Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah jaadadka timirta, midab bunni ah leh oo faradda u eg kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Barnee

waa la naqliyay ✓

f. n. date species (fruit)

waa la naqliyay ✓

name-f date sp. (fruit) considered the best species; lit: very light-skinned. Cf: Suuri

waa la naqliyay ✓

magac loo baxdo gabadh midabka timirta leh oo casaan dhalaalaya u dhalatay. Ereyada saluuggoo dhan, Barni sumalxadkeedaa leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timirta nooca ugu wanaagsan oo halweyn ah; jaad ka mid ah timirta oo aad u cad. Barni iyo bariis iyo xalwiyo budo la iidaamay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

/barn/barns; (n) bakhaar lugu xafido miraha iyo cuntada xoolaha oo beer ku dhex taal.

waa la naqliyay ✓

/baarn/ (n) bakaar, goroor, moory amy meel misgeethy amy balky ly giliyaw.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. m.f.dh, baanin.

waa la naqliyay ✓

v. feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) recuperate / (ri kuu-pereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuuni dux iyo waxtar leh sii. Baani bukaanka.

2

baani -ga: (magac, lab, keli) baadhis aan tudhaale lehayn. Boolisku baani bay nagu sameeyeen. Dh: degaanduug, faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

2

lx: baani

3

pd: (baaniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baani

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: badnaan (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg badnaan.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [abstract] being multiplied, augmented ~ increased

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of being a great or plentiful amount; majority (majooriti)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: being multiplied, augmented ~ increased

2

lx: badni

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f-abs

5

key: badni

waa la naqliyay ✓

banni, adj. - Masaafurin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

2

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin. m.f.dh, barqin.

waa la naqliyay ✓

v. graze livestock in the late morning

waa la naqliyay ✓

(fal) daaji xoolaha subaxda hore. Barqiyey lo'dii bilisey ciirtii ma bixiseen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze (livestock) in the late morning

2

lx: barqi

3

pd: (barqiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: barqi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka qaybta aan biyaha ahayn. Barri iyo badba u maray baadidoonkaaye.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: darnaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg darnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (muus.) Qalab yar oo ka sameysan gees lo'aad, oo lagu garaaco xargaha shareerada.

waa la naqliyay ✓

garni, adj. - aqal qalabaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) faaruq ahaan; wax aan waxba ku jirin ahaan.

2

marni -da: (magac, dhedig, keli) wax isku maran oo duuban ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarni-ga)

2

1. Boqol sano.

3

2. Waqti; waa; fac.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Boqol sano.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Boqol sano.

waa la naqliyay ✓

Century

waa la naqliyay ✓

m. n. generation; era; century

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) century (sen-shari). Ex: qarniga labaatanaad; the twentieth century

waa la naqliyay ✓

1

Secolo

2

Century

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) boqol sano. Qarnigii labaatanaad waa qarnigii madaxbannaanida Afrika.

waa la naqliyay ✓

1

de: generation; era; [ext.] century

2

lx: qarni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: In what century was it built?

6

xv: Arabic

7

key: qarni

waa la naqliyay ✓

name-f dates originating from Syria. Lit: white. Cf: Barni

waa la naqliyay ✓

1

duksi eki yuyuurteey wuli ha barniyeraa

2

dugsiga caruurta yar yar lagu barbaarsho

waa la naqliyay ✓

(fal) si nabad iyo degganaansho leh u soco; si xarrago ah u soco. Ninkii ladan baa baarbaarriyee, miyaan Barniyey hurdo beegsanaayaa. Dh: tamashlee, daanshadaanshoo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan ah oo geedgaabta iyo tigaaddu ka baxaan. Bakadihiyo xiitoolahay banan u raacdaaye.

