Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

1

(Baari-ga)

2

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

3

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

waa la naqliyay ✓

1

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

2

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

2

baari v. pressure, put force on

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Physics] pressure (pareesher) caddaadis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax baarixi ah ama baryood ah: noqo wax waqtigii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa dhaafay

2

baari: (fal) madal naado wax lagu gadanayo, qiimo fican oo la gaadhay ku ka sii sarreeya ku eri; sicir barar ku rid. Ninka baayacii danbaa lagu baaryey ee qiimo fiican buu gaadhay.

3

baari -ga: (magac, lab, keli) saamaynta riixidda xooggeedu leeyahay; miisaanka culayska ee riixideed. Riixidda baarigeedu ma fufuda.

4

baari -ga: (magac, lab, keli) wax lagu tartamayo iibsigiisa, kolba qofka naadadu ku dhacayso sida xaraashka. Baqashanu waa baariye yaa gadan.

5

baari: (tilmaame) wax xilligiisii dhaafay. Dh: baarixi, baryood. Li: daray.

waa la naqliyay ✓

name-m early, resembling full moon

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

waa la naqliyay ✓

vl. n. instruction, teaching

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

2

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

waa la naqliyay ✓

1

de: instruction, teaching

2

lx: barid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: barid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Habeen meel ku nabad gelin (nafley). m.f.dh, bariin. la-mid: bariisii.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marti kuu timid wax sii. Martidaada barii. Dh: soor.

2

barii: (fal) subaxa gaadhsii; waaberiga la sug. Xaajada waaga u barii.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: barid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. teaching; study

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of teaching or instructing ~ barid

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) macallinimada ama wax dhigista. Baris iyo barbaarin buu barahani u diyaar yahay.

2

baris -ta: (magac, dhedig, keli) u dhigista cashir. Baris cashir waa lagala quustay.

3

baris -ta: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbaris. Isbaris agaasimuhu buu shirka ku furay.

waa la naqliyay ✓

1

a: barid

2

de: teaching; study

3

lx: baris

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f

6

key: baris

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.

waa la naqliyay ✓

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah jaadadka timirta, midab bunni ah leh oo faradda u eg kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Barnee

waa la naqliyay ✓

f. n. date species (fruit)

waa la naqliyay ✓

name-f date sp. (fruit) considered the best species; lit: very light-skinned. Cf: Suuri

waa la naqliyay ✓

magac loo baxdo gabadh midabka timirta leh oo casaan dhalaalaya u dhalatay. Ereyada saluuggoo dhan, Barni sumalxadkeedaa leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timirta nooca ugu wanaagsan oo halweyn ah; jaad ka mid ah timirta oo aad u cad. Barni iyo bariis iyo xalwiyo budo la iidaamay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo inta aan la maalin subaxii daajin. m.f.dh, barqin.

waa la naqliyay ✓

v. graze livestock in the late morning

waa la naqliyay ✓

(fal) daaji xoolaha subaxda hore. Barqiyey lo'dii bilisey ciirtii ma bixiseen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze (livestock) in the late morning

2

lx: barqi

3

pd: (barqiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: barqi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka qaybta aan biyaha ahayn. Barri iyo badba u maray baadidoonkaaye.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji oo si farsamaysan wax u suubbi. Basri reerka oo baylahda ka ilaali. Dh: hagaaji.

2

basri -da: (magac, dhedig, keli) jaad timirta ka mid ah. Basri ii keen timir kale ma rabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxri-da)

2

1. (wadar) Badda ka xoojiya.

