barifurid

(fal) cid aad ballan wada lahaydeen, kaga bax. Dh: badhifur, baaji. Li: fuli.

barifur -ka: (magac, lab, keli) kaga baxidda ballan aad cid lahaydeen.

-da: (magac, dhedig, keli) baab horey la isugu dhigay furid oo burin; fal ama sixir hore qof loogu qabtay rogid. Dh: sixirfurid

-ta: (magac, dhedig, keli) ballanfuris iyo axdijebin. Dh: badhifuritaan.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid oo dhanka danbe ka riixid.

m.f.dh eeg maragfur². la-mid: maragfur¹

-da: (magac, dhedig, keli) wax la arkay ama la maqlay sida ay u dheceen ee loo ogyahay oo keli ah u sheegid. Maragfuriddu waa cibaado kolka dacaad laga yahay. Dh: markhaatifurid.

m.f.dh la-mid: affurid.

-da: (magac, dhedig, keli) afur cunid. Dh: afuris.

afurid-da: (magac, dhedig, keli) iyadoo la soomman yahay wax cunid ama wax soonka jebiya la imasho. Dh: afuris.

(Bariid-ka)

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

m.l la-mid: bariis.

m. n., (mass n.): rice

-ka; (n) rice (raays) ~ bariis

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo la beero oo bixiya badar ama midho yaryar oo cadcad, ahna cuntada ugu caansan ee la cuno. Bariid na cuntaye badawsanidaa. Dh: bariis.

a: bariis

de: rice

lx: bariid

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariid

(Affurid-da)

Soonka jebin; cunnada affurka cunid.

m.f.dh eeg affur². la-mid: affur¹ (2), afur¹, afurid.

m.f.dh eeg aruur. la-mid: ururid, uruurid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baahsanaa, isku keenid.

(Bararid-da)

Barar yeelasho; kabrarid.

m.f.dh eeg barar².

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

(Bururid-da)

1. Burur qabasho; jidbood.

2. Burburid; jajabid.

m.dh eeg burur². la-mid: burur¹; burburid.

-da: (magac, dhedig, keli) adke jilicsan kala hohobid oo huubo iyo budo noqosho. Dhaqax nuuradeedaka bururidda ayaa lagu gartaa.

bururid -da: (magac, dhedig, keli) kala bashaaqid oo muuq iyo dheecayn sii dayn. Isha bururidda ka ilaali.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

m.dh la-mid: dardarid.

(Bareerid-da)

Qarsoodi la'aan wax u falid.

m.f.dh eeg bareer². la-mid: bareer¹, bareero.

-da: (magac, dhedig, keli) gabbashala'aan iyo qarsoodi wax u falid, u dhihid. Dh: badheedhid.

-da: (magac, dhedig, keli) geed la beerto oo dhala midho aad u kulkulul oo cuntada lagu darsado kolka la ridqana noqda budo cas oo kulul. Baribari ninkii beertay gubtaa. Dh: barbari.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun caloosha ku dhaca oo saxaradu dhiig iyo axalo yeelato. Baruurad nimuu hayaan bedanku fooyoobayne.

(Burburid-da)

Burbur noqosho; jajabid.

m.f.dh eeg burbur². la-mid: bururid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala jajabid, kala daadad sida dhisme ama maamul. Burburidda shirka boqorkaa sababay.

burburid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar la dheelayo ama wacdi iyo wax sheeg diini ah ama qasiido nebi ammaan ah ku qiirood. Burburid buu ku dhowaaday sheekhu. Dh: jibbood, muxubbood.

m.f.dh eeg da'fur². la-mid: da'fur¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qooq joojinta ay awrtu qooqfurto. Awrtu da'furidda way ku naaxaan.

m.f.dh eeg dariir.

(Daruurid-da)

Daruur (tolmo) u yeelid.

m.f.dh eeg daruur4.

-da: (magac, dhedig, keli) tolmo iyo wax la mid ah, rigrigo u samayn.

daruurid -da: (magac, dhedig, keli) xardhid iyo qurxin. Ilaahii daa'in ahaayee, samadaa dusha geeyayee, xiddigahaa ku daruurayee. Dh: xardhid.

(Farfarid-da)

Godgod yaryar u yeelid; qodqodid.

m.f.dh eeg farfar². la-mid: faarfaarid.

(Faruurid-da)

Keli, biyammareen, kd., dhinac ka dillaacin.

m.f.dh eeg faruur³.

