bariinsi

(fal) hawl ama wax kale si isdabajoog ah u fal ama u samee. Dh: joogtayso, caadayso, laasin.

(Bariin-ta)

Nabadgelyo ku bari siin; samatabbixin; badbaadin.

m.f.dh eeg barii. la-mid: bariisiin.

f. n. safety

-ta: (magac, dhedig, keli) qof socota ah, jiif iyo cunto la siiyo. Dh: martigelin.

bariin -ta: (magac, lab, keli) xoolo, ka ilaalin waxii dhib u keenaya oo dhan gaar ahaan habeenkii ilaa waagu baryayo. Tuug bariin ma leh berri buu ku xadi. Dh: magangalin, nabadgelin, samatabixin, badbaadin.

de: safety

lx: bariin

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: bariin

(Bariis-ka)

Bariid.

m.l Geed cawseed dalagga la beerto ka mid ah dhala iniinyo yaryar oo kuwa sarreenka ka yar oo la cuno marka la karsho. la-mid: bariid.

m.l Geed cawseed dalagga la beerto ka mid ah dhala iniinyo yaryar oo kuwa sarreenka ka yar oo la cuno marka la karsho. la-mid: bariid.

m. n., (mass n.): rice

(Baris) All.Som. Oriza sativa L. Gramineae.

-ka: (n) rice (raays) ~ bariid

-ka: (magac, lab, keli) eeg bariid.

a: bariid; staple of northern Somalia

de: rice

lx: bariis

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariis

أرز

m.l la-mid: arrinsasho.

vl. n. consultation

-ga: (n) counseling; the act of giving or taking of advice; consultation

-ga: (magac, lab, keli) eeg arrinsad.

de: consultation

lx: arrinsi

pd: (-ga)

ps: vn2-m

key: arrinsi

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, subax bariido ugu tegid. 2. Cid, salaan ugu tegid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, subax bariido ugu tegid. 2. Cid, salaan ugu tegid. m.f.dh, bariidin.

v. greet someone in the morning

-yey say; (v) salute in friendly way in the morning; greet (giriit)

(fal) tooyo xaalka deriska ama dadka aad kulantaan waxay ku baryeen xalay. Soo bariidi bahdu waxay xalay ku baryeen. Dh: salaan.

de: greet s.o. in the morning

lx: bariidi

pd: (bariidiyey)

ps: v2a=

key: bariidi

name-m greeting, salutation. Syn: Bariido

magac loo baxsho wiil dhashay arooryada hore ee la bariisanyo.

(Bariisa-da)

Wax dadka ku soo waabberiista ama waabberigii dhaca (roob, kd.).

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qoraxsoobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qorax-soobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

f. n. any event happening at dawn

magac loo baxsho gabadh dhalatay xilli subax ah oo la bariisanayo.

(fal) inta ay qorraxdu dheeraanayso sug. Xooluhu xilliga barwaaqada way bariistaan.

bariiso -da: (magac, dhedig, keli) aroorta hore inta ayna cadceeddu kululaan.

de: any event happening at dawn

lx: bariiso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: bariiso

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax salka dhul u dhigid. 2. Cid fadhi ku soo dhaweyn. 3. Ka f.: cid shaqo ka joojin. 4. Caano iyo wixi lamida garoorin. la-mid: fadhiisi.

v. seat, sit someone down; cause to sit down

-yey / say: (v) cause or help someone to sit down; seat (siit)

(fal) cid kale, salka u dhig; fadhiisi.

fariisi: (fal) caano, biyo iyo wixii la mid ah, dareere ahaanta ka bi'i oo gadhoodhi. Dh: fadhiisi.

a: fadhiisi

de: seat, sit s.o. down; cause to sit down

lx: fariisi

pd: (fariisiyey)

ps: v2a=tr

key: fariisi

m.l la-mid: ąammiinsasho.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: barii.

(fal) sug illaa dhulku diirayo oo barqada la gaadhayo. Xoolaha ha kallihine bariisii. Dh: bariisi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareeritaanka xoolaha oo dib loo dhigo.

-ga: (magac, lab, keli) wax aanad dhammaantii wada arki karayn qayb ka arkid.

m.l la-mid: cariiqsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg cariigsad.