3

2. Dabayl xagga badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad doonyada ka shaqeeya oo tabta iyo xeeladaha badda yaqaan. 2. Dabayl dhanka badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad doonyada ka shaqeeya oo tabta iyo xeeladaha badda yaqaan. 2. Dabayl dhanka badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sailor

2

baxri: [feminine] n. strong wind from the sea

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadreed, lab) dadka doonta ka shaqeeya ama badda ka xoogsada. Nin baxri ah oo badda jooga biyo siinnay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax toos u socday, dhinac u weecin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax toos u socday, dhinac u weecin. m.f.dh, bayrin.

waa la naqliyay ✓

v. turn aside; make someone deviate, change direction, withdraw

waa la naqliyay ✓

(fal) eryo oo adoo ka cabsiinaya meel dheer u orodsii. Ugaadha ha innaga bayrin.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn aside; make s.o. deviate, change direction, withdraw

2

lx: bayri

3

pd: (bayriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bayri

waa la naqliyay ✓

1

(Allabbari-ga)

2

Eebbe wax-ka-bari; Ilaah-bari; Rabbi-bari; Eebbe-tuug: duceysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Asyab-ka)

2

Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada woqooyi-bari; wajiine.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraxuma-ha)

2

Libaax-badeed, kalluunka xagga xeebta u soo erya (ama barixume).

waa la naqliyay ✓

1

(Baridhawr-ka)

2

Barkimo xalleef ah ama wax kaloo aad loo jilciyey oo kooraha ama kursiga ama wixii kaloo adag oo lagu fariisana hayo layska xijiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariid-ka)

2

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

waa la naqliyay ✓

1

(Bariidin-ta)

2

Weyddiin in nabad lagu baryey; aroor nabdaaddiyid; waabberigii salaamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariida-da)

2

Salaanta kolka waagu beryo; in la cawabberyey isweyddiiska.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariin-ta)

2

Nabadgelyo ku bari siin; samatabbixin; badbaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariiq-a)

2

Galka ku rogan iniinaha bariiska intaan la tumin; (ama biriiq).

waa la naqliyay ✓

1

(Bariis-ka)

2

Bariid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariisa-da)

2

Wax dadka ku soo waabberiista ama waabberigii dhaca (roob, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Barijugla-ha)

2

Saljugle u dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barixuma-ha)

2

Baraxume.

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-sha)

2

Geed nagaarka la beerto ka mid ah oo leh ur iyo dhadhan aad u lifaaqoon iyo bari (buruq) kankoonsan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Birra-ha)

2

1. Ubaxa cawska.

3

2. Qolofta badarka qaarki, (sida bariiska) ku rogan; bariiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowdo-barila-ha)

2

Lugta qaarkeeda sare: kobta barida iyo bowdadu iska galaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowsi-ga)

2

Aqoon aan dugsi layska barin ee dibadda iyo dadka afkiisa laga qaato; cilmidhegood.

waa la naqliyay ✓

1

(Buruq-da)

2

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Buunsha-ha)

2

Daboolka jilicsan oo ku rogan badarka oo tumidda lagaga baxsho; diir; qob; qolof; bariiq (bariiska); (ama buushe).

waa la naqliyay ✓

1

(Ari-ga)

2

Wadajirka idaha iyo riyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido. la-mid: eri¹ (1).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido; adhi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] goats and sheep; flock, herd of sheep and goats

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flock of goats and sheep ~ riyo iyo ido

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra femmina;

2

(E) Female Goat

3

(S) Ari (S. c. m.; Ari, Eri)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magacwadareed) eeg adhi.

2

ari: eray la raaciyo marka loo yeedhayo qof. Ari heblaayo.

waa la naqliyay ✓

1

a: adhi

2

cf: wan, lax

3

de: goats and sheep; flock, herd of sheep and goats

4

lx: ari

5

pd: (-ga Pl: aryo (/ha))

6

ps: n3-m-col, n2-m

7

key: ari

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.

4

bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.

4

bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓

Bacaad xeelli

waa la naqliyay ✓

1

v. teach

2

bar v. introduce someone

3

bar v. fail to fill up

4

bar v. halve, cut into half

5

bar m. n., num: half

6

bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain

7

bar [feminine] n. livestock

waa la naqliyay ✓

/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)

2

bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half

3

bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)

4

-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts

5

bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.

6

is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)

7

bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend

waa la naqliyay ✓

1

Metà; mezzo

2

Half

waa la naqliyay ✓

/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow

waa la naqliyay ✓

s.m. - baar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.

2

bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.

3

bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.

4

bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.

5

bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.

6

bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.

7

bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.

8

bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.

waa la naqliyay ✓

بُقْعَة، نصف

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