meel u fadhiisasho. m.f.dh, barraahsasho. la-mid: barraaqso.

(fal) si barraaqsi ah u fadhiiso. Awrkii rarkii buu la barraahsaday. Dh: barraaqso.

m.f.dh eeg barraaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog ah u kala qarradhin; wax duuban oo asturan itaal ku kala bannayn.

barraajin -ta: (magac, dhedig, keli) dubka buuryada dib u celin oo koborta ilmaha soo saarid. Dh: barrajin.

m.dh 1. Geed caleemo balballaaran iyo miro la cuno leh oo dhulka ku faafa. 2. Geed dhulka ku faafa,leh laamo dhaadheer oo jilicsan, caleemo balballaaran oo khudrad ahaan loo cuno.

m.dh 1. Geed caleemo balballaaran iyo miro la cuno leh oo dhulka ku faafa. 2. Geed dhulka ku faafa,leh laamo dhaadheer oo jilicsan, caleemo balballaaran oo khudrad ahaan loo cuno.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad raasowga khudaarta ah ka mid oo cuntada lagu iidaanto. Buto waran baraajistey, balalo qaadaaye.

barraajis -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa xagiisa danbe labada dhagood u dhaxaysa. Baraajistaa bud lagaga jiidey.

m.f.dh eeg batraan².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u edeb darraan.

m.f.dh 1. eeg carrow. 2. eeg carraaw.

-da: (magac, dhedig, keli) galab meel aadid ama u bixid.

m.f.dh eeg darrow². la-mid: darraw¹, darrow¹.

(Harraadid-da)

Biyo la cabbo u baahasho; oomid; asqoobid.

m.f.dh eeg harraad².

-da: (magac, dhedig, keli) mid oomman oo harraaday ahaan. Dh: harraadis, asqoobid, oomis.

m.f.dh eeg qarraac².

m.f.dh eeg qarraf². la-mid: qarraaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo kala fataalid ka shaqayn. Dh: jillaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaacid. Ciidda roob la'aanta ayaa qarradhidda ugu wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) muddo dheer isqarin oo isnabid; faltan la'aan dhuumasho; dhaqdhaqaaqid la'aan ku jirid. Qof cabsoonayaa warraabid sameeya.

m.f.dh eeg xarraan².

-da: (magac, dhedig, keli) xamaasad iyo kacaannimo la kurbasho.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo kiciddu ku adagtahay u fadhiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) barbarar iyo buurbuurni yeelasho.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid oo dhanka danbe ka riixid.

m.l la-mid: barraahsasho.

-ka: (magac, lab, keli) si foolxun u barraahsad.

m.dh la-mid: halraacid.

m.f.dh eeg karbaash².

-da: (n) whipping (wipping) ~ jeedlid

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, karbaash la dhicid. Dh: jeedalayn, shaabuugayn.

(Baahid-da)

Dhulka wada gaarid; faafid.

m.f.dh eeg baah². la-mid: baah¹.

Propagation

-da: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhasho gaadhista meelo aan hore loo gaadhin. Ururiya cawska oo baahidda ka ilaaliya. Dh: faafid, firdhid. Li: ururid.

baahid -da: (magac, dhedig, keli) habsocodka ilayska iyo hirarka makanikada ama birlab-danabeedka. Baahidda iftiinku way sii ballaadhataa kolba kolka ay meesha ifaysa ka sii fogaato.

-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.

(Barrad-da)

Xarig kamid ah xargaha waaweyn oo faarmaanka doonyaha.

m.dh 1. Xarig ka mid ah xargaha waaweyn ee doonyaha. 2. Dakhalka meesha ugu sarreysa ee uu farmaanku ugu xiranyahay.

m.dh 1. Xarig ka mid ah xargaha waaweyn ee doonyaha. 2. Dakhalka meesha ugu sarreysa ee uu farmaanku ugu xiranyahay.

f. n. heavy rope

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig dhumuc weyn oo farmaanka doonyaha lagu xidho.

cf: xarig

de: heavy rope

lx: barrad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: barrad

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(Arradid-da)

Dhar la qaato waayid.

m.f.dh eeg arrad². la-mid: arrad¹ (2).

vl. n., [abstract] lack of proper clothes, shabbiness

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhar ka dhammaaday noqosho ama dhar cusub waayid.

de: lack of proper clothes, shabbiness

lx: arradid

pd: (-da)

ps: vn0-f-abs

key: arradid

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

(Bararid-da)

Barar yeelasho; kabrarid.

m.f.dh eeg barar².

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

/baarmeydh/barmaids; (n) naagta ka adeegta baarka (kabal yeeriyad).

f.mg1 (-qay, -qday) In muddo ah si macna la'aan meel u fadhiyid (qof).

f.mg1 (-qay, -qday) In muddo ah si macna la'aan meel u fadhiyid (qof). m.f.dh, barraaqid.

(fal) si qaab daran oo foolxun u fadhiiso. Budul waxa uu barraaqay bilista dhexdeeda. Dh: barraah.

barraaq -da: (magac, dhedig, keli) fadhiga sida qaab daran loo fadhiisto.

m.dh la-mid: dorraad.

f. n. the day before yesterday

-da: (magac, dhedig keli) maalinkii shalay maalinkii ka horreeyey. Darraad ayaan safar ka imid. Dh: dorraato.

a: dorraad

de: the day before yesterday

lx: darraad

pd: (-da)

ps: n0-f-time

key: darraad

(Harraad-ka)

Sida la noqdo kolka biyo la cabbo la waayo; oon; surmi; asqo.

harraad¹: m.l Baahi biyo loo qabo.

harraad²: f.mg1 (-day, -dday) Biyo u baahasho.

harraad¹: m.l Baahi biyo loo qabo.

harraad²: f.mg1 (-day, -dday) Biyo u baahasho. m.f.dh, harraadid.

m. n., [collective] thirst

harraad [inchoative] v. be ~ become thirsty

-ka: (n) thirst (therest) ~ oon

(fal) biyo u baaho; cid biyo u baahan noqo. Dh: oon, asqow.

harraad -ka: (magac, lab, keli) baahida iyo hamuunta la yeesho kolka la waayo wax la cabo. Dh: oon, surmid, asqo.

(Iraahid-da)

1. Hadal ku tiraabid; hadlid; dhihid.

2. Sharqan ka soo saarid, ka keenid, ka yeersiin (sida dhegihii baa qam i yiri; xabbaddii baa jug tiri; ...).

3. Doonid; damcid; maagid; falid; yeelid (sida kolkaan hinqo iri...).

4. Lahaan; sida: maxaad leedahay? = maxaad sheegeysaa? Maxaad ku hadlaysaa?

vl. n. act of saying

de: act of saying

lx: iraahid

pd: (-da)

ps: vn2a-f

key: iraahid

-ka: (magac, lab, keli) qof biyo dhaamiya oo ka iibiya dadka kale. Waraad ayaa noo keenay biyaha. Dh: biyoole.

warraad -ka: (magac, lab, keli) eeg warraaq.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.