2

bakad -ka: (magac, lab, keli) hadhuudh iyo wixii la mid oo la karinayay, kolka dabku ka bakhtiyo isaga oo aan bislaan. Hadhuudhkoo bakaday, biyo beel ku dhacay, dhuuxii burburin, Barniyey ha karin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah gododka suugaanta ee dumarka gaar u ah. Baraanbur tirisaye xaggeed Barniyeey barateen. Dh: buraanbur.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah fandhaallada oo darsashadiisu ama qaadkiisu weynyahay. Bariidcune nin ku qaatay mahadlee, barniyey baradiidadu way danbaysaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) si barraaqid ah oo foolxun u fadhiisasho. Barniyeey barraaqitaanka kac rag baa soo socde. Dh: barraahitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u dhaxmoo oo qadhqadh awgii wada gariir. Beerqaadnay oo jirbaa, nagu helay bannaane, buul dugsoon nageeyoo cuntana, noo baadhbaadh taga e'.

2

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) qabaw daran oo la qadhqadho. Beerqaadka waxa iigu wacan, ban cidluu roob igu soo halaye. Dh: qadhqadhyo, qadhqadh, dhaxan, dhardad.

3

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) wax jacaylkiisu aad kuu saameeyo oo ku laabqaada. Beergaadka jacaylka, saw bestay ma noqon Barniyeey. Dh: Laabqaadid.

waa la naqliyay ✓

n., (time of an event) ayaan, -ti; (the fruit of the date tree), timir, -ti; nice and clean date, barni, -di, xallaawi, -gi, sacmaran, -ti; wild dates, maydo, -adi.

waa la naqliyay ✓

n., barniin, -ti, koris, -ki.

waa la naqliyay ✓

n., barniin, -ti, barasho, -adi.

waa la naqliyay ✓

n., barniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bacranaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Barandi-ga)

2

Cayaariyaasha danbe xargohooda.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Cayaari ama khaafiyad weyn, doonta xaggeeda dambe ku taal oo xarigga shiraaca lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

m. n. rope of a pulley

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaariyayaasha gadaal ku yaalla ee doonta xadhkaha loogu xidho. Barandi ma laha doontu.

waa la naqliyay ✓

1

de: rope of a pulley

2

lx: barandi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: barandi

waa la naqliyay ✓

1

de: date sp. (fruit) Considered the best species

2

hm: 1

3

lx: barni

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: barni_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Barnee

2

hm: 2

3

lx: Barni

4

ps: name-f

5

key: Barni_2

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) u dhigiinka cashir. Bariin cashir waa lagala caagay.

2

barniin -ka: (magac, lab, keli) «is ~» isbarniinka dad aan horey isu aqoonin. Isbarniin buu agaasimuhu ku furay kulanka.

3

barniin -ka: (magac, lab, keli) weel buuxay, badh ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaaladda baahida lafteeda; doonista wax baahi weyni loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanid-da)

2

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanin-ta)

2

Baan siin; baanasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baani.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) siinta cunto nafaqo leh, si qofku uga kabto bugtaan iyo dhaawac soo gaadhay. Baanin buu ku jiraa weli bukaanku.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baanid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. solemn talk, speech, eulogy

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale la dacwin. Baanis waagii beryaba beerku nagu caddaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: solemn talk, speech, eulogy

2

lx: baanis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: baanis

waa la naqliyay ✓

1

(Baanji-ga)

2

Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

baanji¹: m.l Baaris aan xasillooni iyo nidaam lahayn. la-mid: baanjiyid.

2

baanji²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Si aan xasilooni iyo nidaam lahayn wax u baarid.

waa la naqliyay ✓

1

baanji¹: m.l Baaris aan xasillooni iyo nidaam lahayn.

2

baanji²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Si aan xasilooni iyo nidaam lahayn wax u baarid. m.f.dh, baanjiyid.

waa la naqliyay ✓

v. investigate something thoroughly, exam in detail

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baadhitaan iyo fatashaad ku samee; wax ka dhex raadi. Qorqode intuu aqalka baanjiyuu bilista daaliyaa. Dh: baadh, baar, baandhee.

2

baanji -da: (magac, dhedig, keli) eeg baaji.

3

baanji -ga: (magac, lab, keli) faandigid si xeeldheeri ah wax loo baadho oo meel walba faraha la geliyo. Dh: faandig.

4

baanji -ga: -(magac, lab, keli) cid kale, wax dux leh ku baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: investigate s.t. thoroughly, exam in detail

2

lx: baanji

3

pd: (baanjiyey)

4

ps: v2a=

5

key: baanji

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baansasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg baansad.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarri-ga)

2

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