(Cariiqsi-ga)

Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan la sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo; (ama cariigsi).

m.l 1. Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo. 2. la-mid: cariiqsasho. la-mid: cariiqsasho.

m.l 1. Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo. la-mid: cariiqsasho.

vl. n. provoking, 'bugging' someone

-ga: (n) the act of challenging or provoking

-ga: (magac, lab, keli) carigsi; canaagid.

de: provoking, 'bugging' s.o.

lx: cariiqsi

pd: (-ga)

ps: vn2-m

key: cariiqsi

m.l la-mid: miciinsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg maciinsad.

(Yaqiinsi-ga)

Rumaysi.

m.l la-mid: yaqiinsasho.

vl. n. certainty, feeling sure, realization

-ga: (magac, lab, keli) eeg yaqiinsad.

de: certainty, feeling sure, realization

initial: y

lx: yaqiinsi

pd: (-ga)

ps: vn2-m

key: yaqiinsi

-ka: (magac, lab, keli) u baradka hawl ama wax kale oo si isdabajooga ah loo falo. Barriinsadka barqin seexashaduu bartay. Dh: caadaysad, laasimid, joogtaysad.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: jarsii.

-ga: (magac, lab, keli) Allabari la ducaynayay, 'aamiin' dhihis. Dh: ducaysi.

aammiinsi-ga: (magac, lab, keli) inta culimo iyo dad masaakiin ah la ururiyo, ka ducaysasho.

m.f.dh la-mid: bariin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bariisin.

m.l Dhulka ku xiga deked badeedda, kaasoo wixi dibadda loo dhoofinayo oo dekeddaas maraya ay ka yimaadaan, wixii dibadda looga soo dhoofiyana ay dekeddaas u soo maraan.

m.l Dhulka ku xiga deked badeedda, kaasoo wixi dibadda loo dhoofinayo oo dekeddaas maraya ay ka yimaadaan, wixii dibadda looga soo dhoofiyana ay dekeddaas u soo maraan.

Hinterland

-ga: (magac, lab, keli) «ku~ wax la yeeli lahaa, qof dartii ama xumayntii, u diidid ama wax aan la sameeyeen oo qof ku xumayntii loo sameeyo. Dh: cariigsi.

-ga: (magac, lab, keli) Allabari iyo duco Ilaahay wax la waydiisto.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley afka wax u gelin si uu u qaniino. 2. Cid isku dirid.

v.caus: cause to bite, make bite

de: cause to bite, make bite

lx: qaniinsii

pd: (qaniinsiiyey)

ps: v2a=caus

key: qaniinsii

-ga: (magac, lab, keli) qunyarsiga; aayarsi. Tartiibsade qodaxi ma muddo.

ainsi, adv. - Sidaas oo kale.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

m.dh la-mid: barid.

vl. n. teaching; study

-ta: (n) the act of teaching or instructing ~ barid

-ta: (magac, dhedig, keli) macallinimada ama wax dhigista. Baris iyo barbaarin buu barahani u diyaar yahay.

baris -ta: (magac, dhedig, keli) u dhigista cashir. Baris cashir waa lagala quustay.

baris -ta: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbaris. Isbaris agaasimuhu buu shirka ku furay.

a: barid

de: teaching; study

lx: baris

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: baris

(Barni-da)

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

m.dh Nooc ka mid ah jaadadka timirta, midab bunni ah leh oo faradda u eg kase waaweyn.

pr. n., [feminine] Barnee

f. n. date species (fruit)

name-f date sp. (fruit) considered the best species; lit: very light-skinned. Cf: Suuri

magac loo baxdo gabadh midabka timirta leh oo casaan dhalaalaya u dhalatay. Ereyada saluuggoo dhan, Barni sumalxadkeedaa leh.

-da: (magac, dhedig, keli) timirta nooca ugu wanaagsan oo halweyn ah; jaad ka mid ah timirta oo aad u cad. Barni iyo bariis iyo xalwiyo budo la iidaamay.

m.l la-mid: baansasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg baansad.

(fal) baras u yeel ama calaamadee. Barasi hasha.

(Bariid-ka)

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

m.l la-mid: bariis.

m. n., (mass n.): rice