baro — Macnaha & Turjumaada

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn; study

2

baro: [feminine] n. familiar environment, home

waa la naqliyay ✓

1

-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)

2

-u baro: (v) get used to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.

2

baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.

waa la naqliyay ✓

1

baaro¹: m.dh Wasakh midab cad leh oo ka dhalata marka aan la nadiifin xubnaha taraanka dadka aan la gudin.

2

baaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qarsoon, raadin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Xoolo naftu ka baxayso rafasho. 2. Ku b.: wax burburin ama baabbi'in. Tusaale: “Beertii dibi qooqan baa ku baartay”.

waa la naqliyay ✓

1

bąaro: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Xoolo naftu ka baxayso rafasho. 2. Ku b.: wax burburin ama baabbi'in. Tusaale: Beertii dibi qooqan baa ku baartay. m.f.dh, bąarasho.

2

baaro¹: m.dh Wasakh midab cad leh oo ka dhalata marka aan la nadiifin xubnaha taraanka dadka aan la gudin.

3

baaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qarsoon, raadin. m.f.dh, baarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. inspect, search, examine for oneself

2

baaro v. be restless (due to pain ~ anger), writhe, twist about

3

baaro [feminine] n. smegma, white substance by sexual organs

waa la naqliyay ✓

(Baro) N Teclea nobilis Del. Rutaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-baarada: (n) smegma (ismegma) ~ dooro

2

baaro -baartay/baaratay: (v) seek (siik); search for yourself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa u doondoono; iskaa u daydayo wax aad rabto inaad hesho. Baaro oo wixii ku cajibiya ka qaado dukaanka. Dh: baadho.

2

baaro: (fal) 'geel' jiif ku galgalo; ku rafo oo faadhumayso. Hashii rimmanayd gelgelintay baaranaysaa. Dh: galgalo, isrogrog.

3

baaro -da: (magac, dhedig, keli) cadka yar ee wiilasha buuryadooda laga jaro marka la gudayo. Baarada wiilka well lagama jarin oo lama xalaalayn. Dh: ballanji, hanjaf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ul baldhaban oo madaxa ka xooodan oo gaar u ah kaxaynta geela. Bardo geel baa lagu kaxeeyaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa hore oo kuusan ee xubinta taranka ragga; dhalfo; fanjar. 2. Qayilaad meel fadhi fiican oo lagu raaxeysto leh lagu qayilo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa hore oo kuusan ee xubinta taranka ragga; dhalfo; fanjar. 2. Qayilaad meel fadhi fiican oo lagu raaxeysto leh lagu qayilo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudhka hore ee jilicsan ee koofiyadda u ah guska ragga. Dh: kobor, dhalfo, burjo, kobor.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho. m.dh, barkasho.

waa la naqliyay ✓

v. put a pillow under one's head; use something as a pillow

waa la naqliyay ✓

barkaday / barkatay: (v) rest on [your head], or as if on, a pillow

waa la naqliyay ✓

(fal) madaxa ku soo tiiri kiish laga buuxiyey cutub iyo waxii la mid ah, jirka intiisa kale ka sarreysiiya, dhigo barkin, saaro madaxa wax dhulka kaa celiya. Barkinta barbarkaaga taalla barko.

waa la naqliyay ✓

1

de: put a pillow under one's head; use s.t. as a pillow

2

lx: barko

3

pd: (barkaday)

4

ps: v3a=

5

key: barko

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur madaxa geela kaga dhaca oo uu sanka dhiig ka keeno. Barod geel buu ku dhacaa, beenna ninkii sheegay ku noqotaa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax jidiid ah ama aan baali ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Barqa-da)

2

Maalinta gelinkeeda hore oo labo loo qaybshey, qaybta hore; barqin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhaxeeya subaxda iyo harka. la-mid: barqimo, barqin¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhaxeeya subaxda iyo harka. la-mid: barqimo, barqin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. late morning

2

barqo: v. lie down (in the late morning)

waa la naqliyay ✓

-barqada: (n) late morning

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xilliga ka horreeya hadhka iyo hadhimada. Sow goor barwaaqo ah, bishu ay siddeed tahay, aniga iyo Beerlula, isku maannu soo bixin. Dh: barqin, aroor. Li: galab, casar.

2

barqo-da: (magac, dhedig, keli) dareerinta xoolaha aroorta hore inta aan la maalin, kaddib la soo rogo oo la soo barqajiifiyo. Lo'dii weli barqadii bay ku maqantahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bersed.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xaday, -xatay) Caano, barax ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xaday, -xatay) Caano, barax ka dhigasho. m.f.dh, barxasho.

waa la naqliyay ✓

v. mix milk with water (for oneself)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo caano ku darso. Barxo caanaha oonku ha kaa baxee. Dh: xariiro, badhxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mix milk with water (for oneself)

2

lx: barxo

3

pd: (barxaday)

4

ps: v3a=

5

key: barxo

waa la naqliyay ✓

1

(Barya-da)

2

Hadal cid wax lagaga doona hayo; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. begging, entreaty, prayer

waa la naqliyay ✓

-baryada: (n) begging (beeging); plea (pilii); request (rik-weesti); petition (pa-ti-shin); praying (pareey-ing); entreaty ~ tuugmo, codsasho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qofka waxa uu doonayo cid kale waydiista. Baryo badan iyo bugtaan badan waa la isku nacaa. Li: kaaftoomis.

