barid

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

(Bariid-ka)

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

m.l la-mid: bariis.

m. n., (mass n.): rice

-ka; (n) rice (raays) ~ bariis

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo la beero oo bixiya badar ama midho yaryar oo cadcad, ahna cuntada ugu caansan ee la cuno. Bariid na cuntaye badawsanidaa. Dh: bariis.

a: bariis

de: rice

lx: bariid

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariid

m.f.dh eeg baran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) labo badh noqosho. Joonyadda iyada oo buuxda qaad oo barmid ha ku qaadin. Dh: badhmid.

(Barxid-da)

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

m.f.dh eeg barax².

vl. n. mixing of milk and water

-da: (magac, dhedig, keli) isku darid biyo iyo caano. Dh: badhxid, xariirid.

barxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka iyo kolba dhan u orodka baraarka oo hurdo maqashii kaga hadhay. Dh: badhxid.

de: mixing of milk and water

lx: barxid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barxid

(Baryid-da)

1. Hadal baryo ah, cid u jeedin; tuugid.

2. Nabad ku waabberiisasho; cawabbaryid.

m.f.dh eeg bari³.

-da: (magac, dhedig, keli) Eebbe ama cid kale, baryitaanka. Dh: tuugid, dawarsad.

baryid -da: (magac, dhedig, keli) nabad ku waabariisasho. Dh: cawabbaryid.

(Basrid-da)

Si basar leh u maarayn.

m.f.dh eeg basar². la-mid: basar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl basar u samayn oo wax hagaajin.

m.f.dh eeg bayr³. la-mid: bayr¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhan u wee- casho. Bayridda ka ilaali oo hagaag u wad. Dh: baydhid, leexad, weecad.

Oomane

/aarid/aridity;(adj) 1. dhul lama dagaan u eg oo aan dhir ka bixi karin (qalalan). e.g. Most of our country is arid or semi-arid. 2. qoraal ama mawduuc aan xiisa lahayn. e.g. I have read an article in the paper which was very arid and boring.

/arid/ (adj) dhul roob yer amy engjeghing oo geethy hannuung ingky bahaany. An arid land.

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

bari: v. break (of day)

bari: pr. n., loc. east

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

دبر، شرق

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

m.dh la-mid: bi'id.

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

(Badid-da)

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

m.dh eeg bad². la-mid: bidid.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

m.dh la-mid: biqid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano, baq noqsho; caano xumaansho. Baqidda caanaha ka ilaasho.

(Barad-ka)

Qof waxbarasho u cusub guda-galay; arday bilaw ah.

m.l 1. Qof wax uusan aqoon barashadooda ku jira. 2. la-mid: barasho.

m. n. pupil, apprentice, trainee

-ka: (n) 1. learning to gain knowledge or comprehension. Ex: ilmo af barad ah; a child learning to speak 2. beginner (biginer); trainee (tareey-nii); amateur (ami- jar) barbarad

-ka: (magac, lab, keli) qof barasho ku cusub galay. Horay wadidda baabuurka uma aqoone imikaan barad ahay. Dh: arday, bilaw, koowaad.

barad -ka: (magac, lab, keli) barashada wax cusub. qof layli ah oo imika farsamabarasho ku jira.

de: pupil, apprentice, trainee

lx: barad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

xe: It is apparent that he is a trainee.

xv: Barad inuu yahay waa laga gartaa.

key: barad

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

m.dh la-mid: barid.

vl. n. teaching; study

-ta: (n) the act of teaching or instructing ~ barid

-ta: (magac, dhedig, keli) macallinimada ama wax dhigista. Baris iyo barbaarin buu barahani u diyaar yahay.

baris -ta: (magac, dhedig, keli) u dhigista cashir. Baris cashir waa lagala quustay.

baris -ta: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbaris. Isbaris agaasimuhu buu shirka ku furay.

a: barid

de: teaching; study

lx: baris

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: baris

-ka: (magac, lab, keli) cudur madaxa geela kaga dhaca oo uu sanka dhiig ka keeno. Barod geel buu ku dhacaa, beenna ninkii sheegay ku noqotaa.

(Basid-da)

Bas noqosho; danbasoobid.

m.f.dh eeg bas².

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan qalbac soo hadhin.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

f.g1 (-day, -dday) Wax qurxin.

(Birid-da)

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

m.f.dh eeg bir³.

vl. n. sparkling

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

de: sparkling

lx: birid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: birid

burid: m.f.dh eeg bur². la-mid: buris.

bųrid: m.f.dh eeg bųr². la-mid: bųris².

-da: (magac, dhedig, keli) noole caymadin. Burinta baraarka ka jooji. Dh: eryid, caydhin.

burid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado Ilaahay oo la gudanayay, jabid.

burid -da: (magac, dhedig, keli) ballan la xidhay oo dad ka dhexeeyay, khilaafid.

m.dh la-mid: cartamid.

(Darid-da)

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

vl. n. adding

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

de: adding

lx: darid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: darid

(Farid-da)

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

m.f.dh eeg far². la-mid: faarid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ku adkayn in uu wax loo igmaday sameeyo ama fuliyo ama yeelo. Dh: amrid, faris.

farid-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka, iyo wixii la mid ah, dalool ama nabar yar oo af leh u samayn. Dh: fadhid, faris.

farid -da: (magac, dhedig, keli) farriin u dhiibid; hadal ama farriin qof ugu dhiibid; farriin u dirid. Waayeel wanaag farid baa lagu ogyahay. Dh: faris.

(Garid-da)

Caaradda ama afka, astaan ama midab gaar ah uga yeelid.

m.f.dh eeg gar³.

-da: (magac, dhedig, keli) caaradda ama afka, astaan ama midab gaar ah ugu yeelid.

(Harid-da)

1. Wixii lala socdey ama laga mid ahaa ka soo go'id, raacid la'aan.

2. Waxaan weli iman ama aan wax laga qaban.

m.f.dh eeg har². la-mid: haris².

-da: (magac, dhedig, keli) hadhitaanka wax kale oo badan laga soo hadho. Dh: haris.

harid -da: (magac, dhedig, keli) meel, wasakhda iyo qashinka ka nadiinin. Dh: xaadhid, fiiqid, haris, xaaqid,haaqid.

(Jarid-da)

Wax is haysta, labo cad ama ka badan u kala goyn; googgoyn; jarjarid; kidfid.

m.f.dh eeg jar³. la-mid: jarriin.

-da: (magac, dhedig, keli) «kala ~>> wax isku yaallay kala goyn

jarid -da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku yaalla ama ka baxay ka goyn.

(Karid-da)

1. Maaro u hayn; awoodid.

2. Rogmashada iyo abur soo saaridda biyaha iyo wixii la mid ah oo la kululeeyo.

3. Wax dillaacay jaansaarid; kabid.