-da: (magac, dhedig, keli) tog, har, webi iyo wixii la mid ah meel dhinac ah ka soo dillaacin. Dh: jeexid, jebin, leexin.

(Furfurid-da)

Waxyaalo badan oo xirxiran ama gunguntan, midba mar furid ama wada furid.

m.f.dh eeg furfur².

vl. n. solution {mathematics}

-da: (magac, dhedig, keli) waxyaalo badan oo xidhxidhan ama gunguntan, midba mar furid ama wada furid.

de: solution {mathematics}

lx: furfurid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: furfurid

(Gariirid-da)

Qarqaryo ama cabsi ama wax kale la ruxasho, la jarcayn, la qarqarid.

m.f.dh eeg gariir². la-mid: gariir¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qadhqadhyo ama cabsi darteed la jarcayn.

m.f.dh 1. eeg karuur ³. 2. eeg karuur4.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhidhid.

(Wargurid-da)

Dad wada hadlaya ama doodaya, wargur u samayn, u yeelid.

m.f.dh eeg wargur². la-mid: wargur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) war cid ka qaadid oo cid kale gaarsiin.

wargurid -da: (magac, dhedig, keli) dad wada hadlaya, doodaya, war ka gurid.

(Xariirid-da)

1. (caano) xariir ka dhigid.

2. (il bugta) xariir ku farsamayn, ku daweyn.

3. Summad (xariir) xoolo ku dhigid.

4. Hadal xariir ah (cid ku) dhihid.

m.f.dh eeg xariir³. la-mid: xariirin.

m.f.dh eeg xąriir². la-mid: xiriirid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano iyo biyo isku badhxid. Dh: fadhxid, badhxid.

xariirid-da: (magac, dhedig, keli) il bugta sarid oo xirribta sare ka dhiijin. Dh: xariiris.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) qof iin uu leeyahay hortiisa ku caddayn. Li: xan.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh cid kale la samayn. Dh: xadhiidhid.

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

m.f.dh eeg burtuur². la-mid: burtuuris.

m.f.dh la-mid: dabafur¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) sir cid lagula heshiiyay kaga bixid oo isaga oo aan ogayn sheegid.

-da: (magac, dhedig, keli) hadiyaddii wejifurka siin. Hadiyad qaali ah ugu talagal wejifuridda carooskaaga.

-ka: (magac, lab, keli) ku kicidda falka ballanjebinta. Barifuritaan ninkii falay fidmadi haysataa. Dh: badhifuritaan.

(Ballanfurid-da)

Ballan la dhigtay ka bixid; ballanbaajin.

m.f.dh eeg ballanfur². la-mid: ballanfur¹, ballabfuryo.

-da: (magac, dhedig, keli) tirinta buraanburka. Dh: buraanburid.

(Xiriirfurid-da)

Wax isku xiriirsan kala furid.

m.f.dh eeg xiriirfur². la-mid: xiriirfur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xiriir jiray goyn: ballan ka bixid. Dh: xidhiidhfurid.

m.f.dh eeg baahitir². la-mid: baahitir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) shey, qof ama koox wax tebaysa oo laga bi'iyo tabashada iyo baahida wax u haysa.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo xaaraan ah ama booli cunid. Dh: bakhticunid.

m.f.dh eeg baqtiquf². la-mid: bakhtiqufid.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Barafoobid-da)

Baraf noqosho; aad u qaboobid.

m.f.dh eeg barafow.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u qaboobid oo baraf fadhiya noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) barbarar iyo buurbuurni yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhikintaalis.

-da: (magac, dhedig, keli) miyirsi la'aan kolba dhan u cararid. Bayrbayridda iska daa oo meel ku ekow.

-da: (magac, dhedig, keli) buuriga oo canka la dhigto. Buuricuniddu caafimaadkay u darantahay.

m.f.dh eeg cawritir². la-mid: cawratirid, cawritir¹ (2).

m.f.dh eeg dharruur².

-da: (magac, dhedig, keli) biyo yar oo meel ku jira ama meel ka shubmaya kolba in yar ka shubid. Dh: dardarsasho, jarruurid.

-da: (magac, dhedig, keli) dareere, si foolxun u haanfuugid.

(Hantihurid-da)

Wax qof kale lee yahay oo uusan bixin, hanti ka dhigasho, isku hallayn darteed.

m.f.dh eeg hantihur².