2

baryo -da: (magac, dhedig, keli) masaariifta iyo dhaqaalaha ku baxa guddi xeerbeegti oo garta u kala qaadda laba dhinac oo xaajo isku haya. Labada dhinac waxay bixiyaan baryo is le'eg cad iyo caanaba. Dh: martigelin, sooryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: begging, entreaty, prayer

2

lx: baryo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: baryo

waa la naqliyay ✓

شِحَادَة، تَسَول

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbaallis-ta)

2

Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraashirix-a)

2

Midab baro ama dhibco badan oo isku darsan leh; birdhicyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Barood-ka)

2

Xanuun daran oo geeri ka-warqab ahi hayo; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroodid-da)

2

Xanuun-geeriyaad hayn: sakaraadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroola-ha)

2

Magac kalluun.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroor-ka)

2

1. Midab fardood oo gedgeddooma.

3

2. (Baroor-ta) Boohin badan oo dhaxaaq leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroorasha-da)

2

Baroor samayn; boohin badan oo lagu dheeraysana hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhi-ga)

2

1. Cad yar oo xabag ah ama dhagaxa qaaliga ah.

3

2. Iniin kastoo badanaa dhalaalaysa.

4

3. Midab dhibco ama baro leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhicya-da)

2

Dhibco yaryar oo badan; baraashirix; baro.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaardi-ga)

2

Socod jaadad badan ah oo wadajir ciidanka dagaallama iyo ardada, kd., la baro, oo ay ku tabeeyaan; cayaarsiis.

waa la naqliyay ✓

1

(Geesaas-ka)

2

Baroorasho, badanaa aan uurka jirin; baroordiiq aan dhab ahayn ama been ah; baroor cid loogu dan leeyahay oo jeesjees iyo digasho ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geesaasid-da)

2

Baroorasho; baroordiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyngeyn-ka)

2

Baro uskag ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Giir-ka)

2

1. (midab) isku dhafan; baraashirix.

3

2. Surka xaggiisa danbe; jeego; qadaad.

4

3. Joof; gan; bulbul.

5

4. Biriir; wejitub; fooltub.

6

5. Dhibco ama baro yaryar oo wejiga ku yaal; furuqdhoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Jibaad-ka)

2

Reen xoog leh oo ka soo baxa dadka ama duunyada baroodka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Madrasad-da)

2

Meesha ardada wax lagu baro; dugsi; (ama madraso).

waa la naqliyay ✓

1

(Sakaraad-ka)

2

1. Xanuunka geerida.

3

2. Xanuun aad u daran; barood; xaraarug.

waa la naqliyay ✓

1

(Shabeel-ka)

2

1. Dugaag ku nool Aasiya iyo Afrika iyo meelo kale; midabkiisu waa cawl baro madmadoobi ku yaalliin; dhulka dhirta badan buu joogaa geedahana waa fuuli og yahay; xoolaha iyo ugaarta buu aad u laayaa, dadkana kolkol wax buu ka damcaa.

3

2. Libaax-badeed qallafsan oo oogada baro ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Tababbar-ka)

2

Tabo aqooneed oo gaar ah oo cid la baro; layli; carbis.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.

4

bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.

4

bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓

Bacaad xeelli

waa la naqliyay ✓

1

v. teach

2

bar v. introduce someone

3

bar v. fail to fill up

4

bar v. halve, cut into half

5

bar m. n., num: half

6

bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain

7

bar [feminine] n. livestock

waa la naqliyay ✓

/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)

2

bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half

3

bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)

4

-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts

5

bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.

6

is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)

7

bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend

waa la naqliyay ✓

1

Metà; mezzo

2

Half

waa la naqliyay ✓

/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow

waa la naqliyay ✓

s.m. - baar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.

2

bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.

3

bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.

4

bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.

5

bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.

6

bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.

7

bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.

8

bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.

waa la naqliyay ✓

بُقْعَة، نصف

waa la naqliyay ✓

s.m. diirdiir (b. da seta: diirdiirta xariirta).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bąh.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] syphilis

waa la naqliyay ✓

-bajada:(n) syphilis (sifelas) ~ isfiilato, isfiilito

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha ku dhaca oo dabada laga gubo, siiba agagaarkeeda sibiisha, waana laga turqaa.

2

bajo -da: (magac, dhedig, keli) cudur faruurta hoose xanuuniya oo ay caddaato; cudur daran oo dadka qawlallada iyo xaglaha kaga dhaca. Wiilka biiji ayaa faruurta ka haysee ha la daweeyo. Dh: barraaqdo, biiji, xabbad, waraabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: syphilis

2

lx: bajo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: isfiilito, waraabow, xabbad

6

key: bajo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqa-da)

2

Saamayska wax cabsi lihi keeno; cabsi; carar; (ama baqe).

waa la naqliyay ✓

1

baqo¹: m.l la-mid: baqasho.

2

baqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho. m.f.dh, baqasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. fear for oneself; flee from danger

2

baqo: vl. n. fear, flight from danger

waa la naqliyay ✓

-baqday / baqatay: (v) 1. become afraid; frighten (faraayten) run away, as from trouble or danger; flee (filii)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi iyo argaggax qaad. Budcadda bannaanka joogtaan ka baqayaa. Dh: cabso.

2

baqo: (fal) goob aad degganayd ama joogtay cabsi uga guur; geeddi cabsi ku jirto guur. Beeshii xalay ba way baqatay. Dh: carar.

waa la naqliyay ✓

s.f. - naxash, nacash.

waa la naqliyay ✓